ماه رمضان
تصویر برگزیده

«صمد چینی فروشان» عضو کانون ملی منتقدان تئاتر ایران:

«اکبر رادی» تلاش کرد سخنگوی جامعه باشد

آرتنا: نشست نقد و بررسی نمایش «هفت پرده» توسط کانون ملی منتقدان تئاتر ایران برگزار شد.

zoom
«اکبر رادی» تلاش کرد سخنگوی جامعه باشد

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، در ادامه ی برنامه های «دوشنبه های نقد تئاتر» کانون ملی منتقدان تئاتر ایران، در راستای گسترش کمی و کیفی نقد حضوری و تئاتر، نشست نقد و بررسی نمایش «هفت پرده» بر بنیان هفت نمایشنامه از زنده یاد «اکبر رادی» و به کارگردانی «میکاییل شهرستانی» پس از اجرای این نمایش، روز دوشنبه 5 آبان 1393 در تالار چهارسوی مجموعه ی تئاتر شهر برگزار شد.
در این نشست «صمد چینی فروشان»، «جواد روشن» و «عرفان پهلوانی»، از منتقدان کانون ملی منتقدان تئاتر ایران، نمایش «هفت پرده» را نقد و بررسی کردند. این نشست با حضور علاقه مندان به فرهنگ و هنر همراه بود و در آن عوامل نمایش از جمله میکاییل شهرستانی، فرزین محدث، کورش سلیمانی، اسماعیل بختیاری و... حضور داشتند.
هفت پرده بر بنیان هفت نمایشنامه ی «روزنه ی آبی»، «مرگ در پاییز»، «لبخند باشکوه آقای گیل»، «منجی در صبح نمناک»، «شب روی سنگفرش خیس»، «آهسته با گل سرخ» و «ملودی شهر بارانی» که همگی نوشته ی استاد اکبر رادی هستند و با دراماتورژی «هما علیزاده» ریخت یافته است. در این نمایش بازیگران گوناگونی از جمله «مهدی صباغی»، «شمسی صادقی»، «احسان کرمی»، «عباس شادروان»، «عباس توفیقی» و ... به ایفای نقش می پردازند.
صمد چینی فروشان از اعضای پیشکسوت کانون ملی منتقدان تئاتر ایران در آغاز این نشست گفت: یکی از ارزش های برجسته ی آثار رادی را باید در تلاشش برای طرح مسایل جامعه، مسایل تاریخی، اجتماعی و فرهنگی جامعه ی ما در طی بیش از سه-چهار دهه فعالیت نوشتاری اش دانست. او تمام آثارش را، همین طور که نمونه هایی را ما در این کار دیدیم، همه ی تلاشش را معطوف کرد به این که سخنگوی جامعه ی خودش باشد. تلاشش را معطوف کرد به این که چیزی بنویسد که بتواند مردمش را با واقعیت های جامعه ی خودش نزدیک بکند. بتواند حقایقی را در پس روابط میان آدم ها و شخصیت هایش و آن دنیای خیالی ای که می سازد، حقایق پنهانی از این جامعه ی به هم ریخته را، تاریخ بلندش را، طی حداقل دورانی که ایران می رفت تا تحولی در آن ایجاد شود، با مدرنیسم و دنیای مدرن آشنا بشود، از سنت ها فاصله بگیرد و دنیای تازه ای را برای خود رقم بزند، آشکار کند. اکبر رادی سعی کرد موشکافانه این مسیر را ببیند و صادقانه و درست و صمیمانه این مسیر را طی کرد و چه حیف که ما شاید به قول یکی از منتقدان برجسته ی قدیمی که از پژوهشگران خوب هم هستند، آقای بهزاد قادری، ایشان در نشریه ای که برای بزرگداشت رادی درآمده بود این مدرنیسم بیمارگون را که در جامعه ی ما دارد شکل می گیرد را اشاراتی می کند در آثار رادی و روی همین نکته تاکید می کند که رادی سعی دارد که حداقل در جدیدترین و آخرین آثارش این مسیر را برملا کند و این وضعیت به هم ریخته ای را که عنوان تغییر یا مدرن شدن را برای جامعه ی به همراه داشت را روشن بکند. متاسفانه نه تنها به رادی خوب پرداخته نشد، بلکه خیلی کم بودند نمایشنامه نویسانی که این وظیفه و کار بزرگ و مسوولیت و رسالتی  را که رادی به عهده گرفت، به آن توجه کنند.
در ادامه عرفان پهلوانی، بازرس کانون ملی منتقدان تئاتر ایران که مدیریت نشست های دوشنبه های نقد تئاتر کانون ملی منتقدان تئاتر ایران را هم بر عهده دارد، با اشاره به یادداشت «دکتر قطب الدین صادقی» که در بروشور نمایش هفت پرده آورده شده است گفت: این نگاه شبه رپرتواری به مجموعه آثار یک نویسنده یا یک گروه در بسیاری از کشورهای صاحب تئاتر دنیا رخ می دهد؛ اما در ایران این اتفاق بسیار کم می افتد. اگر اشتباه نکنم تنها گروه تئاتر «دن کیشوت» (علی اصغر دشتی) و جناب آقای بهروز غریب-پور با مجموعه ی اپراهای عروسکی شان این نگاه رپرتواری را به آثارشان داشته اند. یک نمایش درخشان در جشنواره ی تئاتر فجر سال گذشته از کشور نروژ به ایران آمد که «زنان ایبسن» نام داشت و در آن یک کارگردان و بازیگر خانم نگاه ویژه ای به چند کاراکتر زن نمایشنامه های گوناگون هنریک ایبسن کرده بود.
عرفان پهلوانی از میکاییل شهرستانی خواست تا پیرامون چیدمان و گزینش این هفت نمایشنامه ی اکبر رادی که در نمایش هفت پرده به کار گرفته شده اند توضیح دهد.
میکاییل شهرستانی، کارگردان نمایش هفت پرده که در این نمایش نقش زنده یاد استاد اکبر رادی را هم بازی می کند گفت: آن گونه که من اطلاع دارم، این اتفاق میمون و مبارک (رپرتوار آثار یک نویسنده) در ایران رخ نداده است و از این بابت من به گروه اجراکن تبریک می گویم و از ایشان تشکر می کنم. من پیشترها آرزوی این کار را داشتم و دو سال قبل درخواست دادم که در این مجموعه، که آن موقع شش سال می شد که در این جا کارگردانی نکرده بودم، اگر به من نوبت می رسد و عزیزکرده ها اجازه می دهند، ما این سالن را داشته باشیم و بتوانیم کار کنیم. طی این دو سال چند مدیر عوض شدند و رسید به مدیریت وقت که دقیقا چهل روز قبل از اولین اجرایمان گفتند که می توانیم اجرایی برای این سالن داشته باشیم و من پذیرفتم. من از خانم هما علیزاده که دراماتورژی کار را برعهده داشتند خواهش کردم که در این فرصت کوتاه چهل روزه آثار رادی را دوباره بازنگری بکند. من این هفت اثر را پیشنهاد دادم.
میکاییل شهرستانی در ادامه گفت: من افتخار این را داشتم که سه اثر اکبر رادی را در زمان حیاتشان کارگردانی کنم؛ دو نمایش «شب به خیر جناب کنت» و «آهنگ های شکلاتی» را تالار قشقایی و نمایش «آهسته با گل سرخ» را به صورت تله تئاتر.
او در ادامه به توضیح چگونگی ریخت یابی نمایش هفت پرده و انتخاب این هفت نمایشنامه و همکاری خانواده و همسر زنده یاد اکبر رادی (حمیده بانو عنقا) و همچنین دلیل به صحنه آوردن کاراکتر خود استاد رادی و چگونگی بازی در این نقش پرداخت.
در ادامه ی این نشست جواد روشن، عضو هیات مدیره ی کانون ملی منتقدان تئاتر ایران و دیگر منتقد حاضر در این نشست پرداختن به آثار استاد رادی را لازم و قابل تقدیر و احترام دانست و با اشاره به تاثیر فضای عمومی این روزهای تئاتر و بازسازی مجموعه ی تئاتر شهر بر اجرای این نمایش گفت: در پوستر، بروشور و تبلیغات این نمایش ما اشاره ای به این نمی بینیم که قید شده باشد مروری بر چند اثر زنده یاد رادی یا چیزی شبیه به این. من خودم اول فکر کردم شاید این اثر یکی از آثار موخر آقای رادی هست که چاپ نشده است. به نظر من در این اثر دو اتفاق می افتد، یکی خود اپیزودهاست که به قلم خود آقای رادی نوشته شده است و انتخابی که دوستان کرده اند و بعضا آن دخل و تصرفی که نیاز بوده است تا برای جمع بندی انجام بدهند و اتفاق دیگر خود کاراکتر رادی است و نامه هایی که صحبتش می شود و یادداشت هایی که از آن ها حرف زده می شود که بخشی از آن ها از مستنداتی که از آقای رادی به یادگار مانده است، استفاده شده است.
جواد روشن همچنین به بحث اجراهای رپرتواری و اهمیت دراماتورژی در این گونه آثار پرداخت و حضور کاراکتر اکبر رادی در نمایش هفت پرده و بازی میکاییل شهرستانی در این نقش را تحلیل و بررسی کرد.
نشست نقد و بررسی نمایش «هفت پرده» با ادامه ی گفت وگو و تبادل نظر میان منتقدان، عوامل نمایش و حاضران در نشست ادامه یافت و بیش از70 دقیقه به درازا انجامید.
کانون ملی منتقدان تئاتر ایران امیدوار است که این نشست ها با حضور چشمگیر علاقه مندان به فرهنگ و هنر و به ویژه دانشجویان و هنرجویان رشته های هنرهای نمایشی همراه باشد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید