ماه رمضان
تصویر برگزیده

«علی ژکان» در نشست نقد و بررسی فیلم «مادیان»:

بهرام بیضایی و داریوش آشوری آرمان‌گرایی را به من آموختند

آرتنا: نشست نقد و بررسی فیلم «مادیان» به کارگردانی «علی ژکان» 24 مهر در خانه هنرمندان ایران برگزار شد.

zoom
 بهرام بیضایی و داریوش آشوری آرمان‌گرایی را به من آموختند

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، فیلم «مادیان» پنج شنبه 24 مهر در تالار استاد شهناز خانه هنرمندان ایران به نمایش درآمد.

 در ادامه سلسله برنامه‌های سینماتک خانه هنرمندان ایران، فیلم «مادیان» به کارگردانی و نویسندگی علی ژکان به نمایش درآمد و پس از پخش فیلم و پشت صحنه‌ی آن، نشست نقد و بررسی آن با حضور علی ژکان، اصغر هاشمی و خسرو دهقان برگزار شد.

کیوان کثیریان مدیر سینماتک خانه هنرمندان ایران، نشست را با پرسشی در خصوص تغییراتی ایجاد شده در فیلم آغاز کرد و علی ژکان با ذکر توضیحاتی در مورد شرایط خاص دوران ساخت این فیلم، گفت: آماده شدن فیلم‌نامه هم‌زمان بود با آغاز به کار بنیاد فارابی، و این فیلم‌نامه به دلیل پرداختن به موضوع روستا که در آن زمان از موضوعات مورد توجه بود، مورد پذیرش بنیاد فارابی قرار گرفت. ولی پس از آغاز به کار و تحویل راش‌های فیلم به بنیاد فارابی، مسئولین بنیاد فارابی خواستار حذف برخی از سکانس‌ها، دیالوگ‌ها و نیز تغییر پایان‌بندی فیلم شدند. وی ایجاد حس فلاش‌بک در فیلم را نیز نتیجه‌ی همین تغییرات در زمان تدوین فیلم دانست و با اشاره به شرایط خاص آن برهه زمانی که در مقطعی منجر به متوقف شدن فرآیند تولید فیلم گردید، ساخت فیلم را به‌رغم این سختی‌ها و تغییرات ایجاد شده در آن مدیون مدیریت، زحمات و اعتماد سیدمحمد بهشتی دانست.

در ادامه نشست، خسرو دهقان با بیان اینکه با وجود گذشت حدود 30 سال از زمان تولید، فیلم «مادیان» دچار افت نشده و هنوز هم حرف‌های زیادی برای گفتن دارد، دلیل این امر را از یکسو موضوع فیلم و از سوی دیگر ساخت خوب فیلم توسط عوامل حرفه‌ای آن از جمله اصغر هاشمی دانست. وی از سوابق علی ژکان در تمامی عرصه‌های سینما هم‌چون کارگردانی، تدوین‌گری، طراحی صحنه و.. سخن گفت و از حرفه‌ای بودن ژکان در انتخاب عالی بازیگرانی هم‌چون حسین محجوب و سوسن تسلیمی، نورپردازی ماندگار فیلم و.. تمجید کرد. این منتقد سینمایی دیگر دلیل ماندگاری فیلم را ایدئولوژیک نبودن فیلم و تلاش آن برای پرداختن به امری بنیادین‌تر یعنی راز بقا عنوان کرد و گفت: راز بقا و تلاش برای معیشتِ حداقلی، امری‌ست که نه زمان می‌شناسد و نه مکان. این فیلم در واقع تلاش برای زنده ماندن را به نمایش می‌گذارد و ضد قهرمان فیلم نیز طبیعت ناسازگار و گل و لایی است که با آن مبارزه می‌شود.

در بخش پرسش و پاسخ، علی ژکان در پاسخ به سوال یکی از حضار در خصوص انتخاب موسیقی فیلم گفت: در آن زمان شریف لطفی تازه از آلمان به ایران بازگشته بود و من صرفا نمونه‌ای از آهنگ‌هایی را که می‌پسندیدم در اختیار او قرار دادم و ادامه کار ساخت بر دوش خود وی بود. اصغر هاشمی در تکمیل سخنان ژکان، به این موضوع اشاره کرد که در ابتدا قرار بود فرهاد فخرالدینی آهنگ‌سازی این فیلم را بر عهده داشته باشد و حتی ملودی فیلم نیز توسط ایشان ساخته شده بود، اما به‌دلیل عدم همکاری بنیاد فارابی در پرداخت هزینه‌های مالی مورد نظر فخرالدینی، این امر به سرانجام نرسید.

سپس خسرو دهقان در بخش دیگری از سخنان خود سخنان خود به علی ژکان پرداخت و گفت: معمولا در عرصه هنر دو دسته هنرمند را می‌توان از هم تفکیک کرد؛ نخست دسته‌ای که آثار فراوانی تولید می‌کنند ولی تمامی این آثار در واقع تکرار یک مضمون و عصاره‌ی اثر شاخص آنهاست و حرف تازه‌ای برای گفتن ندارند. دسته‌ی دیگری از هنرمندان نیز وجود دارند که هر کدام از آثار آنها به تنهایی حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد. متاسفانه یا خوشبختانه اکنون علی ژکان را کارگردانی تک‌فیلمی و با فیلم «مادیان» می‌شناسند و تناظری یک‌به‌یک میان این‌دو برقرار شده است. در حالی‌که ژکان در تمامی عرصه‌های سینمایی و حتی تئاتر کارنامه درخشانی دارد، اما آرمان‌گرایی و کمال‌طلبی او مانع از آن می‌شود که سینمای کشور بتواند بیش از اینها از ارزش‌های هنری او بهره‌مند شود.

ژکان در پاسخ به صحبت‌های دهقان به دلبستگی‌اش به کمال‌گرایی و نیز عدم تمایلش به تک‌فیلمی بودن اشاره کرد و ادامه داد: دلیل این آرمان‌گرایی، به کار کردن و درس آموختن در زمینه‌ی تئاتر زیر نظر اساتیدی هم‌چون بهرام بیضایی، داریوش آشوری و... در حدود سال 1347 برمی‌گردد که اساتیدی کمال‌گرا بودند و سخت‌گیری و آرمان‌گرایی را به ما نیز آموختند.

وی دلیل پرداختن به حیطه‌ی تهیه‌کنندگی در سینما و عدم ورود به عرصه کارگردانی را همین موضوع دانست و گفت: در صورتی که رضایتی صد در صدی از کارم نداشته باشم، به ساخت فیلم دست نخواهم زد و این موضوع هم چیزی نیست که بتوان بعد از گذشت این همه سال آنرا تغییر داد.

وی در پایان سخنان خود از کیوان کثیریان به دلیل فراهم آوردن این فرصت تشکر کرد و حضور در جمع کسانی مانندخسرو دهقان، اصغر هاشمی و مسعود کرانی را مایه‌ی مباهات خود دانست.

در پایان این نشست، نوشته‌ی شریف لطفی که در این جلسه حضور نداشت، توسط کیوان کثیریان برای حضار در سالن قرائت شد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید