تصویر برگزیده

«زهرا عبدالحی» در گفتگو با آرتنا:

قصه گويي راديويي برای نابينايان مناسب است

آرتنا: «زهرا عبدالحّي» کارشناس کتابخانه های فراگیر کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان گفت: نابينايان هميشه در تخيّل به سر مي برند، آنها را بايد با واقعيت هاي زندگي آشنا كرد تا ياد بگيرند مشكلات را چگونه حل كنند و چون ارتباط براي اين بچّه ها بیشتر از سایر حواس ازطريق حس لامسه و شنوايي است، قصّه گويي راديويي براي اين بچّه ها مناسب است.

گفت و گو: سودابه امینی / خبرگزاری هنر «آرتنا»

* لطفاً خودتان را معرّفي کنيد؟
از سال 77 به عنوان مربي ادبي وارد كانون شدم. در مقطع كارشناسي مترجمي زبان انگليسي تحصيل كردم.
آموزش زبان اشاره، آموزش بريل، شيوه هاي برقراري ارتباط با والدين كودكان با نيازهاي ويژه، روانشناسي آموزش و پرورش كودكان جسمي و حركتي، روشه اي قصّه گويي، بازي و نقش آن در پرورش جنبه هاي رشد اعضاء ويژه، روانشناسي آموزش و پرورش كودكان مبتلا به آسيب شنوايي، كودكان با نيازهاي ويژه (استثنايي)، روانشناسي آموزش و پرورش كودكان مبتلا به آسيب بينايي، نابينا و كم بينا را در کانون فرا گرفتم.

درباره افتخارات و موّفقيّتهايتان بگوئید.
  قصّه گوي برتر در جشنواره قصّه گويي استان تهران 83،84،85،86،88
  قصّه گوي ويژه در جشنواره قصّه گويي كشور اراك، زاهدان، تهران، قم
مربي  فرهنگي موفق استان تهران سال 84
مربي فرهنگي موفق كشوري سال 86
مربی موفق کشوری سال92
آموزش دادن به كودكان و نوجوانان، تحقيق و پژوهش،  قصّه گويي، فلسفه و آموزش آن به كودكان بازي. سرود و... را در کارنامه ي کاري خود دارم.

در قصّه گويي براي ناشنوايان و نابينايان مربي براساس چه معيارها و اصولي عمل ميکند؟
براي ناشنوا ارتباط بايد عيني، تصويري باشد تا در ارتباط با قصّه گويي مشكلي نداشته باشند. در قصّه گويي براي ناشنوايان از روش ارتباط كلي استفاده مي کنيم. در اين روش، علاوه بر لب خواني، اشاره، ميميك صورت و زبان بدن در خدمت  قصّه گو هستند تا اعضاء ناشنوا هم بتوانند با قصّه ارتباط بگيرند.
برای قصه گویی نابینایان مربی بهتر است قصّه هايي را انتخاب كند كه اعضاء نابينا را با مهارت هاي زندگي آشنا كند. نابينايان هميشه در تخيّل به سر مي برند، آنها را بايد با واقعيت هاي زندگي آشنا كرد تا ياد بگيرند مشكلات را چگونه حل كنند. برای بچه های ناشنوا مربی باید از لغات و واژگان ساده استفاده کند تا کل متن را درک کنند و بعد از قصه حتما باید درباره شخصیت های قصه،موضوع قصه از عضو پرسش کند تا مطمئن شود که قصه را متوجه شده است.حتی از فعالیتی مانند نمایش خلاق استفاده کرد و کودک ناشنوا را در آن موقعیت قرار داد تا درک بهتری از قصه داشته باشد.

به اين ترتيب قصّه گويي با ابزار بيشتر مناسب اين گروه از کودکان است؟
بله ميتوانيم ماكت درست كنيم يا يك طرح برجسته، عروسك يا هر چيزي كه آن را لمس كند تا به او تجسم ذهني بدهد. از قبل بايد درباره شخصيت هاي قصّه با بچه هاي نابينا صحبت كنيم. ماكت، طرح برجسته يا عروسك را به بچه ها بدهيم تا تجسّم ذهني درباره آن پيدا كنند و بعد قصّه را براي بچه ها تعريف كنيم. استفاده از ماکت،عروسک،طرح های برجسته یا  تصاوير، مثل كارتهاي قصّه گويي يا هر چيز ديگري كه عيني و تصويري باشد برای قصّه گويي و درك قصّه براي اعضاء ناشنوا مفيد است.

از منظر احساس و ادراک و نيز دريافت معني واژه ها و عبارات قصّه ،کودکان ويژه چه تفاوتي با کودکان عادي دارند؟
درك معاني كلمات براي اعضاء ويژه غير ممكن نيست اما زمان و وقت بيشتري را مي طلبد... براي نابينا هر چيزي را كه بتواند لمس كند تا به او تجسّم ذهني بدهد در اين زمينه مناسب است. براي اعضاء ناشنوا هر چيزي كه عيني و تصويري باشد در اين زمينه مناسب است و كمك مي كند.درک مفاهیم انتزاعی مثل آرزو و. برای ناشنوایان بسیار مشکل است .درمورد اعضا نابینا درک عمق و ارتفاع ،عظمت و بزرگی دشوار است و در حقیقت به طور کل محقق نمی شود.شما وقتی از دریا و عظمتش برای اعضای با آسیب بینایی صحبت می کنید،آن ها خیلی خوب آن را تعریف می کنند اما درک درستی از آن ندارند.

مصداقی هم برای این مورد درتجربیات تان با کودکان نابینا دارید؟
بله. فراموش نمی کنم روزی که درباره ماهی ها با کودکی نابینا صحبت می کردم. او به دقت حرف هایم راگوش می کرد و پرسش هایم را درباره اعضای بدن ماهی به درستی جواب میداد. پرسیدم باله برای چیست؟ پاسخ داد: برای حرکت. وقتی صحبت های مان تمام شد پرسیدم راستی ماهی چطوری جابجا می شه؟ پاسخ داد با "پا"

به اين ترتيب قصّه گويي راديويي به دليل استفاده از ظرفيتهاي شنيداري براي کودکان نابينا مناسبتر از ساير شيوه هاست، البته با شرح وتوصیف دقیق درباره اشیا وعناصرطبیعت؟
بله قصّه گويي راديويي براي اين بچه ها مدخل خوب و مناسبي است. كتابهاي اين بچه ها نيز به همين شيوه ضبط شده است. ارتباط براي اين بچه ها بیشتراز طريق حس لامسه و شنوايي است.


در مورد زمان اجراي قصّه براي کودکان ويژه مربي بايد چگونه برنامه ريزي کند؟
مسلّم است كه قصّه گويي براي اين بچه ها همه چيز را تحت تأثير قرار ميدهد. براي اين بچه ها بايد وقت بيشتري گذاشت تا فرصت صحبت كردن درباره قصّه را داشته باشند. نابينا ميتواند تجسّم كند، اما توضيحات ما بايد بيشتر باشد.بالعکس ناشنوایان تصدیق میکنند که داستان را متوجه شده اند اما شما بعنوان مربی باید از او پرسش کنید یا دوباره درباره اتفاق ها و شخصیت ها برایش صحبت کنید تا کاملا قصه برایش مفهوم باشد.

 و يک خاطره از قصّه گويي در مرکز؟
بچه هاي مدرسه نرجس هر هفته يك روز به مركز مي‌آمدند تا در كلاس ها شركت كنند. يك روز كه برايشان قصّه مي گفتم آنقدر سؤال پرسيدند كه تمام وقت صرف جواب‌دادن به سؤالهايشان شد، قصّه نيمه تمام باقي ماند و فرصت نشد تا در كلاس سفالگري شركت كنند، چون بچه هاي خوابگاهي بودند و رأس ساعت بايد به مدرسه برمي‌گشتند..دربین بچه ها دختر کوچولویی بود که همیشه فکر می کرد گرگ قصه ها پشت در کتابخانه است و هر لحظه ممکن است به داخل بیاید.چند جلسه طول کشید تا به اواطمینان بدهیم که گرگ داخل کتابخانه نمی آید واو گفت بله می‌دانم چرا گرگ نمی تواند بیاید چون کارت عضویت کتابخانه را ندارد و شما به او اجازه ورود به کتابخانه را نمی دهید.
بسیارسپاس گزارم و برای شما آرزوی موفقیت می کنم.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید