صلوات خاصه امام رضا علیه السلام
تصویر برگزیده

سید علی مرتضوی، صنعتگر رشته «کاشی سنتی» در گفتگو با «آرتنا»:

طرح های مینیاتوری را بر روی کاشی احیا می کنیم

آرتنا: استفاده از طرح های ابداعی، دست معماران و طراحان داخلی را می بوسد زیرا تولید کننده تقاضای بازار را عرضه می کند.

zoom
 طرح های مینیاتوری را بر روی کاشی احیا می کنیم

گفت و گو: سمانه سعادتیان/خبرگزاری هنر « آرتنا»

سید علی مرتضوی فارغ التحصیل مهندسی عمران و پسر صنعتگر گرگانی استاد سید حسن مرتضوی است که به اتفاق پدر 15 سال مشغول به تولید در زمینه صنعت «کاشی سنتی» می باشد. به گفته وی کارگاه ایشان برخلاف کارگاه های اصفهان که کار را دسته بندی کرده اند و معرق، هفت رنگی، خطاطی، پخت کوره تا نصب در آنها بصورت تفکیکی انجام می شود، از طراحی تا نصب را خود برعهده دارد.
 گفت و گوی گوتاه وی با خبرنگار «آرت نا» در زمینه مسائل و مشکلات این رشته را مشروح ذیل می خوانید:

- با نظر به اینکه اداره صنایع دستی استان گلستان اقدام به ایجاد کمیته استانداردسازی مواد و مصالح صنایع دستی نموده است، شما به عنوان صنعت گر ایا این نیاز را احساس کرده اید؟
مسلما بله. اگر نظارت و کنترل بر روند استانداردسازی صورت بگیرد، می توان امیدی به اجرا و بهبود اوضاع داشت. این پروسه دو بخش دارد. یکی مصالحی که مورد استفاده است باید به صورت استاندارد در اختیار تولید کننده قرار بگیرد.
بعنوان مثال در زمینه کاشی سنتی، بیایند و آن جنسی که تولید کننده مصرف می کند بسازند. لعاب و یا کاشی که استفاده می شود را به صورت یک پارچه وارد کنند و یا خود تولید کنند که همه کاشی کاران از یک طیف جنسی استفاده کنند. این طور نباشد که هرکسی از یک نوع لعاب استفاده کند.
تهیه کاشی 15*15 هفت رنگ ایرانی برای من تولید کننده سخت است. کاشی در این سایز پیدا نمی شود یا اگر پیدا شود به سه برابر قیمت نرم آن پیدا می شود. چون مصرف کننده می بیند که این کاشی با کاشی 30*20 ده هزار تومان فرق دارد پس من می روم و از کاشی 30*20 استفاده می کنم و نهایتا اصالت کار ایرانی زیر سوال می رود. اگر این موادی که در اختیار ما می گزارند استاندارد کنند و یک چهارچوبی در نظر گرفته شود به این صورت که کاشی ها همه یک اندازه باشد، خط کارشده خط ثلث باشد و کیفیت مصالح استاندارد درجه بندی شود، نتیجه این است که همه تقریبا از یک جنس استفاده می کنند و این اتفاق نمی افتد.

- چرا باید از صنعت دست «کاشی سنتی» در مساجد استفاده شود اما در تعداد اندکی از منازل ایرانی  صرفا جنبه تزیینی داشته باشد و اغلب از متریال مدرن استفاده شود، چه تدابیری جهت جور شدن مدل ها، طرح ها و رنگ های کاشی ها با ذائقه ایرانی اندیشیده اید؟ چطور می توان تفکر جدید و مدرن امروزی در مورد آرامش و زیبایی را با کاشی های دست ساز و ایرانی پیوند زد و با نیاز امروز طراحی و دکوراسیون منازل تطبیق داد؟
استفاده از کاشی سنتی در منازل امروزه صفر صرف نیست بلکه تقریبا نزدیک به صفر است و علت به معماران داخلی، نما کاران و طراحان دکوراسیون داخلی بر می گردد و عبارت درست تر این است که نظام عرضه و تقاضا در بازار به سمت مصالح غربی روی آورده است.  به این دلیل که استفاده از مصالح سنتی و مدرن در کنار هم هیچ سنخیت ظاهری و زیبایی شناختی ندارد، مردم کمتر به استفاده از آن ها روی می آورند.
مثلا وقتی طراح داخلی از رومالین، رنگ های خاص و یا mdf استفاده می کند، استفاده از این سنت در کنار صنعت مدرن دور از ذهن می شود و این متريال در کنار هم چهره قشنگی ندارند.
برای جران این کمبود تصمیماتی گرفته شده و طرح هایی ابداع شده است. مثل پیاده کردن طرح های مینیاتوری و اصیل ایرانی بر روی کاشی ها. اما مسلم است که هر دیزاینی روی کاشی و دکوراسیون خود نمایی نمی کند و به هرحال استفاده ازاین طرح ها دست معماران و طراحان داخلی را می بوسد زیرا تولید کننده تقاضای بازار را عرضه می کند.

- با توجه با اینکه mdf و کاشی مینیاتور در کنار هم، معمار، طراح داخلی و بالطبع خانواده را متحمل هزینه گزافی می کند. آیا مسئله هزینه بالای این مصالح نیز حل می شود؟
حل این مسئله مستلزم خرید متریال اولیه ارزان و به صرفه است. اما من تولید کننده برای رسیدن به این هدف می توانم کاری کنم که طرح و کاشی جایگزین برخی از لوازم در منزل شود. یکی از این طرح ها، پیاده کردن طرح فرش با مواد و لعاب های سنتی بر روی سرامیک سفید است که می تواند وسط اتاق، هال و یا لابی کار شود و به جای فرش از تصویر فرش استفاده شود.
با این حال تا این نقش جا بیفتد فاصله زیادی وجود دارد. زیرا مصرف کننده باید آن را از نزدیک ببیند و جلوه و مزیت آن را نسبت به مواد خارجی و مشابه آن درک کند، آن زمان است که تولید انبوه نیاز بازار می شود.

- موارد مشابه گاها در بعضی از اماکن دیده می شود. آیا اداره صنایع دستی و یا اتاق بازرگانی تبلیغاتی برای این طرح کرده است؟
من تولید کننده، خودم از تبلیغات فرد به فرد استفاده کرده ام اما اداره صنایع دستی به موضوعاتی که باید نمی پردازد، تبلیغات یک طرح جدید که جای خود دارد.
تولید کننده به حمایت تامین اجتماعی نیاز دارد. اثبات این امر که یک رشته ها جزء صنایع دستی است به عهده خود اداره صنایع دستی است اما متاسفانه اقدامات بسیار کند و غلط انجام می شود. حتی اسم رشته ها را اشتباه به تامین اجتماعی ارسال می کنند. اگر قرار است عملی انجام شود باید ریشه ای باشد. بعنوان مثال در پروانه تولید کاشی سنتی که زیر مجموعه ای از کاشی کاری است و کاشی معرق،  کاشی هفت رنگ و... را نیز شامل می شود، عنوان «کاشی سنتی» درج شده است اما اداره صنایع دستی ان را با نام «کاشی تراشی» به اداره تامین اجتماعی معرفی می کند و هنگامی که نامه تامین اجتماعی دوباره به اداره صنایع دستی برمی گردد، در جواب گفته می شود که رشته کاشی تراشی وجود ندارد و جوابیه اداره تامین اجتماعی این می شود که: اگر این رشته موجود نیست، چرا آن را به ما معرفی کرده اید. این اتفاق که ریشه آن در اداره مرکزی صنایع دستی است، بدیهی ست چرخه اثبات بسیار طولانی خواهد داشت.


- اداره صنایع دستی از طرح جدیدتان حمایت نکرده است؟
ما داریم بنا به نیاز مشتری به تولید این طرح ادامه می دهیم. اما از طرف اداره صنایع دستی حمایتی دیده نشده است. می توانند تسهیلاتی به ما بدهند یا این طرح را به ارگان ها و اداره های زیربط معرفی کنند اما تبلیغاتی دیده نمی شود.
 من خودم بصورت اهدایی و رایگان این طرح را در سرای اداره ارشاد استان استان گلستان اجرا کرده ام. چه به جا بود این اداره به اماکن دولتی پیشنهاد می داد که این طرح را به قیمت تمام شده در محل ها و تالارهای خود اجرا کنند.

- بنابراین برای تولید انبوه هیچ حامی ندارید؟
اصلا. تولید انبوه رفع موانعی چون تامین اجتماعی، اداره دارایی، اداره کار از جلوی پای تولید کننده را می طلبد. همچنین امتیازاتی که بتوان جذب نیرو کرد. برای فروش محصولات نیازی نیست هزینه ای بپردازند. تنهای کافی ست با ارگان ها و اماکن عمومی صحبت کنند تا این کاشی فرش را که در حال حاضر متری 70000 تومان فروش می رود را زیر قیمت و یا با قیمت تمام شده به آن ها ارائه کنیم.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید