ماه رمضان
تصویر برگزیده

حمید حلاج مقدم در گفتگو با آرتنا:

رسالتمان را با کارگاه فهم معماری ایران از پنجره بیرجند انجام می‌دهیم

آرتنا: بیرجند- حمید حلاج مقدم اظهار امیدواری کرد تا از طریق برگزاری کارگاه فهم معماری ایران از پنجره بیرجند به کمبودهای حوزه شهرسازی و معماری و شکافی که بین معماری اصیل ایرانی اسلامی ایجاد شده رسیدگی شود.

zoom
رسالتمان را با کارگاه فهم معماری ایران از پنجره بیرجند انجام می‌دهیم

به گزارش خبرگزاری هنر «آرت نا»، حمید حلاج مقدم اظهار امیدواری کرد تا از طریق برگزاری کارگاه فهم معماری ایران از پنجره بیرجند به کمبودهای حوزه شهرسازی و معماری و شکافی که بین معماری اصیل ایرانی اسلامی ایجاد شده رسیدگی شود.متن گفتگو به شرح زیر می باشد:

شما یکی از مسئولانی (معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی) هستید که برای برپایی این کارگاه تلاش کرده‌اید. این کارگاه چه طور در بیرجند برگزار شد؟
حدود بهمن ماه سال گذشته، که آقای مهندس قاسمی – رییس دبیرخانه رویدادهای معماری - به بیرجند آمدند، بعد از آشنایی با ایشان و با نحوه کار کارگاه و کارگاه‌های قبلی، تصمیم گرفتیم بحث مدیریت استانی این کارگاه را از طریق میراث فرهنگی بر عهده بگیریم. علاقمند بودیم به کمک، تا از طریق برگزاری این کارگاه، کمبودهایی که در حوزه شهرسازی و معماری وجود دارد و شکافی که بین معماری اصیل ایرانی اسلامی ما ایجاد شده و اتفاقاتی که در ساخت و سازهای ما به وجود آمده کمتر شده و بتوانیم به نوعی رسالتی را که برعهده ماست به عنوان جامعه معمار و شهرساز و شاغلین در وادی میراث فرهنگی، انجام بدهیم. سلسله جلساتی را برگزار کردیم و آقای قاسمی برنامه‌هایشان را ارائه دادند. از آن زمان برنامه ریزی‌ها انجام و آرام آرام کارگاه فهم معماری ایران از پنجره بیرجند در این شهر پا گرفت.

دبیرخانه کارگاه فهم معماری ایران از پنجره بیرجند در یکی از خانه‌های تاریخی این منطقه استقرار دارد. چه ویژگی‌هایی در این خانه تاریخی می‌بینیم؟
 مرمت و تجهیز این خانه تاریخی یکی از سخت ترین کارهایی بود که میراث فرهنگی انجام داد. بر اساس برنامه ریزی که داشتیم قرار بود این خانه را در هفته میراث فرهنگی یعنی در اردیبهشت ماه سال 91 - به عنوان نگارخانه صنایع دستی بیرجند - افتتاح کنیم. اما ما تقریباً کار 4، 5 ماهه را در چهل روز انجام دادیم و این خانه آماده شد. به هر حال، این کارگاه با اهدافی که دارد، جا داشت که در یک محیط تاریخی با یک معماری اصیل در شهر بیرجند شکل بگیرد تا دوستان در بدو ورود شمه‌ای از معماری اصیل این شهر را مشاهده کنند.
خانه تاریخی اعتمادی نیا در اواخر دوره قاجاریه احداث شده و چند ویژگی مهم دارد. از جمله این که به صورت پله کانی ساخته شده و تنها خانه ای است که از سه معبر در سه سطح مختلف دسترسی دارد.

معماری بیرجند چه خصوصیاتی دارد؟
معماری بیرجند بیشتر مربوط به دوره قاجار و پهلوی اول است. چون قبل از قاجار، مرکز ایالت قهستان در قاین متمرکز بوده و حکام قاین شهرهای اطراف را مثل بیرجند، نهبندان، گناباد و غیره زیر نظر داشته اند. در دوره قاجار به خاطر نقل مکان حکام، بیرجند به عنوان قطب تجاری ایالت قهستان مطرح می شود و به لحاظ موقعیت سوق الجیشی مورد توجه انگلیسی ها و روس ها قرار می گیرد. تمام اصول حاکم بر معماری ایرانی را در ساختمان های بیرجند داریم. حتی در بافت جدید هم الگوهای معماری حیاط مرکزی و ... را مشاهده می‌کنیم.

در برنامه‌ی بازدید گروه‌های شرکت‌کننده در کارگاه فهم معماری ایران از پنجره بیرجند، نام چندین باغ وجود دارد. این باغ‌ها چه ویژگی‌هایی دارند؟
در بیرجند، مثل تمام مناطق کویری، یاغ تجسمی از بهشت روی زمین است. ولی باغ های بیرجند با باغ هایی در سایر نقاط کشور تفاوت هایی دارد. تمام باغ‌های بیرجند با محدودیت های منابع آب سازگار شده اند. هر باغ برای خودش قنات و استخر ذخیره آب قنات دارد. ویژگی دیگرش این است که باغ‌ها چند منظوره هستند. در تمام باغ‌ها درخت‌ها گونه‌های مثمر هستند و متناسب با فصول مختلف، کشاورزی هم در این باغ‌ها انجام می‌شود.
باغ اکبریه بیرجند، یکی از اولین اثر ثبت جهانی در شرق کشور است. بعد از برنامه‌ی افتتاحیه، پنل بیرجند شناسی را در این باغ داریم. و البته نمایشگاه جنبی کارگاه هم در این باغ برگزار خواهد شد. کرکسیون شرکت کنندگان با اساتیدشان و نشست‌های دیگری هم در باغ شوکت آباد که یکی از باغ‌های بزرگ، زیبا و جذاب بیرجند هست، برگزار می‌شود. باغ امیرآباد را هم تمام گروهها بازدید خواهند کرد.

در پایان اگر در تکمیل صحبت‌ها مطلبی دارید، خوشحال می‌شویم که بشنویم.
امیدوارم دوستانی که در کارگاه حضور پیدا می‌کنند، بتوانند نکاتی را در معماری حوزه فرهنگی بیرجند کشف کنند تا براساس آن کشفیات بتوانیم راهکارهایی را برای توسعه و بسط معماری و شهرسازی ایرانی و بومی استان خراسان جبنوبی و شهر بیرجند محیا کنیم. باید از این به هم ریختگی و شلختگی که در سیما و منظر فعلی شهرهایمان شاهد هستیم، مقداری کاسه شود و بتوانیم به رسالتی که برعهده مان هست، عمل کنیم.
ما هم تمامی تلاشمان را برای برپایی هر چه بهتر این رویداد انجام می دهیم و امیدواریم مردم بیرجند که همیشه یار و یاور ما در حوزه حفاظت از میراث فرهنگی هستند، این بار هم در برگزاری کارگاه دست ما را بگیرند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید