ماه رمضان
تصویر برگزیده

حبیب یوسف زاده در گفتگو با «آرتنا»:

جنگ یعنی شتابزدگی!

آرتنا: آرتنا: جنگ قالب جالبی است و می توان مجموعه های وزینی در این قالب تولید کرد.

zoom
جنگ یعنی شتابزدگی!

گفت و گو: حامد حامدی

به گزارش خبرگزای هنر «آرتنا»، حبیب یوسف زاده از پرسابقه ترین داوران انتخاب کتاب سال دفاع مقدس است. اولین کتاب او «زندگی نامه ی داستانی علی اکبر صنعتی» بود که در سال 77 منتشر شد. از دیگر کتاب های او می توان به «هیندیشکا» و «کلاه قربانعلی» مجموعه داستان های کوتاه برای کودکان و نوجوانان، زندگی نامه داستانی شهید باکری، بازنویسی خاطرات سردار حسن رستگار پناه و ترجمه های «هری پاتر و یگان ققنوس» و «انیمیشن کامپیوتری» اشاره کرد. یوسف زاده که در آستانه 46 سالگی است از سال 84 از داوران جشنواره کتاب سال دفاع مقدس در بخش زندگی نامه و جنگ  بوده و هست.

- بد نیست اول از تعریف جنگ شروع کنیم!
جنگ مجموعه ای است از نوشته هایی در قالب های مختلف ادبیات اعم از شعر، داستان، خاطره، مقاله و... و حتی ضمائمی مثل عکس و سند و در این موضوع خاص- دفاع مقدس-  و حتی وصیت نامه. در واقع مجموعه ای مکتوب از هر چیزی که پیرامون موضوع است.

- شما گفتید ادبیات. یعنی باید تنها گونه های ادبی باشد؟
نه منظور از ادبی در واقع به معنای عام آن است. یعنی هر گونه نوشتاری که ممکن است عکس را نیز شامل شود.

- سابقه ی جنگ به چه دوره و زمانی برمی گردد و دلیل پیدایشش چه بوده است؟
یکی از دلایل پیدایشش می تواند این باشد که توان جذب مخاطبان وسیع تری را دارد. مخاطبان داستان، شعر، مقاله، خاطره و... را در یک جا جمع می کند. در واقع پاسخگوی ذائقه های متفاوت باعث پیدایش جنگ ها شده است.

- و اما سابقه اش:
به نظر من کتاب هایی از قبیل کشکول ها هم گونه ای از جنگ هستند که در سابقه ی دینی ما نمونه های زیادی دارد. در کشکول ها هم شهر بود و هم نکته های اخلاقی، تاریخ، حدیث و... . در واقع کشکول ها از هر دری سخنی می گویند و امروز جنگ ها چنین حالتی دارند و تنها تفاوتشان استفاده از تصویر است. امروزه تصویر نقش قابل توجهی در جنگ ها دارد.

- در شرایط کنونی تصور می کنید جنگ موضوعیت دارد؟ یعنی مخاطب به دنبال جنگ ها می گردد یا در شکل دیگری زمان جنگ به پایان نرسیده است؟
اگر مهندسی ای برای جنگ ها شده باشد؛ نه. جنگ قالب جالبی است و می توان مجموعه های وزینی در این قالب تولید کرد. متاسفانه این سال ها جنگ ها از سر ناچاری تولید می شوند. یعنی به خاطر مناسبت یا همایشی مجموعه ای از گفته ها و نوشته های پراکنده ای را جمع می کنند و اسم جنگ را بر آنها می گذارند.
درست است که شتابزدگی یکی از خصوصیت های جنگ است و می خواهد به نیاز لحظه ای مخاطب جواب بدهد اما برای آن هم باید برنامه ریزی شود .

- کمیت و کیفیت این دوره چگونه بود؟
آثار رسیده به دبیرخانه امسال تقریبا یک دهم دوره ی قبل بود.

- با وجود دوسالانه شدن؟
بله از نظر کیفی هم چنگی به دل نمی زد. این حوزه، حوزه ای است که نیاز به سیاستگذاری های هدایتی و ارشادی دارد. 
در دوره های قبل پیشنهاد داده بودیم که باید جلسات کارشناسی برای این حوزه گذاشته شود و این بخش را آسیب شناسی کنند، اما متاسفانه کاری صورت نگرفت.

- چرا ؟
شاید به خاطر این است که کار دبیرخانه ها در مراسم اختتامیه تمام می شود. این مساله باعث می شود که دیگر کسی برای پیگیری نظرات و پیشنهادات داورها و کارشناسان نمی رود تا جشنواره ها از نظر محتوایی هم رشد داشته باشند.
در این دوره پیشنهاد دادیم که این بخش و یادنامه ها با هم تلفیق شوند. چون یادنامه هم مجموعه ای از مطالبی است که به یاد یک یا چند شهید تنظیم می شود.

- فکر نمی کنید اگر جنگ با یادنامه جمع شود می توان با زندگی نامه غیرداستانی هم آن را ارائه داد؟
ببینید، مطالب یادنامه ها کوتاه و گذرا هستند و در بردارنده ی تمام زندگی شهید نمی شوند. یادنامه ها صرفا به خاطر یادی از شهدا است که در جایی اسم و رسمش بماند و ثبت شود. در یادنامه های جمعی یکی دو خاطره و بخشی از وصیت نامه  و اطلاعات شناسنامه ای می آید. اما زندگی نامه باید در بردارنده ی فرازهای مختلفی از ابتدا تا انتهای زندگی باشد.

- فکر می کنید نیازی به جمع آوری یادنامه های جمعی است؟
این کار لازم است. چون همه ی شهدای ما مثل شهید همت و باکری و چمران نیستند. بسیاری از آنها دانش آموز، کارگر و... بودند. ممکن است در زندگی آنها فراز و فرود و حادثه ای نبوده ولی نمی شود فراموششان کرد. ایشان بخشی از تاریخ این کشورند و عزیز. پس می طلبد یاد و خاطره ای از آنان بماند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید