ماه رمضان
تصویر برگزیده

«رحمت امینی» در نشست نقد و بررسی نمایش P2:

متن های بزرگ خطرات کمتری برای کارگردان دارد

آرتنا: «رحمت امینی» در نشست نقد و بررسی نمایش «P2» که توسط کانون ملی منتقدان تئاتر ایران برگزار شد، گفت: رفتن به سمت متن های بزرگی مانند هملت و مکبث که چندین بار به شکل دراماتیک و به صورت مطمئن و شناخته شده درآمده اند، از نظر فنی خطرات کمتری برای کارگردان دارد.

zoom
متن های بزرگ خطرات کمتری برای کارگردان دارد

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، در ادامه ی برنامه های «دوشنبه های نقد تئاتر» کانون ملی منتقدان تئاتر ایران و در راستای گسترش کمی و کیفی نقد حضوری و تئاتر، نشست نقد و بررسی نمایش «P2» به نویسندگی «عباس جمالی» و کارگردانی «سید مرتضی میرمنتظمی» پس از اجرای این نمایش، روز دوشنبه 14 مهر 1393 در تالار حافظ برگزار شد.
در این نشست «دکتر رحمت امینی»، «بهزاد صدیقی» و «عرفان پهلوانی» از منتقدان کانون ملی منتقدان تئاتر ایران نمایش «P2» را نقد و بررسی کردند. این نشست با حضور پرشمار و گرم علاقه مندان به فرهنگ و هنر همراه بود و در آن عوامل نمایش نیز حضور داشتند.
عباس جمالی نویسنده و بازیگر این نمایش گفت: ماجرای نوشتن متن این نمایش از جشنواره ی فجر سال گذشته آغاز شد. ما از آذر سال گذشته کار خودمان را آغاز کردیم. چون نمایش در بخش بین الملل بود، ما باید منتظر می ماندیم تا گروه ارمنستان به ایران برسد. این کار، تولید مشترک ایران و ارمنستان بود. ولی ما بخش متن و بخش هایی از اجرا مانند صحنه را با توجه به چیزی که مرتضی میرمنتظمی در ذهن داشت پیش بردیم. بر اساس این ذهنیت شروع به نوشتن کردیم و برای اجرای عموم دوبار کل اثر بازنویسی شد. سپس در روند تمرین ها و با همکاری گروه اجرایی متن چکش خورد و باز هم تغییر کرد. من نه بلد هستم و نه می توانم که مدام در خانه بنویسم. در خانه بخشی از متن را می نویسم، اما سر تمرین ها و با گروه اجرایی متن چکش کاری و بازنویسی می شود.
عرفان پهلوانی که اجرا و مدیریت نشست های دوشنبه های نقد تئاتر کانون ملی منتقدان تئاتر ایران را بر عهده دارد از عباس جمالی پرسید: نمایشنامه ی شما از ویراست نخست تا اجرای جشنواره و از اجرای جشنواره تا اجرای عمومی چه دگرگونی های اساسی را به خود دید؟
عباس جمالی در پاسخ گفت: در اجرای جشنواره چون کار در بخش بین الملل بود، فرمت کار بسیار متفاوت بود با فرمت فعلی و اجرای عمومی. این نمایش در جشنواره سه زبانه و به زبان های فارسی، ارمنی و انگلیسی اجرا می شد. من متن جشنواره را طبق آن فضا نوشتم. بازیگران ارمنی ما بیشتر رقصنده بودند و نمی توانستند چندان خوب دیالوگ بگویند. بازیگر دیالوگ نبودند. اما در اجرای عموم ما به قصه فکر کردیم و به دنبال قصه گقتن رفتیم. البته قصه گویی نه به شکل مرسوم، اما قصه گفتن مد نظرمان بود. گروه اجرایی خوب و باشعوری که داشتیم بسیار کمک کردند، ایده می دادند و متن مدام صیقل می خورد.
سید مرتضی میرمنتظمی که اغلب کم حرف است، در این نشست هم چندان صحبت کرد و گفت دوست دارم امشب بیشتر منتقدان، نویسنده ی این نمایش و بازیگران آن صحبت کنند.
دکتر رحمت امینی، مدیر مرکز هنرهای نمایشی حوزه ی هنری سازمان تبلیغات اسلامی و عضو کانون ملی منتقدان تئاتر ایران در این نشست پیرامون فرایند اقتباس از متون ادبی و به ویژه آثار کلاسیک برای تبدیل به متن نمایشی و نمایشنامه گفت: داستان این نمایش، داستان ضحاک، در متون کهن در چند جا مطرح شده است. یکی از آن ها شاهنامه است. اما در متون پیش از اسلام هم با نام آژی دهاک مطرح شده است و جناب بیضایی هم در واقع یک نگاه بسیار خاص و متفاوت در برخوانی خود با همین نام «آژی-دهاک» به این داستان داشته اند. من خیلی خوشحالم که یک گروه جوان به سمت متن و داستانی ایرانی رفته اند. ما گروه هایی در ایران داریم که وقتی به سراغ دراماتورژی یا اقتباس می روند، به سمت متن هایی می روند که امتحان خودشان را پس داده اند. مانند هملت، مکبث و امثالهم. درست است که آن ها متن های بزرگی هستند ولی یک یا چندین بار به شکل متن دراماتیک به صورت مطمئن و شناخته شده درآمده اند. بنابراین رفتن به سمت آن ها خطرات کمتری برای کارگردان از نظر فنی دارد. ولی وقتی به سمت متونی مانند ضحاک می رویم کار سخت تر می شود. یک زمانی هست که به اصطلاح قدما متن تابع نعل به نعل دراماتیک و دیالوگه می شود. معمولا همان متن کهن با گفتاشنود نمایشی و سپس موسیقی و حرکت روی صحنه می رود. اما نگاهی که از قرار است ما از منظر درام، به معنی اخص کلمه، به چنین متونی بیاندازیم، چالش های بیشتری را می طلبد. در واقع نویسنده که در این جا آقای جمالی هستند، نمی خواهند همان متن را برای ما بازتعریف بکنند.
بهزاد صدیقی، مدیر انجمن نمایشنامه نویسان خانه ی تئاتر و از اعضای کانون ملی منتقدان تئاتر ایران در این نشست پیرامون چگونگی معاصرسازی از طریق ادبیات کلاسیک و کهن ما برای نمایش های امروز و این دوره گفت: یک نوع نگاه، نگاه برداشت آزاد از ادبیات، حالا هر نوع ادبیاتی که باشد، چه ادبیات کهن و چه معاصر، است. من خیلی خوشحالم که این گروه از ادبیات کهنی استفاده کرده اند که سرشار از اندیشه و کهن الگوهای ایرانی است و خیلی خوب است که در بین آثار نمایشنامه نویسان و کارگردانان نسل جدید ما کسانی هستند که به این آثار رجوع می کنند و برای مخاطب امروز این آثار را معاصرسازی می کنند. حالا این که این نمایش چه قدر موفق است به نظر من هم برمی گردد به تجربه ی نویسنده و کارگردان و گروه اجرایی و هم برمی گردد به این که ما چه قدر از ادبیات کلاسیک خودمان اطلاع، شناخت و آگاهی لازم را داریم و چه قدر می توانیم برای مردمی که به آن نوع ادبیات، یعنی ادبیات کهن ما مسلط هستند و مطالعات قبلی را داشته اند و دارند، می توانیم نمایشی را با هماهنگی کامل و انسجام برایشان ارائه کنیم و آن ها چه قدر می توانند با این آثار ارتباط برقرار کنند. فکر می کنم مقوله ای که به ویژه در بحث ادبیات کهن باید به آن توجه بسیار شود همان بحث کهن الگوها و اسطوره هایی است که برای مخاطب امروز باید به این اسطوره ها نگاه جدیدتری بشود. طبیعتا نویسنده و کارگردان باید از نگاه کلاسیک دوری کنند و بخواهند برای مخاطب این جایی و اکنونی بنویسند و اجرا کنند.
آزاده صمدی، بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون و بازیگر نقش ارنواز در نمایش P2 در ادامه ی این نشست گفت: خیلی از اتفاق های نمایش در طول تمرین افتاد. آقای جمالی لطف کردند و برای من یک طرحی را در ابتدا توضیح دادند که خیلی برای من جذاب بود. من از ایشان خواستم که متن را بدهند بخوانم، اما ایشان گفتند شکل کار ما به این صورت است که در واقع در طول تمرین ها و صحنه به صحنه و بر اساس خود بازیگران و فضای گروه و تمرین ها متن نوشته می شود. متن را ایشان صحنه به صحنه می نوشتند و می آوردند و روتوش می کردند و بر اساس اتودهایی که می زدیم متن شکل می گرفت. ما یک روند تجربی داشتیم و برای من تجربه ی خیلی خوبی بود. چون مدت ها بود که تجربه ی این شکل کار را نداشتم.
فرزانه سهیلی، بازیگر نقش شهنواز نمایش P2 گفت: من از اجرای جشنواره در این نمایش حضور داشتم و چیزی که برای من خیلی در مورد کاراکتر شهنواز جذاب بود، این بود که ارنواز و شهنواز دو تا کاراکتری هستند که شاید ما تنها یک سری کلیت در مورد آن ها می دانیم. مثلا در این حد که این دو دختران جمشید بودند که حالا همسران ضحاک شده اند و این دو کاراکتر تفاوت چندانی با هم نداشتند. اما در این اثر و بر اساس ایده ی عباس جمالی این دو کاراکتر با یکدیگر متفاوت شده اند و انگیزه هایشان با هم فرق می کند و شاید بتوان هر کدام از آن ها را نمادی از یک قشر دانست.
محمد ا...دادی، یکی دیگر از بازیگران نمایش P2،  نقش جسورانه ای را در این نمایش بازی می کند. او با توان بدنی چشمگیر و ستایش برانگیزی در تمام طول اجرای نمایش، یعنی حدود 70 دقیقه، یک نفس و بدون قطع می دود. او در مورد حضور خود در این نمایش گفت: من خودم هم نمی دانم چگونه این کار را انجام می دهم. من تمرین های زیادی را انجام دادم. این نمایش برای من تجربه ی غریب و عجیبی بود. من یک بازیگر هستم، اما شاید کاری را که انجام می دهم بعضی ها فکر کنند تنها یک ورزشکار می تواند از عهده اش بربیاید. انجام این کار گذشته از بخش جسمانی، یک بار عصبی و روانی هم دارد.
محمد ا...دادی ادامه داد: از آن جایی که انجام این کار توان و انرژی بسیار زیادی را می گیرد، هر چند شب در میان «تیام کریمایی» به جای من این نقش را بازی می کند و تا کنون سه شب هم خانم «باران کوثری» به جای ما اجرا رفته اند.
عرفان پهلوانی در ادامه ی این نشست و پیرامون نقش محمد ا...دادی گفت: آورده اند که هنگامی که رابرت دنیرو برای بازی در فیلم گاو خشمگین آماده می شد یک مربی بوکس داشت که آن مربی به دنیرو گفت تو هر وقت خواستی بازیگری را کنار بگذاری، پیش من بیا و من از تو یک قهرمان جهانی و المپیک خواهم ساخت. فکر می کنم اگر محمد ا...دادی از مربیان ورزشی را دعوت کند تا کار او را ببینند، احتمالا برای شرکت در تیم های ورزشی از او دعوت خواهند کرد.  
نشست نقد و بررسی نمایش «P2» با ادامه ی گفت وگو و تبادل نظر میان منتقدان، عوامل نمایش و حاضران در نشست ادامه یافت و یک ساعت به درازا انجامید.
نشست آینده ی برنامه های «دوشنبه های نقد تئاتر» کانون ملی منتقدان تئاتر ایران، دوشنبه 28 مهر 1393 برگزار خواهد شد و به نقد و بررسی نمایش کمدی موزیکال «بازی نامه ی عشق امروزی» به نویسندگی و کارگردانی «محمد یوسفی» در تالار سنگلج می پردازد. کانون ملی منتقدان تئاتر ایران امیدوار است که این نشست ها با حضور چشمگیر علاقه مندان به فرهنگ و هنر و به ویژه دانشجویان و هنرجویان رشته های هنرهای نمایشی همراه باشد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید