ماه رمضان
تصویر برگزیده

مدیرعامل خانه هنرمندان ایران در مراسم مروری بر آثار «لوریس چکنواریان»:

فقدان استراتژی و الگوبرداری از غرب؛ مهمترین مشکلات موسیقی کشور

آرتنا: «مجید سرسنگی» مدیرعامل خانه هنرمندان ایران در مراسم افتتاح سلسله برنامه‌های مروری بر آثار لوریس چکناواریان مهمترین مشکلات روز موسیقی کشور را فقدان استراتژی و برنامه های بلند مدت و الگوبرداری نابجا از فرهنگ غربی عنوان کرد.

zoom
فقدان استراتژی و الگوبرداری از غرب؛ مهمترین مشکلات موسیقی کشور

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، سلسله برنامه‌های مروری بر آثار لوریس چکنواریان که با همکاری خانه موسیقی و خانه هنرمندان ایران ترتیب داده شده است، پنج شنبه 17 مهر با حضور جمع کثیری از استادان، هنرمندان و دوستداران هنر موسیقی کلاسیک از جمله هنرمندان برجسته ای چون فرهاد فخرالدینی، هوشنگ کامکار، خسرو سینایی، ناصر چشم آذر، دکتر آرین پور، تقی ضرابی، گزیلا سینایی، صدیق تعریف و... در سالن استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران افتتاح شد.

در ابتدای این مراسم، مجید سرسنگی، مدیرعامل خانه هنرمندان ایران ضمن خوش آمدگویی به حاضرین در مراسم از لوریس چکنواریان به عنوان یکی از برجسته ترین موسیقی دانان کشور یاد کرد و از او به خاطر همکاری در شکل گیری این برنامه نمود. سرسنگی با اشاره به آثار فاخر خلق شده توسط چگنواریان، این برنامه را فرصتی مناسب برای آشنایی هر چه بیشتر نسل جوان موسیقی با آثار این موسیقی دان کشورمان دانست و ابراز امیدواری کرد که این برنامه بتواند با معرفی دیگر هنرمندان برجسته موسیقی کشور ادامه پیدا کند.
سرسنگی در بخش دیگری از سخنان خود با ابراز امیدواری برای به نتیجه رسیدن اقدامات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای راه اندازی شایسته ارکسترهای در حات تعلیق کشور گفت: در کنار تلاش همه مدیران و مسئولین باید اذعان کرد که سرنوشت موسیقی کشور نهایتا در دستان خود استادان و اهالی موسیقی رقم خواهد خورد.
مشاور هنری شهرداری تهران همچنین به مشکلات حوزه موسیقی در کشور اشاره کرد و موسیقی را هنری دانست که بنا به تاثیرات عمیقی که در جامعه دارد، همیشه موضوعی بحث برانگیز بوده است. او دلیل این نکته را در قابلیت های منحصر بفرد موسیقی دانست و اضافه کرد: موسیقی از یکسو می‌تواند انسان‌ساز و معرفت‌آفرین بوده و موجبات به کمال رسیدن انسان و پیوند با دنیای غیرمادی را فراهم آورد و از سوی دیگر در صورت عدم پایبندی به رسالت خویش ممکن است به ورطه ابتذال درافتاده و مخاطب خود را نیز به چنین ورطه‌ای بکشاند.
این استاد دانشگاه در ادامه سخنان خود عدم وجود استراتژی و برنامه های بلند مدت در دستگاه های اجرایی مرتبط با هنر موسیقی را یکی از مشکلات عمده این هنر دانست و گفت: انتظار می‌رفت پس از وقوع انقلاب اسلامی در ایران و تحول فضای فرهنگی کشور، هنر و موسیقی به شیوه‌ای درست برای پرورش نسل معاصر به‌کار گرفته شود. اما متاسفانه به‌دلیل فقدان استراتژی درست در عرصه موسیقی هنوز نتوانسته‌ایم آنچنانکه شایسته است از پتانسیل‌های موجود در موسیقی بهره لازم را ببریم. وی عدم وجود تعریفی درست از موسیقی و نسبت آن با فرهنگ دینی را موجب پدیدار شدن سوء تفاهماتی دانست که گاهی به نفی کلیت موسیقی منتج می شود و به علت تعدادی هنرمندنما که از موسیقی تنها صورت آن را درک کرده اند کل جامعه موسیقی و حتی استادانی که آثار ارزشمندی در حوزه های مختلف – از جمله در حوزه انقلاب و دفاع مقدس – پدید آورده اند مورد تردید واقع می شوند.
سرسنگی در بخش پایانی سخنان خود با تاکید بر تفاوت‌های هنر در جوامع غربی و جامعه‌ دینی ایران، و اشتباه دانستن الگوبرداری تام از جوامع غربی در این خصوص گفت: در جوامع غربی این مخاطب و سلیقه‌های متفاوت اوست که خط‌مشی تولید آثار هنری را مشخص می‌کند، که چنین امری نمی‌تواند در کشوری همچون ایران با تمدن و فرهنگی که از دیرباز زبانزد جهانیان بوده است به وقوع بپیوندد. وی ارائه تعریفی جدید و مناسب از موسیقی را که با شرایط جامعه ایران اسلامی تناسب داشته باشد از رسالت های اساتید و صاحب‌نظران این عرصه عنوان کرد و با اشاره به اینکه علاقه و اشتیاق نسل جوان به موسیقی را نمی‌توان نادیده گرفت، اظهار امیدواری کرد که در آینده‌ای نزدیک شاهد اجرای برنامه‌های موسیقیایی فاخر در ایران و با حضور اساتید بزرگی همچون لوریس چکناواریان باشیم.
سخنران بعدی این مراسم هوشنگ کامکار بود که با بیان خشنودی از حضور در برنامه‌ای که به استاد چکناواریان اختصاص یافته، از آشنایی دیرینه خود با آثار این موسیقیدان برجسته سخن گفت. وی در برشمردن ویژگی‌های شخصیتی چکناواریان، مهم‌ترین ویژگی او را تواضع و فروتنی دانست و از آن به‌عنوان گوهری کمیاب در دنیای امروز یاد کرد. سرپرست گروه موسیقی کامکارها در ادامه سخنان خود به برخی ویژگی‌های هنری لوریس چکناواریان همچون خلق آثار میهنی و مذهبی مانند سمفونی عاشورا، خلق اثر در تمام ژانرهای موسیقایی، بهره‌گیری از سازهای کوبه‌ای، استفاده از ریتم‌های ترکیبی و پیچیده، توجه به رنگ و تصاویر صوتی و... پرداخت و یکی از دیگر از جنبه‌های مهم موسیقی چکناواریان را وارد کردن شعر فردوسی به عرصه موسیقی با کیفیتی بی‌نظیر عنوان کرد. این آهنگساز برجسته ایرانی با نام بردن از چکناواریان به‌عنوان نخستین کسی که به خلق قطعه‌ای برای سازه‌های کوبه‌ای دست زده است، در پایان سخنان خود باز هم از ویژگی‌های برجسته شخصیتی وی سخن به میان آورد و داشتن دغدغه‌های اجتماعی و انجام امور خیر بدون جار و جنجال‌های تبلیغاتی را از ثمرات این درخت پربار عرصه موسیقی ایران و جهان دانست.
در ادامه این برنامه خسرو سینایی به سخنرانی پرداخت و در ابتدا با توصیف چکنواریان به مثابه چشمه‌ای از خلاقیت و سپس دگرگونی آن به اقیانوسی ژرف، چنین امری را موجب دشواریِ سخن گفتن از چکنواریان دانست. سینایی ضمن انتقاد از هنرمندانی که صرفا به دنبال شهرت و کسب نام هستند، هنرمند واقعی را کسی دانست که هنر و خلق آثار هنری برای او به مثابه نفس کشیدن باشد. این فیلمنامه‌نویس برجسته با طرح این سوال که آیا ما واقعا قدردان انسان‌های بزرگ هستیم، تواضع و بی سر و صدا بودن چکنواریان را دلیل اصلی ناشناخته ماندن عظمت او در میان مردم دانست. وی در خصوص موسیقی فیلم و آثار ارزشمند چکنواریان در این عرصه، ویژگی آثار او را هماهنگی موسیقی‌ با فرهنگ و بستر ساخت فیلم عنوان کرد و آنرا عنصری کمیاب در این عرصه دانست. سینایی عشق به انسان و انسانیت و زیبایی را الهام‌بخش چکنواریان در خلق آثارش دانست و با ابراز امیدواری برای تداوم خلق این آثار، در پایان سخنان خود از دکتر سرسنگی به دلیل فراهم آوردن فرصتی برای آشنایی هرچه بیشتر با این آثار ارزشمند تشکر کرد.
در بخش بعدی مراسم با حضور هوشنگ کامکار، فرهاد فخرالدینی، خسرو سینایی و مجید سرسنگی لوح تقدیر و نشان خانه هنرمندان ایران به پاس یک عمر فعالیت هنری به لوریس چکنواریان اهدا گردید.
پس از بخش ابتدایی این مراسم، فیلم «اپرای رستم و سهراب» اثر لوریس چکنواریان برای حضار در تالار به نمایش در آمد و پس از پایان فیلم، این استاد موسیقی در مورد این اثر خود توضیحاتی را ارایه کرد. وی در ابتدا چگونگی شکل گرفتن «اپرای رستم و سهراب» را تشریح کرد. چکنواریان از تاثیر موسیقی‌های اصیل ماه محرم و سازهای ضربی مورد استفاده در آن بر خلق آثار خود سخن گفت؛ تاثیری که به گفته‌ی وی تا به امروز نیز ادامه داشته است. خالق «اپرای رستم و سهراب» با اشاره به مشکلاتی که در ابتدا بر سر راه نوشتن این اپرا وجود داشته افزود: این اپرا را هشت بار از ابتدا تا به انتها به فرم‌های مختلف نوشتم چرا که در آن زمان اپرایی وجود نداشت و پایه ارکستر و هارمونیک نداشتیم و من ناچار به آزمون و خطا بودم تا بتوانم آنرا به بهترین شکل ممکن درآورم. رهبر ارکستر مجلسی رودکی در پایان سخنان خود در خصوص مشکلات اجرای اپرای رستم و سهراب گفت: از بابت اجرای این اپرا نگرانی ندارم حتی اگر اجرای آن به بعد از دوران حیات من موکول شود، چرا که آنرا اثری نمی‌دانم که با گذشت زمان به دست فراموشی سپرده شود.
لازم به یاد آوری است که آثار برجسته لوریس چکنواریان هر هفته یک بار در سالن استاد جلیل شهناز برای علاقمندان پخش خواهد شد. زمان دقیق این برنامه ها از طریق رسانه های گروهی به اطلاع عموم خواهد رسید.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید