ماه رمضان
تصویر برگزیده

اختصاصی آرتنا/

«زن» بودن و حرکت بسوی انسانیت متعالی

آرتنا: استاد «عبدالعلی دستغیب» و «شیرین پایدار» در نقدی بر کتاب «فرازن، بانوی عاشقانه های زمین» نوشته «مریم نظریان» نوشتند: انکار و تحقیر هر جنس در نهایت موجب تکامل نیافتن شایسته جامعه ی انسانی خواهد شد.

zoom
«زن» بودن و حرکت بسوی انسانیت متعالی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری هنر «آرتنا»، استاد «عبدالعلی دستغیب» و «شیرین پایدار» نقدی مشترک بر مکتب ادبی اصالت کلمه و کتاب «فرازن، بانوی عاشقانه های زمین» نوشته ی «مریم نظریان» (مولانا) را منتشر کردند:

درباره زنان و باز پس گرداندن حقوق از دست رفته ی آن ها در این حوالی کمتر مطالب به درد خوری می نویسند و آن چه نوشته می شود نیز بیشتر عاطفی و یکجانبه است یا کلیات پردازی. به تازگی بانو مریم نظریان، از بانوان شاعر و آگاه معاصر ما کتابی نوشته و چاپ کرده است که متکی به نظریه های آقای آرش آذرپیک و نظریه اصالت کلمه است. در این کتاب که «فرازن» (1389) نام دارد، بانو مریم نظریان نظر جامعه مردسالار و نظرگاه افراد زن مدار و تک بُعدگرا را درباره ی جنس مؤنث رد می کند و بر حسب رابطه یافتن بی واسطه به اصل بنیادین و جنسیّت متعالی در بالیدن خود به نظر تازه ای می رسد و به «فرازن». فرازن همانند فرامرد بشری است که بدون انکار و حتی با عشق و احترام کامل به جنسیّت خود می نگرد و دانشورانه و آگاهانه و عاشقانه بسوی حقیقت وجودی خود یعنی انسانیت متعالی حرکت می کند. از نظر فرازن، جنسیت مؤلفه ای ثانوی ست که بدون آن نمی توان به مؤلفه ی اولیه یعنی جنس سوّم یا انسانیت متعالی رسید. فرازن باور دارد تنها در کنار جنسیّت مکمل خود ـ فرامرد ـ می تواند به حقیقت وجودی خود برسد. مؤنث بودن فقط نیمی از توان های جامعه بشری را متبلور می سازد، همچنان که مذکر بودن نیم دیگر آن را، پس انکار و تحقیر هر جنس در نهایت موجب تکامل نیافتن شایسته جامعه ی انسانی خواهد شد و به جنس غالب (مرد) نیز در نهایت ضربه ی شدید خواهد زد.
نظریه هایی که درباره ی زن و مرد تاکنون ارائه شده، حکایت دارد از این که:
1.    مرد داناتر، نیرومندتر و باهوش تر و حتی زیباتر از زن است، پس حق دارد قیومیت او را به عهده بگیرد و سالار باشد.
2.    زن و مرد هر دو باشندگان طبیعی هستند و بر حسب جنسیّتِ خود وظایفی به عهده دارند که باید به انجام برسانند و مکمل یکدیگر هستند، پس تمایز و تفاوت آن ها بر حسب جنسیّت آن ها شکل می گیرد.
3.    زن ها به دلیل نیروی حیاتی و داشتن توانائی بارآوری و کودک زائی و تدبیر زنانه ی خود بر مردها برتری دارند و مزیّت عمده ی آن ها ایجاد تمدن است. ویل دورانت می گوید: آخرین حیوانی را که زن اهلی کرد، مرد بود.
حالا بانو مریم نظریان می گوید باید جنسیت را کنار گذاشت و به انسانیّت فکر کرد. زن و مرد هر دو باید در جاده ی تکامل یعنی کمال یافتگی عرفانی سلوک کنند و قصد برتری جویی بر یکدیگر را نداشته باشند. اصالت کلمه می گوید اصل، انسانِ متعالی است، نه زن یا مرد. نظریه بدیعی است ولی خالی از اشکال نیست و دشواری های آن از این قرار است:
أ‌)    به عوض این که ریشه ی مردسالاری و بی بهره شدن زن از حقوق طبیعی اش را در حوزه ی علوم انسانی، تاریخ، جامعه شناسی بجوید و بیابد و ایجاد تساوی حقوقی آن ها را در سیاست و مبارزه ی اجتماعی پیدا کند، پای عوامل اخلاقی، انسانیتِ انسان متعالی و عرفان را پیش می کشد و حتی نظریه فمینیستی را به دلیل طرفداری یکجانبه(؟) از زن رد و انکار می کند.
ب‌)    باور دارد که مسأله ی تمایز جنسی دو جنس مهم نیست، مهم اخلاق و انسانیت است، درحالی که یکی از فاکتورهای مهم تمایز زن و مرد جنسیّت آن هاست.
ج‌)    نظریه ی اصالت کلمه مسلّم و محرز می دانند در حالی که آن چه اصالت دارد، نیازهای بشری به ارتباط با یکدیگر است که این نیز معلول زندگانی جمعی بشر و دستگاه بسیار پیشرفته ی اعصاب اوست. زبان و کلمه قرارداد است و علائم و نشانه هائی برای جمعی و گروهی زیستن.
د‌)    وحدتی که بانوی نویسنده بین زن و مرد در اخلاق و انسانیت و عرفان می جوید، بدست-نیامدنی است. استناد نویسنده به شعر مولوی است: مرد و زن چون یک شوند آن یک توئی... البته مراد مولوی از زن و مرد ظواهر و جهان اعیان و اشیا است. و این وحدتِ ریاضی است (وحدت جمع کل کثیر است). نظریه وحدت وجود که آن نیز فرضیه ای عرفانی است... در حالی که وحدت مرد و زن که هرگز هم کامل نیست بلکه پیوستگی تقریبی است، وحدت ارگانیک است و آن نیز از راه عمل جنسی حاصل می شود. در عمل جنسی نیز همچنان که ویرجینیا وولف در علم های بیولوژی و فیزیولوژی نشان می دهند، مرد عنصر فعال و زن عنصرپذیر است و این مربوط به نحوه ی تکامل زیستی است و ربطی به اخلاق ندارد.
با این همه در کتاب «فرازن»  مریم نظریان ملاحظات زیبا و درخورِ توجهی درباره ی روابط زن و مرد اشعار و لطائف دلپذیری درباره زندگانی درونی و خانوادگی و اجتماعی امروز آمده است و این ها از ذوق سلیم و خلاق این بانوی روان شناس و شاعر حکایت دارد.

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 2

آریا حمیدی
|
2بهمن ماه 1393
0
0
خواندم و لذت بردم
سپاس از انتخابتون.
سارا شیخی
|
6بهمن ماه 1393
0
0
آدمی دیگر بباید ساخت وز نو عالمی...

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید