تصویر برگزیده

نشست سینمای اجتماعی و بازنمایی مصلحانه مشكلات برگزار شد؛

محسن یزدی: از هنرمند هم می‌توان انتقاد كرد

آرتنا: دبیر جشنواره فیلم فجر معتقد است که اگر تولید هنری خلاق و مخاطب باهوش و جریان نقد فعال داشته باشیم، انتظار از سینمای اجتماعی مصلحانه برآورده می شود.

zoom
محسن یزدی: از هنرمند هم می‌توان انتقاد كرد

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، عصر روز دوشنبه سوم آذر، در تالار اوستا حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، نشست نسبت سینمای ایران و منافع ملی با موضوع سینمای اجتماعی و بازنمایی مصلحانه مشكلات برگزار شد. در این نشست، علیرضا رضاداد دبیر جشنواره فیلم فجر، حجت الاسلام نصرالله پژمانفر عضو كمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، منوچهر محمدی تهیه كننده سینما و محسن یزدی فعال رسانه حضور داشتند و اجرای آن را محمدامین نوروزی عهده‌دار بود.
در ابتدای این نشست، حجت الاسلام  پژمانفر با ارزشمند دانستن این بحث ها گفت: معتقدیم سینما فرصت فرهنگی بالایی دارد كه می توان از آن كارآمدتر و موثرتر و جدی‌تر بهره برد؛ بنابراین فراهم كردن فضا برای چنین بحث‌هایی بسیار اقدام خوبی است.
این عضو كمیسیون فرهنگی مجلس به اولویت های سینما اشاره كرد و گفت: باید ببینیم سینما ماموریتش چیست. صرفا سرگرم كننده برای مخاطب است یا رسالت‌های دیگری هم دارد. در موضوع سرگرم كردن فاكتورهایی داریم كه باید به آن توجه شود؛ اما سینما ماموریت بسیار بزرگی دارد و توانسته به عنوان یك جهش در خدمت انسان قرار گیرد. شاید بسیاری از مباحث را كه نمی توانستیم منتقل كنیم سینما فرصت و ظرفیت بسیار بی نظیر و بی بدیلی را فراهم كرده كه بتوانیم آن ناگفته‌ها را بیان كنیم.
وی همچنین اظهار داشت: نكته این است كه سینما آیینه‌ای است كه باید با مردم حرف بزند و واقعیات را منتقل كند؛ حال اگر این آینه بزرگنمایی بیش از حد داشته باشد رسالت خود را خراب كرده است. باید آیینگی كند و البته جذابیت‌ها و ویژگی‌هایی داشته باشد كه بتواند مخاطب را از خانه بیرون بیاورد و در سالن سینما بنشاند.
وی در ادامه با بیان این كه سینما باید واقعیت را نشان بدهد و نه بزرگ نمایی كرده و نه ناچیز و حقیرنمایی كند، تاكید كرد: ممكن است مسئله كوچكی در اجتماع ما جنبه گزارش داشته باشد كه مسئولین را متوجه سازد كه بسیار هم مناسب است؛ اما این مسئله اجتماعی اگر در سطح سینما تعمیم داده شود ذهن مردم را مشغول می كند. اینجاست كه باید بررسی كنیم سینما توانسته رسالت خود را به درستی انجام دهد یا نه.
در ادامه، پژمانفر به این نكته اشاره كرد كه در ارتباط با سینما به خرد جمعی نیاز است و گفت: كارگردان فیلم می سازد و فیلم را در معرض دید مخاطبین مختلف قرار می دهد. انسان هایی هستند كه در معرض این دیدگاه قرار می گیرند. البته فضای فرهنگی جامعه تنها متاثر از سینما نیست اما سینماگران گروه مرجع هستند. پس باید با خرد جمعی تصمیم گیری شود، خرد جمعی زوایا را دیده‌بانی كند كه درست عمل شود. مخاطب از سینما كه خارج می شود برداشت كارگردان در ذهنش رسوب می كند و این برداشت توسعه و نقش پیدا می كند و در ارتباط با موضوع فكر می كنند.
وی در پایان تاكید كرد: از زمانی كه وارد مجلس شدیم به وزرا و سازمان سینمایی تاكید داشتیم اگر احتیاج به قانونی است كه بتوانیم كمك كنیم، آمادگی آن را داریم كه به سرعت آن را به مجلس ببریم؛ زیرا معتقد به تعامل هستیم. سینما زبانی همه فهم است و برای همین حساسیت درباره آن بالاست؛ البته همه هنرها در نوع خودش تاثیر دارد اما آن گستردگی كه در سینما وجود دارد در جای دیگری نیست.
علیرضا رضا داد با بیان این كه نفس این گفت‌وگوها مثبت است، گفت: خوب است كه متولی برگزاری این نشست‌ها حوزه هنری است اما این نوع نشست‌ها نیاز به زمینه‌های  پژوهشی پیشینی و پسینی هم دارد كه بتوانیم مرور علمی داشته باشیم و مباحث را به صورت موثرتری در این حوزه دنبال كنیم. به عنوان مثال اگر این گفت‌وگو با حوزه‌های جامعه شناسی كه در ساحت علوم اجتماعی و مطالعات روانشناسی  تخصص دارد پیوند بخورد موثرتر خواهد بود.
دبیر جشنواره فیلم فجر در ادامه گفت: در مطالعه‌ای كه ظرف چند روز گذشته داشتم فهرستی از كارگردانانی كه در حوزه سینمای اجتماعی كار كردند را استخراج كرده و دیدم 50 كارگردان یك یا چند اثر را در این حوزه ساخته‌اند كه این افراد، كارگردانان موثر و شناخته شده‌ای هم هستند.
وی اظهار كرد: پس از انقلاب سرمایه بسیار زیادی مصرف شده و دستاوردهای بسیار خوبی ایجاد شده  كه جای خالی آنها در این نشست‌ها به عنوان صاحبان آثار به چشم می‌خورد.
در ادامه این برنامه، محسن یزدی فعال رسانه‌ای به تاثیر سینما بر جامعه اشاره كرد و گفت: تاثیر سینما بر اقشار مختلف جامعه است و فیلمی هم كه تولید می شود در ژانرها و گونه‌های مختلف است. موافق این امر هستم كه این نوع بحث ها باید در محیط علمی رخ دهد. منتقدین روی برخی از آثار سینمایی در حوزه اجتماعی بحث دارند و اگرنه ما معتقدیم سینما در این كشور ارزشمند است. سالانه حداقل 70 یا 80 میلیارد در این سینما هزینه می شود اما این نكته حایز اهمیت است كه باید دقت نظر شود. مدیران فرهنگی باید دقت نظر بیشتری داشته باشند. وقتی انتقادی صورت می‌گیرد می‌گویند منتقد حرف سیاست را دخالت می‌دهد در حالی كه این گونه نیست و سطح بحث بالاتر از مسائ سیاسی است. هیچگاه منتقدین به سیاه‌نمایی مسایل اجتماعی همه سینما را متهم نكردند یا همه فیلمسازها متهم نشدند. بحث بر سر فیلم های محدودی است .
در ادامه این گفت‌وگو، رضاداد به ارزش سینمای ایران اشاره كرده و گفت: سینمای ایران سینمای ارزشمندی است و آثار درخشانی در آن وجود دارد. تنه اصلی سینمای ایران ارزشمند است. هنر متعهد و دردمند وعلاقمند به پیشرفت باید به گونه ای از این ابزار بهره ببرد كه آینه باشد و واقع نمایی كند. باید دردها را به مخاطبین و صاحبان درد از یكسو و كسانی كه باید به این دردها رسیدگی كنند بازنمایی كند.
این مسئول سینمایی تاكید كرد: هنرمند مسئول پیشگام و پیشقراول جریان اجتماعی است و انتظار می‌رود متعهدانه و دردمندانه بازنمایی كند و آینه‌ای باشد در مقابل جامعه. نگاه این هنرمند متعهد نگاه حكیمانه و طبیبانه است و نمیتوانیم برای هنرمند  تعیین تكلیف كنیم كه چطور به موضوعات نگاه كند.
رضاداد همچنین افزود: اگر بپذیریم نگاه هنرمند مسئولانه است باید اجازه دهیم طرح دیدگاه و راهكار كند و ایده‌های خود را در چارچوب و اثر هنری با پژوهش حداقلی یا حداكثری ارایه دهد. هنرمند در گروه مرجع قرار می گیرد و فضای كاری و تفكر خلاق را بروز می دهد و در عرصه اجتماع مورد نقد و بررسی قرار می گیرد. بسیاری از هنرمندان فعالانه جامعه را رصد می كنند. اگر تولید هنری خلاق و مخاطب باهوش و جریان نقد فعال داشته باشیم، انتظار از سینمای اجتماعی مصلحانه برآورده می شود.

محسن یزدی: مشكلی كه وجود دارد، تحریفات در سینماست
محسن یزدی در ادامه نشست به تاثیر سینما بر اقشار جامعه اشاره كرد و گفت: سینما تاثیرگذار است زیرا فیلم پس از نمایش در سالن سینما در شبكه خانگی نمایش قرار می گیرد. معتقد نیستم سینما موثر نیست و حتی اگر تاثیر مستقیم نگذارد، غیرمستقیم تاثیرگذار است.
وی ادامه داد: معتقدم دور سینما و هنرمند نباید گارد آهنین بكشیم و بگوییم چون هنرمند است نباید او را نقد كرد. بی اعتمادی بین سینماگر، مسئولین و منتقدان وجود دارد. مشكل ما این است كه چرا باید فیلمی با هزینه چند میلیونی یا میلیاردی ساخته شود تا تنها به نمایش خیانت یا ایدز یا مسایل اجتماعی دیگر بپردازد بدون هیچ نگاه مصلحانه و امیدوارانه ای .همه هنرمندان نیت خیر ندارند. مشكل به صنف هم بازمی گردد  صنف درباره بعضی از مشكلات سینما اظهار نظر نمی كند.
این فعال رسانه‌ای اظهار كرد: در فیلم های اخیر مواردی وجود دارد كه تحریف آمیز است. هنرمند این اجازه را ندارد كه قشری از جامعه را  كه جزء كثیری هم هستند مسخره كند و ما به این دلیل كه نباید به كارگردان كه هنرمند است چیزی بگوییم او را  نقد نكنیم. حداقل كار دولت این است كه از این جریان حمایت نكند.
یزدی با بیان این كه كلیشه‌هایی در سینما وجود دارد كه چندین سال است تكرار می‌شود، گفت: به عنوان مثال غیرت در فیلم‌ها چطور نمایش داده می شود؟ یا قصاص در فیلم چگونه بازنمایی می شود؟ زن خانه دار یا حاجی های چطور نمایش داده می‌شوند؟ مشكلی كه وجود دارد، تحریفات در سینما است.
وی در ادامه تاكید كرد: ما منكر آثار خوب در حوزه سینمای اجتماعی نیستیم. به عنوان مثال فیلم «پنج ستاره» فیلم اجتماعی خوبی است كه با دیدن آن مخاطب احساس ناامنی نمیكند. این موارد  در جامعه تاثیر دارد. متاسفانه فیلم‌ها به فحش های ركیك و بحث های سیاسی تند علیه نظام تنزل یافته است.

رضاداد: با ایجاد محدودیت، هنرمند خودش را پنهان می‌كند
رضاداد به مسایل اجتماعی پیرامون هنرمندان در آثار اشاره كرد و گفت: فیلم های اجتماعی به مسایلی می پردازد كه كارگردان آن حس كرده یا روی آن مطالعه داشته است. گاهی هنرمند لایه‌هایی از مسایل اجتماعی رامی بیند كه مدیر پشت میزش آن را درك نمی كند.
وی در ادامه تاكید كرد: بحث هنر و جریان خلاقه فضای متفاوتی برای تحلیل نیاز دارد كه در آن فضا بتوانیم بحث كنیم. عناصر داستان باید در خدمت روایت باشد. سینمای اجتماعی نیازمند پژوهش است. باید فضای گفت و گو با سینماگر را ایجاد كنیم. اگر از تهدید و ارعاب استفاده كنیم در جهت خدمت به سینما گام برنداشته‌ایم.
این مسئول سینمایی با اشاره به این كه نباید مشكلات را به گردن هم بیندازیم، بیان داشت: سینمای اجتماعی ایران ارزشمند و قابل قبول است و به نبض مخاطب نزدیك است. اگر در این مورد مفاهمه داریم باید الگوهای برتر را تعمیم بدهیم. دیدگاه خودمركزپندارانه باید خارج شود و به خرد جمعی نیاز است. این شیوه گفت و گو منجر به رشد حوزه فرهنگ و رشد سینما و بروز خلاقیت می شود.
وی ادامه داد: مخاطب ما مخاطب منفعل نیست، فعال است. اگر فرصت مناسب را فراهم نكنیم و محدودیت ایجاد كنیم هنرمند خودش را پنهان می‌كند كه عوارض اجتماعی و فرهنگی بسیار ناگواری خواهد داشت. مدیریت تفكر خلاق و هنرمند، مدیریت نخبگان و گروه های مرجع، مدیریت سختی است.
دبیر جشنواره فیلم فجر در خاتمه تاكید كرد: مهمترین و بهترین راهكار اعتلای سینمای ایران، توسعه، تعمیم و تعمیق فضای گفت و گو بین سینماگران و مسئولین است. گفت‌وگو میان هنرمند و منتقد باید شكل بگیرد. گسترش فضای نقد به شكل وسیع به هیچ وجه شائبه ای ندارد. گفت‌وگو بین سینماگر و جریان‌های با پشتوانه تحقیقی و علمی باعث اعتلای سینمای اجتماعی می‌شود.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید