تصویر برگزیده

«سید قاسم سیدی مقدم» در گفتگو با آرتنا:

ريشه و مبدأ اجرا در تئاتر، نمايش خلاّق و پرده‌خواني است

آرتنا: «سید قاسم سیدی مقدم» گفت: قصه‌گويي قويترين و موثرترين ابزار فرهنگي براي انتقال مفاهيم اخلاقي و تربيتي‌ست. قصّه از ذهن پاک نمي‌شود و براي سال‌هاي متوالی همراه مخاطب است.

گفت و گو: سودابه امینی / خبرگزاری هنر «آرتنا»

* لطفاً خودتان را معرّفي کنيد؟

 سيّدقاسم سيّدي مقدّم متولّد 1344 شهرستان شيروان 

* افتخارات و موّفقيّتهاي شما؟

برگزيده در دوّمين جشنواره قصّهگويي کانون به ميزباني استان خوزستان 

مربي تئاتر در شهرستان شيروان 1364

مربي فرهنگي از مهر 1366

 پردهخواني از واقعه عاشورا در برنامه يک هفته با کانون 1378

اجراي نمايش عروسکي جادوي سياه در سيزدهمين جشنواره در منطقه چهار

نقّالي و پردهخواني هفتخوان رستم در استان

نقّالي شاهنامه در فستيوال عروسکي تاجيکستان با حضور شرکتکنندگاني از کشورهاي آذربايجان، بلاروس، روسيه، قزاقستان، ايران و... 

* با کدام قصّه در جشنواره دوّم و ششم برگزيده شديد؟

قصّهي اشک مار در دوّمين جشنواره در خوزستان

* قصّهاي که با آن زندگي کرديد؟

قصّهي قديمي پيرمرد هيزمشکن و قصّهي حلالخور

* چرا قصّهگويي يکي از فعّاليّتهاي مهّم کانون تلقي ميشود؟

به دليل اينکه قصّهگويي قويترين و مؤثّرترين ابزار فرهنگي براي انتقال مفاهيم اخلاقي و تربيتيست و قصّه معمولاً از ذهن کودک و نوجوان پاک نميشود و براي سالهاي متوالي همراه مخاطب است.

* درباره اثربخشي جشنوارههاي قصّهگويي چه ديدگاهي داريد؟

به عقيدهي بنده جشنوارههاي قصّهگويي کانون با توجّه به برگزاري مستمر، در مجموع موفق نبوده است، زيرا اوّلاً با توجّه به نياز بسيار مبرم کودکان و نوجوانان به اجراي قصّهگويي براي عموم، اطلاعرساني صورت نگرفته و جشنواره بيشتر در فضايي بسته اجرا شده است. ثانياً در اين چند سال برگزاري جشنواره، مربيان ما بهصورت جدي آموزش کارگاهي قصّهگويي نداشتهاند. ثالثاً بايد براي قصّهگويي موفق مديريت دقيق و برنامهي از پيش انديشيده شده داشته باشيم تا سرمايههاي کانون که همانا  قصّهگوها هستند به هدر نروند.

 * از توانايي قصّهگويان خارجي در جشنوارهها چگونه ميتوان بهره برد؟

کانون بايد بهدنبال سبکهاي متفاوت براي ارائه قصّهگويي باشد، لذا گزينش قصّهگويان غيرکانوني و يا قصّهگويان خارجي براي شرکت در جشنواره کانون باعث تحول و حرکت نو در راستاي قصّهگويي خواهد بود.

* با توجّه بهاين که شما در زمينهي تئاتر، نمايش خلاق و پردهخواني صاحب تجربه هستيد بفرماييد وجوه افتراق و اشتراک اين هنرها کدام است؟

ريشه و مبدأ اجرا در تئاتر، نمايش خلاّق و پردهخواني قصّه است. در نمايش خلاّق و پردهخواني، مربي بايد فنّ بيان زيبا، روان و دلنشين داشته باشد. بايد بتواند از خلاقيتهاي فردي مانند تغيير در چهره، حالت يا تيپ مناسب و نرمش بدن به خوبي براي ارائه هنر خود استفاده کند. در نمايش خلاّق  و پردهخواني ميزانسن و حرکات نمايشي پررنگتر و اثربخش‌‌تر است.

*  قصّهگو براي آمادهسازي قصّههاي خود بايد چه مراحلي را طي کند؟

 انتخاب قصّهي مناسب، قصّهاي که از منظر بافت دراماتيک، شخصيتپردازي، کشمکش، نقطه اوج و شروع و پايان، مناسب اجرا باشد.

نکتهي ديگر تمرين بيان، استفادهي مناسب از بدن و خلاقيت در بهکارگيري تغييرات چهره و نگاه است.

* سرفصلهاي آموزشي مناسب براي قصّهگويان کدامند؟

الف: قصّه چيست و چگونه بايد انتخاب شود؟

ب:  قصّهگو کيست و بايد چه ويژگيهايي داشته باشد؟

ج: سبکهاي مختلف در قصّهگويي کدامند؟

د: استفاده از ابزارهاي نمايشي در قصّهگويي، از جمله حرکت و بيان

ه: خلاقيت و قصّهگويي

 * درباره معاصرسازي هنر نقّالي و پردهخواني چه پيشنهادهايي داريد؟

ميتوان از نقّالي و پردهخواني و موضوعات پيروزي انقلاب و دفاع مقدّس، زندگينامه بزرگاني مانند امام خميني (ره) سرداران دفاع مقدّس و... اتفّاقات مهّم ديگر در ايران معاصر استفاده کرد.

* نقّالي هنريست که از ديرباز در ايرانزمين ريشه دارد، اکنون اما با برچيدهشدن فضاهاي مناسب نقّالي اين هنر کمکم به فراموشي سپرده ميشود. در کانون معدودي از مربيان توانايي اجراي نقّالي را دارند به نظر شما ميتوان از طريق همين مربيان ونيز از طريق آموزش و تمرين نقّالي اين هنر را به اعضاء پسر کانون آموخت؟

بله امکانپذير است. ميتوان جنبه رقابتي نيز براي اين موضوع در نظر گرفت. از آنجا که نقّالي با هيجان و حس حماسي همراه است، پيشنهاد ميکنم اعضاء پسر در گروه سنّي دال در اين زمينه با يکديگر به رقابت بپردازند.

* قصّهگويي تماشاخانهاي چيست؟

آنچه اين نوع قصّهگويي را از ساير انواع قصّهگويي متمايز ميکند اين است که در ساختمانهايي مانند تماشاخانه هاي واقعي به اجرا درميآيند. اين نوع قصّهگويي به دشواري از تئاتر به مفهوم حقيقي آن جداشدنيست.

 

قصّهگو بايد با دنياي مخاطب آشنا باشد

*  قصّهگو تا چه اندازه بايد به مخاطب خود توجّه کند و آيا جنسيت مخاطب کودک و نوجوان از منظر قصّهگو مهم است يا نه؟

ذائقه و ساختار فکري و علايق دختران و پسران با يکديگر متفاوت است. قصّهگو بايد با دنياي پر رمز و راز مخاطب خود آشنا باشد. با زندگي و روحيات امروزي او نيز هماهنگ باشد و در انتخاب قصّه و اجراي آن دقت زيادي داشته باشد.

* براي ايجاد نشاط در قصّهگويي چه توصيههايي به قصّهگوها داريد؟

براي ايجاد نشاط در قصّهگويي تنوع در اجرا اهميت دارد. قصّهگويي با ابزار، قصّهگويي با استفاده از کلام موزون، قصّهگويي نمايشي، نقّالي و اجراي قصّه در قالب نمايش خلاق جهت نشاط در قصّهگويي مفيد و مؤثّر است.

* يک خاطره:

خراسان در سوگواره راويان کربلا که به مناسبت يک هفته با کانون در تهران ترتيب داده شده بود، غرفهاي داشت. من در آن غرفه اجراي پردهخواني با موضوع اهل بيت سيدالشهدا را داشتم.

در پايان اجرا تعدادي شمع روشن به مدعوين تقديم ميکردم. اجراي من تمام شد و شمعها را به تماشاچيان دادم. خانمي هم آنجا بود که بعداً فهميدم دکتراي فيزيک فضايي دارند. وقتي شمع را به ايشان دادم درخواست کردند مسؤولين سوگواره را ببينند. معاون فرهنگي وقت و بقيه همکاران مسؤول آمدند. آن خانم شروع کردند به تعريفکردن خوابي که شب گذشته ديدند: در خواب ديدم اين آقا (سيّدي مقدّم) در تکيهاي در محلهي اوين با همين فضايي که در اينجا ميبينيد پردهخواني ميکرد. وقتي از تکيه بيرون آمدم همهجا تاريک بود. در کوچههاي اوين شام غريبان بود و کسي به من شمعي روشن داد درحاليکه به راهم ادامه ميدادم سواري بر اسب در مقابلم ظاهر شد. ايشان از من تقاضايي کردند و گفتند اين بيرق را به کسي بدهيد که يک دست دارد. من با حالتي خاص به ايشان گفتم: «آقا، من توانايي انجام اينکار را ندارم، چرا خودتان زحمت اين کار را نميکشيد؟» وقتي خوب نگاه کردم ديدم ايشان دو دست ندارد.

در همين حال از خواب بيدار شدم. از دخترم سؤال کردم که از عاشورا که خيلي گذشته است. مگر سوگوارهاي در حال اجراست؟ وقتي جستوجو کرديم متوجّه شديم کانون مراسمي تحت عنوان راويان کربلا دارد. به سرعت خودم را به اينجا رساندم و ديدم اين آقا (که به خواب من هم آمده بودند) واقعهي عاشورا را پردهخواني ميکنند.

آن خانم ادامه دادند: «حالا من از شما عزيزان خواهش ميکنم که آن بيرق را به صاحبش برسانيد. همهي ما به شدّت تحت تأثير حرفهاي آن خانم قرار گرفته بوديم.»

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید