صلوات خاصه امام رضا علیه السلام
تصویر برگزیده

«محمد حاتمی» در گفتگو با آرتنا:

فراموشی ادبیات کهن ایرانی نوعی خودباختگی است

آرتنا: «محمد حاتمی» کارگردان تئاتر و سینما و تلویزیون گفت: خانواده تئاتر بزرگ نیست ولی هنرمندان آن بزرگ منش می باشند و متاسفانه مشکل اصلی این شاخه از فرهنگ و هنر کشور مالی است.

zoom
فراموشی ادبیات کهن ایرانی نوعی خودباختگی است

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، محمد حاتمی در گفتگو با حسن رضائیان خبرنگار «آرتنا» در مورد نمایش "سه گانه اورنگ" گفت: نمایش سه گانه اورنگ شامل سه قسمت دربرگیرنده دوره تاریخی و بخش اول نوشته علی رضا نادری روایت کننده تاریخ قبل از کشته شدن ناصرالدین شاه و ماجرای اولین زن مرشد ایران به نام مرشد بلقیس با ساختار لعنت نامه گونه ای از نگارش در ادبیات کهن ایرانی است.
وی در ادامه افزود: لعنت نامه مرشد بلقیس در ده دهه قبل در منطقه گارماشین که در آن ماشین و قطار دودی توقف داشته با حکایت قصه های این زن و بیان مصیبت و حوادثی که برای وی پیش آمده است و در پی آن یک ناله و حرف و حدیث و درد و دل را با نقش آفرینی گلاب ادینه روایت می کند.
کارگردان تئاتر و سینما و تلویزیون در مورد بخش دوم "سه گانه اورنگ" با عنوان "سایه " با هنرنمایی پیام دهکری و نوشته محمد امیر یاراحمدی نویسنده شاخص کشور با تاکید بر اجرای برخی نمایشنامه های این نویسنده در خارج از کشور با زبان نمایش، شیوه زندگی سرپاس مختاری رئیس شهربانی وقت در زمان آغاز پهلوی دوم با برخورداری از ساختار شخصیتی دوگانه و نقش این فرد در کشتار مردم به ویژه سید حسن مدرس گفت.
حاتمی با بیان این مطلب که با در نظر گرفتن احتمالات می توان سرپاس مختاری را به عنوان یکی از موسیقی دانان کشور و احتمالا نویسنده پیش درآمدی بر موسیقی سنتی معرفی کرد، ابراز داشت: "سرپاس مختاری" که باعث کشته شدن خیلی ها شده، به عنوان یک کارکتر جذاب با برخورداری از روحیه لطیف و جذاب در جایگاه یک هنرمند موسیقی و روحیه ای جدی و خشن در سمت ریاست شهربانی با وجود عنصر نظم در پیکره این فرد، دوگانگی شخصیتی داشته است. این نقش را آقای پیام دهکردی بازی می کند.
کارگردان تئاتر و سینما و تلویزیون از اجرای اپیزود سوم "سه گانه اورنگ" با عنوان "رد پای آدم" در سالن استاد سمندریان به مدت 40 شب خبر داد و گفت: اپیزود سوم "سه گانه اورنگ" با عنوان "رد پای آدم" به قلم "نیما نادری" فرزند "علیرضا نادری" نوشته شده؛ نویسنده ای که آینده ی خوبی دارد. این نمایش در بیان مشکلات زنی مبتلا به بیماری راون پریشی با بازی مریم سعادت مورد استقبال مردم قرار گرفت و با توجه به تقاضای مردم تصمیم به اجرای این نمایش را در شهرستانهای مختلف کشوربه شکل یک حرکت شخصی  گرفتیم.
حاتمی با اشاره به تعامل اهالی تئاتر در استانهای مختلف با یکدیگر در راستای برگزاری نمایش و با بیان این مطلب که این نمایشنامه برای نمایش در تهران حاشیه ای به منظور دریافت صدور مجوز نداشت، اظهار  داشت: قبل از اینکه این نمایش در رشت برگزار شود، قرار بود که در استان اصفهان بروی صحنه برود.
وی در ادامه این مطلب افزود: متن به "مجید سرسنگی" از مدیران لایق تئاتر و پشتیبان تئاتر ارائه داده شد و با حمایت های ایشان از سوی مسئولان مربوطه مجوز نمایش آن را گرفتیم. متن این نمایش سفارشی بود و من طرحی را برای نگارش این نمایش در ذهن داشتم که محتوای این اثر یک بعد مسافتی داشته باشد. با نویسندگان این نمایش مشورت کرده و قبل از اینکه متن شماره یک آماده شود متن شماره دو آماده شد.
حاتمی با تاکید بر اینکه برخی از نویسندگان برای نگارش بخش سوم این نمایش با من هم فاز نبودند، ابراز داشت: در مورد متن سه با نویسندگان زیادی صحبت کردم. با آنها قراردادی امضا نکردم. من تجربه دیگری با نیما نادری در چارچوب سریال داشتم. وی سریالی را نوشته بودند و به این دلیل با قلم این نویسنده آشنا بودم.
کارگردان تئاتر و سینما و تلویزیون با تاکید بر پایبندی بر متن، گفت: اصولا بر متن پایبند هستم زیرا نمایش قرار است بر اساس متن بروی صحنه اجرا به مخاطب عرضه شود. متن حرف های خود را می زند و کارگردان وظیفه زنده کردن متن را بروی صحنه دارد. من در این سمت این کار را انجام  می دهم. متاسفانه نتوانستم به دلیل مسائل مدیریتی این نمایش را در اصفهان برگزار کنم و در مسیر نمایش در استانهای مختلف به دلیل مصلحت مدیران یک واژه کم و زیاد نمی کنم.
حاتمی با اعلام آمار 98 درصدی برقراری ارتباط "سه گانه اورنگ" با مخاطب و افزایش میزان رضایت مندی مخاطبان مانند روشنفکران و اهل قلم و مردم عادی مردم، این نمایش را یکی از پرفروش ترین نمایش های تئاتر کشور در شرایط فعلی دانست و تصریح کرد: فروش بالا و درآمدزایی هدف و ملاک من در بروی صحنه بردن نمایش در مناطق مختلف کشور نیست.
وی با ذکر این مطلب که اجرای این نمایش همچنان ادامه دارد، اظهار داشت: خوشحال کننده است که از شهرستانهای مختلف دعوت نامه های زیادی دارم و خیلی دوست دارم این نمایش در خارج از کشور بروی صحنه برود. ولی بیشتر دوست دارم این نمایش در شهرهای کشورم به مخاطبان عرضه شود. این نمایش راه خود را پیدا کرده است و همه نوع طیف مخاطب را در بر می گیرد و نقطه برد و برتری را در برمی گیرد.
حاتمی با بیان اینکه در صد سال گذشته تغییرات فاحشی در ساختار فرهنگ کشور ایجاد نشده است، درباره تحول ادبیات گفت: ما نویسندگانی به درخشش جمال زاده و هدایت و نمایش نویسان برجسته ای مانند غلامحسین ساعدی و رادی داشتیم. آیا توانسته ایم در شرایط فعلی به همان قوت نمایش نویس قوی داشته باشیم؟
کارگردان تئاتر و سینما و تلویزیون کشورمان در ادامه این مطلب افزود: علیرضا کربچی، محمد امیر یاراحمدی و غیره نویسندگان خوبی به شمار می روند و تعداد اندک نمایش نامه نویس خوب، در حوزه تئاتر بد است.
وی نوع گویش مردم را بیانگر سیر ادبیات دانست و در مورد شکل اپیزود سوم این نمایش، ابراز داشت: شکلی در اپیزود سوم داریم  که یک ادبیات چرخ کرده است. در این نوع گویش واژه ها هویت خود را از دست داده اند.
حاتمی با اشاره به فراموشی ادبیات قوی و محکم فارسی و حرکت قشر جوان به سمت استفاده از واژه های خارجی، بی تفاوتی به فرهنگ غنی ایرانی با وجود تغییر بافت زندگی را عاملی مهم در تحقق این امر بیان کرد و افزود: نباید فراگرفتن زبانهای خارجی باعث شود تا زبان خود را فراموش کنیم.
وی با بیان این موضوع که بازیگری و کارگردانی برای من دو دنیای متفاوت است، تصریح کرد:  قبل از سپری کردن کارگردانی به شکل دانشگاهی به طور تجربی یک بازیگر بودم و در نمایشنامه های بزرگی نقش آفرینی کردم. به دلایل مختلفی مانند اینکه اوضاع مساعدی برای تئاتر ندیدم کار نکردم و البته اوضاع اقتصادی تئاتر اجازه کار نمی داد.
حاتمی در ادامه این مطلب افزود: برای آماده کردن یک نمایش باید چهار ماه از زندگی را گذاشت و وارد چارچوب و قصه ای شد که آن را دوست دارید. در سالهای اخیر کمتر به این موضوع برخورد کردم و به همین دلیل کمتر در تئاتر فعال بودم.
کارگردان تئاتر و سینما و تلویزیون با رونمایی از شخصیت کاری خود اضافه کرد: بازیگری نبودم که امروز پایم در این نمایش است و فردا در یک سریال ایفای نقش کنم و یا همزمان دو نمایش را به روی صحنه ببرم. این معضلی است که برخی از بازیگران گرفتار آن شده اند و بسیار اشتباه است. سعی کردم در آثاری ایفای نقش کنم که بعدها بتوانم از آن دفاع کنم.
بازیگر فیلم سینمایی« افسانه آه» در مورد آثار خود گفت: کارهای من برام مشقت و سختی نیست بلکه آسایش است. بهای کاری را که در درون آن هستم می پردازم و احساس ارامش هم می کنم. هر کاری رنج و سختی های خاص خود را دارد. این نمایش هم از زمان نگارش تا اجرا روی صحنه  آسان نبود.
حاتمی با تاکید بر این موضوع که رشت شهری فرهنگی است و مناطق تجاری و شهرهای تجاری نمی توانند صرفا فرهنگی باشند، تصریح کرد: مناطق ساحلی انسان را به سمت و سوی دیگری می کشاند. در شهرهایی که بوی فرهنگ و کتاب و تاریخ به مشام می رسد و مردم آن فرهنگی می باشند هنرمند احساس تعلق می کند.
کارگردان تئاتر و سینما و تلویزیون کشورمان با بیان چهره های هنری شاخص رشت در بستر فرهنگ و هنر کشور مانند مهدی اخوان ثالث و نصرت رحمانی، این شهر را در حوزه فرهنگ حاصل خیز دانست و در قیاس با سایر شهرها ابراز داشت: تهران شهری تجاری نیست. هفت دروازه و یک منشور است.
حاتمی در ادامه این مطلب اضافه کرد: یک مرکز فرهنگی با برخورداری از مکانها و موزه های بی شمار تاریخی و مذهبی است و کاخ و مکانهایی که ستونهای آن تخریب  شده ملاک فرهنگی بودن نیست و به عنوان پایتخت این مقوله را در بر می گیرد.
حاتمی با اشاره به عقبه غنی فرهنگی گیلان، بیان کرد: اداره ارشاد رشت نه وعده ای داد و نه پول کلانی را در جیب ما گذاشته است و فقط از گروه حمایت های معنوی انجام داده است. مسئولان تئاتر گیلان باید در این رابطه پویاتر عمل کنند. فرمول قدیمی حمایت مالی در رشد ساختار تئاتر کشور به ویژه گیلان صادق است زیرا هنرمندان در این عرصه  حمایت نمی شوند و با عشق و علاقه کار می کنند و این عشق هم اندازه دارد ودر جایی هم باید خاموش شود.
کارگردانی نمایش "شب آوازهایش را می‌خواند" در مورد وضعیت مالی هنرمندان اظهار داشت: همه هنرمندان مگر به لحاظ مالی تامین می باشند؟ هر شب که اجرا دارند درآمد زیادی بدست می آوردند؟ مگر درآمدزایی در شهرهای کشور قابل پیش بینی است و منتقدین در این رابطه از طریق فیس بوک جوابیه خود را برای من بنویسند.
بازیگر فیلم سینمایی«کلنل» در ادامه این مطلب عنوان کرد: وقتی هنرمندان نتوانند به معیشت برسند آن عشق به انبار رفته و بایگانی می شود. حمایت از هنرمند، خسته نباشید نیست. هنرمندان تئاتر توقع ندارند به روی صندلی نشسته و یکی بادشان بزند بلکه در این وضعیت سخت کار می کنند. ایران هم مخاطب و هم تئاتر خوب دارد.
حاتمی با تاکید بر اینکه تمرکززدایی باید در تئاتر صورت گیرد، ابراز داشت: همه هنرمندان دنبال فعالیت در عرصه های بزرگ تر می باشند. کسی که روزنامه دارد به دنبال افزایش تیراژ فراتر از استان محل کار و سکونت خود است و برای عرضه آثار خود به دنبال گذشتن از مرز استان و حتی کشور می باشد. هنرمندان دنبال دیده شدن در حیطه بزرگتری می باشند تا آثار خود را مطرح کنند.
کارگردان تئاتر و سینما و تلویزیون کشورمان در پایان خاطر نشان کرد: اهل قر زدن در حوزه هنر نیستم و با هر جور امکانات و متناسب با امکانات موجود در شهرستانها کار می کنم.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید