تصویر برگزیده

اختصاصی آرتنا/

نشست بررسی مشکلات آموزشی هنر در دانشگاه ها

آرتنا: نشست بررسی مشکلات آموزشی در بخش هنر در دانشگاه ها با حضور جمعی از اعضای هیأت علمی دانشگاه تهران شرق برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، در این نشست که حدود سه ساعت به طول انجامید مشکلات آموزشی دانشگاه های هنر مورد بررسی قرار گرفت که گزارشی از این نشست به صورت سوال و جواب آورده شده است .


1- مشکلات آموزشی هنر در دانشگاه ها در مجموع چه هستند؟


مریم خیری عضو هیئت علمی دانشگاه: به عقیده من ما در نظام گزینش دانشجو دچار مشکل هستیم. این سیستم که بدون آزمون ورودی افراد وارد دانشگاه می شوند و در مقابل، دانشگاه ها با انبوهی از دانشجو که اکثر آنها علاقه و انگیزه لازم را ندارند مواجه هستند از معضلات عمده در بخش هنری دانشگاه ها می باشد.
وی در ادامه افزود: این افراد پشتوانه علمی لازم را ندارند ، بنابراین سطح کیفی کلاس ها پایین می آید ،در این میان اساتید دچار مشکل می شوند. می توان گفت اساتید با هنرستانی بزرگ روبرو هستند تا دانشگاه، که این مطلب یکی از مهمترین مواردی است که باعث شده در سیستم گزینش دانشجو تجدید نظر شود.
الهام تجلی مدیر گروه و عضو هیأت علمی: یک مساله چالش انگیز این است که دغدغه و درگیری دانشجو با هنر فقط در سطح دانشگاه خلاصه می شود و در شهر آثاری برجا نمی گذارد و همین امر باعث شده است توقع بصری ما پایین باشد، در صورتی که در کشورهای توسعه یافته در مکان های عمومی هنر بسیار دیده می شود.
تقوی از مدعوین دانشگاه: مشکل اساسی بسیار کلی است، ما در جامعه با موجی روبرو هستیم که همه افراد باید وارد دانشگاه شوند حتی اگر به رشته ای خاص علاقه ای هم نداشته باشند. همین امر باعث شده اکثریت دانشجویان رشته هنر علاقه و انگیزه لازم را نداشته باشند و با این خیال که هنر رشته راحتی است وارد دانشگاه می شوند و صرفا به دنبال مدرک هستند.
مریم زارعی عضو هیأت علمی در رشته نقاشی: در کلاس های دانشگاه دو دسته دانشجو وجود دارد؛ یک دسته که با علاقه و فعال هستند و یک عده ضعیف. این موضوع باعث شده است دانشجوی ضعیف دچار سرخوردگی شود و در این میان استاد حکم کاتالیزوری را دارد که به سختی باید کار کند و در واقع این مطلب ناراحت کننده است.
مریم نریمانی مدرس دانشگاه : معضلی که من در رشته هنر در دانشگاه احساس می کنم در رابطه با عناوین درسی و بخصوص دروس تئوری است چرا که دانشگاه ها ارزشی برای دروس تئوری قایل نیستند و توجهی به آن نمی کنند. آسیب آن در آینده دیده می شود.تاریخ هنر در دانشگاه در حد یک وقایع نگاری خوانده می شود.
مریم زارعی استاد دانشگاه رشته نقاشی: به عقیده من روش تدریس برخی اساتید کاملا مستقیم است و به دانشجو  مستقیما یکسری کارها داده می شود که مطابق با روحیاتش نیست، اگر چه من مخالف رعایت اصول آکادمیک نیستم اما استاد باید زمانی را برای گفتگو با دانشجو اختصاص دهد تا دانشجو در مسیر درستی سوق یابد.

2-با این وجود راه حل های پیش رو چیست؟


مریم نریمانی مدرس دانشگاه: در سال های پیش بنده طرحی داشتم که به وزارت علوم نیز ارائه شد اما متاسفانه مسئولان گفتند این گونه طرح ها در حیطه کاری شما نیست و همین امر به عقیده من مشکلی عظیم است که مسئولان ذیربط به جای همکاری و استفاده از تجربیات اساتید در رفع مشکلات افرادی در اجرا قرار می دهند که غیر مرتبط با هنر هستند. این مطلب باعث می شود پیشرفتی صورت نگیرد.
وی معتقد است: مشکلات و معضلات جامعه را با آموزش هنر می توان حل کرد. اما هنر در جامعه به حاشیه رانده شده است و آنقدر جدی گرفته نمی شود که بتواند در سطح فرهنگ اثر گذار باشد. دانشجو باید با خواندن تاریخ هنر و دیدن آثار هنری در دوره های تاریخی جامعه شناسی و روانشناسی آن را بررسی کند اما قبل اینکه هنر را درک کند دنبال درآمد صرف است.  
تقوی از مدعوین دانشگاه: اقتصاد حرف اول را در سطح جامعه می زند و هنرمند نیز در این میان به دنبال راهی است که درآمد کسب کند، اما مسایل اقتصادی برنامه ریزی و حد و مرزی ندارد و این مشکل ساز شده است.
الهام تجلی عضو انجمن نقاشان: کسانی که کار اجرایی را بر عهده دارند هنری نیستند و دغدغه هنر را ندارند، در این میان جلسات مختلفی گذاشته می شود، اما اگر سرفصل ها و تعداد ساعت ها و ... تغییر نکند مشکلات همچنان باقی است.
مریم خیری مدرس گروه هنر: در جامعه دو نگاه به هنر وجود دارد؛ نگاه فرهنگ عامه و فرهنگ خاص. در جامعه ما این دو از هم جدا هستند. در واقع آموزش نگاه فرهنگ عامه به هنر وجود ندارد که در صورت آموزش فرهنگ عامه به هنر می تواند تاثیرات خوبی داشته باشد.
 وی همچنین یادآور شد: در جوامع دیگر هنر در زندگی عادی مردم در جریان است اما در کشور ما هنرمندان خود را از جامعه جدا می دانند و همین امر باعث شده است فاصله بیشتر آشکار شود.
این عضو هیأت علمی دانشگاه در ادامه گفت: کسانی که سیاست گذار هنر هستند راهکارها را باید عنوان کرده و سرفصل های دروس هنری را به روز کنند، سرفصل هایی که معاصر باشند نیاز دانشجو را برآورده کنند. همچنین اساتید باید مطابق با دانش روز پیش روند و ابزار جدیدی را به دست دانشجو دهند.
خیری تاکید کرد: در دانشگاه های بزرگ دنیا واحد های درسی به نام هنر در رسانه تدریس می شود که این موضوع دغدغه هنر معاصر است. رسانه ها مجرا های به عینیت درآوردن آثار هنری هستند. اما آیا دانشجوی ما رسانه را می شناسد؟ و مفهوم رسانه را می داند؟ و این ها چیزهایی است که باید مسئولین را به فکر وادارد و آنها باید الزاما جوابگو باشند ، چرا که هنر دانشی است که بسیار زیاد در ابعاد مختلف زندگی انسان تاثیر گذاری خود را نشان می دهد.
الهام تجلی مدیر گروه: اساتید به همه دغدغه ها و مشکلات آگاهی دارند اما قدرت اجرا برای حل آنها را ندارند که همین امر مشکلات را دو چندان کرده است و متاسفانه همین مشکلات گریبان گیر افرادی خواهد بود که در آینده وارد دانشگاه ها می شوند.  
مریم زارعی استاد دانشگاه رشته نقاشی: دانشجو بدون تقلید صرف باید روند معاصر بودن را طی کند اما خیلی اوقات کیفیت فدا می شود چرا که به کمیت بها داده می شود، استاد باید با دانشجو گفتگو داشته باشد و بر حسب روحیاتش از او فعالیت هنری بخواهد.
مریم خیری مدرس گروه هنر در جواب زارعی گفت: نظام آموزشی کشور ما بر طبق حفظیات است. در رشته هنر حفظ کردن جوابگو نیست و در مقابل نیز ما نمی توانیم کلاس ها را با روش ها دیالکتیکی برگزار کنیم چرا که زمان بر است ، اما می شود واحدی به نام تحلیل و تفسیر خلاقیت در میان دروس جا دهیم و اساتید در  مورد مقوله ها ی ساده صحبت کنند و فضا برای بهتر فکر کردن و بازگو کردن ذهنیات باز شود و در نتیجه خلاقیت رشد کند.

3- در بحث اقتصاد هنر ما شاهد برگزاری اکسپوهایی هستیم که ظاهرا با انتقادهایی روبرو است و آثار را به سمت دسته بندی شده می برد که آثار بی ارزشی طی شیوه هایی به فروش می رود. لطفا نظر خود را در این مورد ذکر کنید؟


تقوی از مدعوین دانشگاه: در این اکسپوها دو معضل وجود دارد یکی وجود واسطه هایی است که یکسری افراد را بزرگ می کنند و دومین معضل ذایقه افراد است که تغییر کرده است، هنرمند خلاقیتی از خود ندارد فقط به فروش فکر می کند، به طور مثال من به عنوان هنرمند معمولی اگر بخواهم آثارم را در اکسپویی بگذارم تا زمانی که واسطه نداشته باشم اصلا امکان ندارد. دلال ها در این زمینه فعال هستند و به هنرمند خط می دهند و دیگر نمی شود به این اثر گفت هنری بلکه صنعت است.
مریم خیری مدرس گروه هنر: علت این موضوع را با این سوال شروع می کنم که چرا باید جریان اکسپوها به این حد پرنگ باشد که تمام جریانات هنری را تحت الشعاع قرار دهد؟ البته این نوع جریان ها در همه کشورها وجود دارد اما نه به این شکل پررنگی که در ایران است و علت اصلی آن این است که آموزش هنر در ایران بسیار ضعیف است و ما هنوز فرهنگ خرید آثار هنری را بین اقشار عمومی جامعه نداریم. در این میان هنرمندی که می خواهد آثارش فروش رود با موانع مختلفی روبرو شده و به واسطه رو می آورد.
وی در ادامه افزود: چرا نباید مکان هایی باشد که هنرمند احساس امنیت کند؟ اینک باید فضا چند صدایی شود و پیش فرض فکری در فروش آثار هنری وجود داشته باشد اما متاسفانه هنرمندان با جریانات روز هنری نه رقابت بلکه کپی برداری می کنند.
الهام تجلی مدیر گروه دانشگاه: علت این مشکل این است که هنرمند چیز نو و جدیدی نمی بینند. ریشه های مشکلات بررسی نشده است و هر آن بر مشکلات افزوده می شود. اگر چه باید در اجرا از تجربیات هنرمندان استفاده شود و از هنرمندان حمایت جدی صورت گیرد.
مریم زارعی استاد دانشگاه رشته نقاشی: اساتید باید و نباید را از دانشجویان دور کنند و بگذارند دانشجو با ذهن باز کار کند تا خلاقیت آنها شکوفا شود. به نظر من هنر درمانی از همان کودکی باید انجام شود. همچنین برخورد افرادی که در رأس کار هستند نیز خیلی مهم است.
مریم نریمانی مدرس دانشگاه: در دانشگاه هنر امکان آموزش آناتومی وجود ندارد و در زمینه مهارت و تکنیک همت استاد کم است. اکثر اساتید دانش به روزی ندارند و از همه مهمتر این است که به دانشجو می گویند غریزی کار کنید که این غریزی کار کردن برای دو دهه پیش بر مبنای شرایط بود. همچنین نبود مطالعه خیلی خطرناک است چرا که بازتاب آن را در گالری ها می بینیم. مطالعه است که می گوید مسیر هنر مسیر بازار نیست و هنرمند فرزند زمان خود و مادر آینده است و مستلزم آگاهی این مطلب است که اساتید به دانشجو یاد دهند که مهم نیست دستت قوی باشد بلکه فکر قوی داشته باش.


4- لطفا در مورد جایگاه نقد در هنر توضیح دهید و اینکه نقد هنری چه رابطه ای با رسانه دارد؟


مریم خیری عضو هیأت علمی دانشگاه: رسانه برای هنرمند یک مجرای جدید است. هنرمند باید قدرت رسانه را در اختیار خود بگیرد تا بتواند آثارش را معرفی کند.در طول تاریخ هنر،نقاشان زیادی بودند که به واسطه گوشه نشینی و دوری جستن از فضای هنری آثاری را به وجود آوردند که بعدها مورد خوانش قرار گرفت و این حقیقتی انکار ناپذیر است و هنرمند بدون رسانه کشف نمی شود، هنرمند باید از ابزار و مجرای رسانه استفاده کند البته قدرت رسانه می تواند تخریب گر نیز باشد.
 وی در ادامه افزود: فضای نقد رسانه ای باعث پیشرفت هنر شده است و بین هنر و هنرمند رابطه مستقیمی ایجاد کرده است. از طریق آموزش صرف نمی شود هنرمند را پرورش داد بلکه آشنایی او با مفهوم هنر و رسانه در راستای همدیگر می تواند بسیار موثر باشد.
الهام تجلی مدیر گروه رشته هنر: کسی که اجرا نداند مطمئنا به مشکل برمی خورد برای ایجاد نقد موثر در جامعه هنری ابتدا باید زیر ساخت ها کارآمد شوند.
تقوی از اساتید مدعو دانشگاه: این مقوله می تواند جا بیفتد اما به شرطی که همراه با آموزش باشد. مثلا دانشجو اگر تاریخ هنر دارد درس نقاشی را هم با همان تاریخ پیش ببرد و در دوره ای کوتاه تکنیک ها را یاد بگیرد تا با توجه به فضای امروز و مهم بودن فضای مفهومی امروز کار کند.
وی در ادامه افزود: در جامعه هنر نقد موثری نداریم. در مقابل در جامعه بزرگتر نیز نقد هنری با مشکل روبرو است، چرا که اساتید نقد هنری را آموزش نمی دهند.
مریم نریمانی مدرس دانشگاه: در این مورد مشکل ریشه ای وجود دارد و آن اینکه تعلیم و تربیت در کشور ما بصری نیست. کودکان از همان اول سواد بصری یاد نمی گیرند. در مقابل بار دانشگاه فشرده و سنگین است و همه بارها و فشارها بر روی اساتید است. ما حکم مادری را داریم که با کلی فرزند روبرو است.
مریم خیری مدرس گروه هنر: در جواب نریمانی باید گفت: حلقه اندیشمندان و نشانه شناسان با حلقه هنرمندان از هم فاصله دارد و این دو هم پوشانی لازم را ندارند.
مریم زارعی استاد دانشگاه رشته نقاشی: در کشورهای توسعه یافته نقاد کسی است که نسبت به هنر تعصب داشته و آشنایی کامل دارد. همچنین هنرمندی که هنری را نقد می کند نقدش بی غرض است اما در مقابل در کشور ما انسانهایی هنرمند را نقد می کنند که هیچ آگاهی نسبت به هنر ندارند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید