تصویر برگزیده

اختصاصی آرتنا/

بیم حذف نقالی مذهبي- ايراني از گونه‌های نمایشی ایرانی

آرتنا: «امیر لشکری» به بهانه چاپ کتابش در جشنواره تئاتر فجر طی یادداشتی نوشت: از آنجا که نقالی مذهبي- ايراني هنری شفاهی بوده و مهجور مانده است بیم آن می‌رود که با حذف تدریجی نقالان، از بین برود.

به گزارش خبرگزاری هنر«آرتنا»، امیر لشکری به بهانه چاپ کتابش در سی و دومین جشنواره بین المللی تئاتر فجر یادداشتی بدین شرح منتشر کرد:
ایرانیان همواره در طول تاریخ نشان داده‌اند که ملتی قصه‌گویند و قصه‌گویی منشِ همیشگی آنان بوده است؛ از دیرباز قصه‌گویی در سرزمین ایران رایج بوده و در طول تاریخ شکل‌های مختلفی به‌خود گرفته است. قصه‌گویی ایرانی به کرات و شکل‌های مختلف، موضوع پژوهش محققان عرصه‌ علوم انسانی قرار گرفته و کتاب‌ها و مقالات بسیاری در این زمینه به طبع رسیده است؛ چنان‌که محور اصلی این پژوهش نیز که به صورت کتاب عرضه شده، قصه‌گویی مذهبی- ایرانی و بررسی انواع آن می‌باشد. هدف و غایت پژوهشگر از انجام این تحقیق پٌرواضح است؛ از آنجا که نقالی مذهبي- ايراني، هنری شفاهی بوده و در چند سال اخیر نسبت به دیگر گونه‌های نمایشی ایرانی از جمله تعزیه (نمایش آیینی-‌ سنتی ایران) مهجور مانده است، بیم آن می‌رود که با حذف تدریجی نقالان از جامعه‌ ایرانی، این گونه نمایشی نیز از بین برود. به همين دليل نیازِ به بها دادن به این هنر و شناخت و معرفت بیشتر و همچنین مکتوب‌کردن ويژگي‌هاي آن، احساس می‌شود. قابل‌ ذکر است که این هنرها در نسخه‌های تعزیه نیز رسوخ کرده و در نمایش‌های مذهبی ایرانی موج می‌زنند؛ بنابراین مطالعه نمایش ایرانی، مستلزم شناختی جامع در اين رابطه است. آنچه بيش از همه ضرورت انجام چنين پژوهشی را بر ما آشكار می‌سازد، عدم وجود مطالعه‌اي همه‌جانبه در اين زمينه است؛ چنان‌كه اكثر قريب‌به‌اتفاق مطالعات انجام گرفته، صرفاً جنبه‌اي توصيفي- تاريخي داشته و از يك نگاه علمي و آكادميك نسبت به خودِ اين هنرها و موشكافي ساختار دروني آنها بي‌بهره‌اند. نقل‌هاي مذهبي به نسبت نقل‌هاي حماسي- ملي كمتر از سوي پژوهشگران و محققان مورد ملاحظه قرار گرفته‌اند تا آنجا كه به جز مواردي انگشت‌شمار كه آن هم بيشتر در سطح تعريف عناوين بوده و كمتر به ابعاد موضوع و تحليل آن پرداخته شده، پژوهش جامع و مفصلی در اين زمينه صورت نگرفته است. از این رو نگارنده در این کتاب سعی بر آن داشته تا با تفصیل بیشتر و از منظری علمی‌تر، این هنرها را مورد مداقه و بررسی قرار داده و تحلیلی هر چند کوتاه ارائه دهد تا آغازی برای پژوهش‌های آتی و تکمیلی در این زمینه باشد.
به امید آن روز که تهیه و تنظیم دایره‌المعارف بزرگ نمایش‌های ایرانی و بومی کشور، به همت محققین و صاحبان قلم و با حمایت مادی و معنوی مراکز ذی‌‌ربط انجام پذیرد و مرجع جامعی در این زمینه، در اختیار علاقه‌مندان قرار بگیرد.
این کتاب را تقدیم می‌کنم به پیشگاه صاحبان نظر و اساتید عزیز، بهرام بیضایی، دکتر فرهاد ناظرزاده کرمانی و زنده‌یاد دکتر محمدجعفر محجوب که سال‌های بسیار از زندگی خود را وقف شناخت و غور در آیین‌ها و سنت‌های ایرانی کرده‌اند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید