ماه رمضان
تصویر برگزیده

در خانه هنرمندان برگزار شد؛

تجلیل از سه نسل کارگردان‌های تئاتر ایران

آرتنا: جشن انجمن کارگردان خانه تئاتر با تجلیل از «عباس جوانمرد»، «فرهاد مهندس پور» و «حامد محمد طاهری» در خانه هنرمندان ایران برگزار شد.

zoom
تجلیل از سه نسل کارگردان‌های تئاتر ایران

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، جشن انجمن کارگردان خانه تئاتر با تجلیل از سه نسل از کارگردان‌های تئاتر ایران عصر روز شنبه 13 اردیبهشت در تالار استاد ناصری خانه هنرمندان ایران برگزار شد.
در بخش اول این مراسم که به تجلیل از عباس جوانمرد مؤسس گروه «هنر ملی» اختصاص داشت و «محمود دولت‌آبادی»، «جمشید مشایخی» و «اصغر فرهادی» سخنرانی کردند.
پس از نمایش فیلم کوتاهی که در آن «جعفر والی»، «ناصح کامگاری»، «محمدرضا خاکی» و زنده‌یاد «محمود استادمحمد» درباره «عباس جوانمرد» مؤسس گروه «هنر ملی» صحبت کرده بودند، «محمود دولت‌آبادی» جوانمرد را مؤسس گروه «هنر ملی» دانست و گفت: «عباس جوانمرد مؤسس گروه «هنر ملی» است که در آن علاوه بر تئاتر، موسیقی، ریتم و حرکت هم مورد توجه قرار می‌گرفت. جوانمرد در گروه «هنر ملی» آثار ایرانی را برای اجرا انتخاب می‌کرد، آثاری از علی حاتمی، بهرام بیضایی، نصرت‌الله نویدی و اثری از بهزاد فراهانی. جوانمرد را می‌توان نخستین کسی دانست که آثار نویسندگان ایرانی را برای اجرا انتخاب و بر روی صحنه آورد».
«محمود دولت‌آبادی» در بخش پایانی صحبت های خود، خاطره‌ای از همکاری با عباس جوانمرد را برای حاضران تعریف کرد.
در ادامه این مراسم «اصغر فرهادی» با اشاره به حضور هنرمندان نخبه‌ در این مراسم گفت: «اینکه بگویم نخبه‌های ما غایب هستند و در این مراسم حضور ندارند، اغراق کرده‌ایم، چراکه در مراسم امشب نخبه‌های بسیاری هم چون جمشید مشایخی، جعفر والی، محمود دولت‌آبادی، بهزاد فراهانی و... حضور دارند. برخی نخبه‌ها هم غایب‌اند مثل استاد بهرام بیضایی، که همه ما از غیبتشان ناراحت هستیم. امروز متاسفانه به دلیل برخی نامهربانی‌ها، ما ناراحت و خشمگین هستیم، و البته به اشتباه این خشم را به سوی یکدیگر نشانه گرفته‌ایم».
«اصغر فرهادی» در ادامه صحبت‌های خود به نحوه آشنایی خود با عباس جوانمرد اشاره کرد و گفت: «آشنایی من با عباس جوانمرد به اجرای نمایش «ماشین نشین‌ها» که در 24 سال قبل کارگردانی کرده‌ام بر می‌گردد. من از آن روز به بعد دو ویژگی بارز از استاد جوانمرد آموختم، نخست ادب و دیگری برخورد نرم با آثار دیگران».
وی در ادامه افزود: «من در این چند سال که استاد جوانمرد را می‌شناسم و با او برخورد داشته‌ام، کوچکترین بی‌ادبی و صحبت نادرستی از او نشنیده‌ام، و فکر می‌کنم در دورانی که در جامعه ما ادب کمیاب شده است، این ویژگی استاد جوانمرد بسیار ارزشمند است. در مواجه با آثار هنرمندان دیگر نیز، استاد جوانمرد برخورد نرم و ملایمی دارند، و تحت تاثیر آثار هنرمندان دیگر نیز قرار می‌گیرند، امروز بهترین فرصت است که از عباس جوانمرد تشکر کنم و به او بگویم من و همسرم از شما درس‌های بسیاری آموخته‌ایم».
«اصغر فرهادی» در پایان سخنان خود به «فرهاد مهندس‌پور» اشاره کرد و گفت: «مهندس‌پور در دوره دانشجویی نمایش «گالیله» را روی صحنه برد و من از او یاد گرفتم کاری که هنرمند انجام می‌دهد باید با زمانه خود نسبت داشته باشد».
در بخش دیگری از این مراسم «جمشید مشایخی» به ذکر خاطراتی از همکاری با «عباس جوانمرد» پرداخت و گفت: «من به این هنرمند بدهی دارم و خاطراتی که گفتم جوانمردی عباس جوانمرد در حق جمشید مشایخی بود، به همین خاطر خوشحالم که نمردم و توانستم از جوانمردی او برای شما بگویم».
«جمشید مشایخی» در ادامه صحبت‌های خود گفت: «‌لطفاً هر کسی را وارد تئاتر نکنید،
فوتبالیست و بازیگران سینما که دارای چهره‌ای زیبا هستند به راحتی وارد تئاتر می‌شوند در حالیکه تئاتر سخت است و نیاز تلاش بسیار دارد. زمانیکه که کارگردانی به من پیشنهاد بازی داد از او خواستم با من یک ماه تمرین شخصی انجام دهد تا بتوانم خود را برای روی صحنه رفتن آماده کنم».
در بخش دیگری از این مراسم استاد «عباس جوانمرد» با اشاره به قدرت و شکوهمندی تئاتر گفت: «همه ما باید بدانیم که تئاتر موهبت بزرگی است که باید از بزرگی آن آگاه باشیم. حرفه ما بسیار شکوهمند و با قدرت است. من فکر می‌کنم ما از این قدرت باید استفاده کنیم ولی کمتر از آن استفاده می‌کنیم».
«عباس جوانمرد» با انتقاد از وضعیت تئاتر امروز گفت: «تا یک نمایش مسیر رو به تکامل را پیش می‌گیرد اجرای آن تمام می‌شود. مگر تئاتر خط تولید کاپشن است که سریع از روی صحنه برداشته شود. من تئاترهای بسیار درخشانی دیدم که در اوج اجرا برداشته شدند. تئاتر را می‌توان تنظیم کرد تا خودکفا باشد. شما مسئولان به خاطر کج فهمی خود از تئاتر فکر می‌کنید سالن تئاتر باید صحنه، عمق و پرده داشته باشد و به همین خاطر تمام سالن‌هایی که ساخته‌اید بدون اینکه از اهالی تئاتر مشورت بگیرید، سالن‌های جعبه‌ای هستند. مشکل عمده بچه‌های تئاتر این است که در پشت بام یا پارک تمرین می‌کنند، چرا؟».
وی با اشاره به نمایش تئاتر در شهرستان ها گفت: «همه در کشور مالیات پرداخت می‌کنند و همانقدر که مرد و زنی در تهران حق تماشای تئاتر را دارند، پیرزنی که در بندر گناوه یا سمنان هم زندگی می‌کند حق تماشای تئاتر را دارد، بیاد شرایطی را مهیا سازیم که تئاتر بتواند مخاطبان شهرستانی خود را نیز داشته باشد».
در پایان این بخش که اجرای آن بر عهده «علیرضا نادری» بود، از استاد «عباس جوانمرد» تجلیل به عمل آمد.
تجلیل از فرهاد مهندس پور
در بخش دوم این مراسم با حضور «محمد چرمشیر» نمایشنامه نویس و مدرس تئاتر و «اصغر فرهادی» از «فرهاد مهندس‌پور» کارگردان تئاتر که مدتی است از صحنه تئاتر کناره گیری کرده است، تجلیل به عمل آمد.
در این بخش نیز ابتدا فیلم کوتاهی که در آن آتیلا پسیانی، محمد چرمشیر، سیامک صفری، آروند دشت‌آرای و بهناز جعفری که همگی خواستار بازگشت مهندس‌پور به عرصه کارگردانی تئاتر بودند، به نمایش درآمد و سپس «محمد چرمشیر» گفت: «حال از جوانی که حالا پیر شده است، تجلیل می‌کنیم. ما از تونل وحشت گذشتیم، به ما سخت گذشت. مجبور بودیم آرام آرام و به سختی از جهانی که بزرگان گذشته بودند، بگذریم و جهانی نو بسازیم. فرهاد مهندس‌پور از جمله کسانی بود که جهان نوی ما را ساخت. ما به پاسداشت جوان دیروز، مرد امروز و آدمی برخاستیم که کسی جوابگو نیست چرا عمری را که می‌شد خلاقانه در آن عمل کرد، خلاقانه عمل نشد؟ ما نخبه‌گانمان را خیلی خیلی زود قربانی و جوانمرگ کردیم.  فرهاد مهندس‌پور در حال حاضر یکی از بهترین معلمان این مملکت است ولی ای کاش بچه‌ها می‌توانستند روی صحنه تئاتر هم از او بیاموزند.  تئاتر ما ظرفیت داشتن مهندس‌پور را نداشت. تئاتری که در پایین‌ترین حد خود زندگی می‌کند، توان و ظرفیت پذیرش مهندس‌پور ها را ندارد».
«محمد چرمشیر» در پایان صحبت های خود از مهندس‌پور دعوت کرد تا به تئاتر ایران بازگردد و در صحنه حضور داشته باشد.
در ادامه این مراسم «فرهاد مهندس‌پور» گفت: «چند سال اخیر حرف نزدم چون حرف زدن فایده‌ای نداشت. امسال سال فرهنگ است اما آیا فکر می‌کنید کسانی که اهل فرهنگ هستند در این باره حرف می‌زنند؟».
«مهندس‌پور»  با اشاره به اینکه مخاطبان تئاتر ایران در پایان همه نمایش‌ها می‌ایستند و همه را به شکلی یکسان تشویق می‌کنند، گفت: «تماشاگر ایرانی قدرت تشخیص ندارد همانطور که بخشی از بازیگران ما این قدرت تشخیص را ندارند. هر وقت درباره تئاتر حرف زدم برای تئاتر بوده نه منافع شخصی. گروهی از تئاتری‌ها پشت درها منتظر ایستاده‌اند و دیگرانی که قدرت تشخیص ندارند نمایش اجرا می‌کنند».
وی در ادامه گفت: «دو دولت قبلی موفق شدند تئاتر را تبدیل به تجارت کنند. اینکه به این ورطه بیفتیم که به جای صاحب تئاترها شدن به فکر پول درآوردن باشیم، فاجعه‌بار است. روزگار تئاتر ما از این سیاه‌تر خواهد شد. پیداست که مدیریت دولتی خیلی از این موضوع خرسند است. طی 2 دولت قبلی انجمن نمایش به شکلی غیر قانونی تعطیل شد و این یعنی کسی که صاحب تئاترها و بودجه آن بود کنار رفت».
«فرهاد مهندس‌پور» با اشاره به گم شدن دلالت‌ها و آگاهی‌های اجتماعی برای هنرمندان تئاتر تصریح کرد: «تئاتر بیرون از آگاهی‌های اجتماعی‌مان تولید می‌شود. تئاتر واقعا احمق شده است. امروز بغداد و کابل کشتارگاه آدم‌ها شده است اما ما حتی به این‌ها هم واکنش نشان نمی‌دهیم، همانطور که مسائل داخلی برای‌مان مهم نیستند».
تجلیل از حامد محمد طاهری
در بخش دیگر این برنامه «حسین پاکدل» هنرمند تئاتر و مدیر پیشین مجموعه تئاتر شهر از «حامد محمد طاهری» کارگردان نوگرای تئاتر ایران که سال‌ها است در آلمان زندگی می‌کند، تقدیر کرد.
این تقدیر که در غیاب «محمد طاهری» انجام شد‌، توسط «مجید بهرامی» یکی از دوستان او و عضو گروه تئاتر «نرگس سیاه» ادامه پیدا کرد.
«حسین پاکدل» در ابتدای صحبت‌های خود گفت: «آدم‌ها محصول زمان خودشان هستند. حرف مهندس‌پور را به شدت باور دارم مشکل، مدیریت‌ها نیست خود ما هستیم. خودمان تحقیر را می‌پذیریم. عادت نکرد‌ه‌ایم هزینه اندیشه خود را بپردازیم».
 «پاکدل» با اشاره به شرایط دشواری که «حامد محمدطاهری» برای آماده سازی نمایش‌هایش پشت سر گذاشته بود‌، یادآور شد: «نمایش «سیاها» 18 ماه تمرین شد، بدون ریالی دستمزد. این اثر شش ماه روی صحنه بود و در پایان فشار تئاتری‌ها باعث تعطیلی آن شد. اگر فرصت بود که همه کار کنند، آن زمان معلوم می‌شد عده‌ای چه می‌کنند! ».
«حسین پاکدل» در ادامه افزود: «جا برای همه هست، هر کس حرفی برای گفتن داشته باشد، جای خودش را پیدا می‌کند. ای کاش در آن کتیبه‌ باستانی نوشته می‌شد: «خدایا سرزمین مرا از خشکسالی، ‌دروغ و حسادت حفظ کن».
این هنرمند سخنانش را با جمله‌ای از حسن حسینی «تعجیل در خلق هنر مثل چرت زدن در هنگام رانندگی است» و با قطعه شعری از قیصر امین‌پور به پایان رساند.
در ادامه «مجید بهرامی» دوست و همکار «حامد محمد طاهری» و یکی از اعضای گروه تئاتر «نرگس سیاه» که مدتی است با بیماری سرطان مبارزه می‌کند‌، گفت: «حالم خوب است، یکی از دلایل خوبی‌ام خود شما هستید که در طول درمانم کنارم بودید. با همه حمایتی که از من کردید، بی‌انصافی‌ است اگر با بیماری نجنگم».
او با ارایه توضیحاتی درباره شیوه کاری گروه «نرگس سیاه» گفت: «حامد برای من شبیه سوزن‌بانی در تئاتر بود که از جایی ریل مرا عوض کرد. خیلی دور از مسیر اصلی به مسیر بسیار پرخطری رفت. ما «سیاها» را در انبار گازوئیل تئاتر شهر تمرین کردیم. اگر آقای پاکدل نبود، «سیاها» هم نبود».
«بهرامی» با اشاره به بازی‌اش در دیگر نمایش «محمدطاهری» با نام «خانه در گذشته‌ی ماست» که در یک استخر پر از گل اجرا می‌شد، اضافه کرد: « برخی معتقدند بیماری من به دلیل بازی در این نمایش است اما آنقدر کشف در تئاتر برایم لذت داشت که بیماری دیگر مهم نبود».
پس این سخنان، مادر «حامد محمد طاهری» روی صحنه آماده شد و جایزه پسرش که در آلمان زندگی می‌کند گرفت و این جایزه را به مجید بهرامی تقدیم کرد.
در بخش پایانی این برنامه «حسین طاهری» مدیر اداره کل هنرهای نمایشی از تماشاخانه‌های خصوصی تئاتر تقدیر کرد.
بر این اساس، بابک مهری ‌مدیر خانه نمایش «آو‌«، محمد حسن نجفی مدیر مدرسه تئاتر «سه نقطه»، محمد حیدری مدیر تالار «شمس» موسسه فارسی زبانان‌ و خیام وقار کاشانی مدیر تماشاخانه «باران» تقدیر شدند.
 

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید