ماه رمضان
تصویر برگزیده

در اختتامیه نمایشگاه دستان خیال پرداز مطرح شد:

رکن مهم هنرهای سنتی، نو شدن آنهاست

آرتنا: محمد بهشتی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی در مراسم اختتامیه نمایشگاه «دستان خیال پرداز» گفت: گویی ما باور کرده ایم از مشخصات سنت و محصولات آن، پرهیز از نو شدن است. یکی از ارکان اصلی در هنر ایران نو شدن است و متوقف شدن و تکرار شدن در آن قبیح بوده است.

zoom
رکن مهم هنرهای سنتی، نو شدن آنهاست

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، مهندس محمد بهشتی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی در مراسم اختتامیه دومین نمایشگاه دستان خیال پرداز ضمن تبریک برگزاری این رویداد هنری گفت: در خصوص صنایع دستی و هنرهای سنتی حرف های بسیاری زده می شود. ولی دکتر نامور مطلق معاون سازمان در هر موقعیتی بر ورود به مباحث نظری در این حوزه تاکید زیادی داشته و دارند. من هم فکر می کنم تحلیل ایشان درست و بجاست و مباحث نظری این حوزه نیازمند کار و بررسی بیشتری است.
وی با تاکید بر این نکته که صنایع دستی و هنرهای سنتی در ایران مظلوم واقع شده است، افزود: بی توجهی ها به این حوزه محدودیت های زیادی برای آن ایجاد کرده است. البته بخشی از این شرایط ناشی از مشکلات داخلی این حوزه است و برپایی نمایشگاه دستان خیال پرداز در مسیر رفع این محدودیت ها راهگشا و سازنده است.
بهشتی با تاکید بر تلاش تحسین برانگیز هنرمندان صنایع دستی و هنرهای سنتی بیان کرد: این مشکلات موجود به این معنی نیست که هنرمندان کم تلاش می کنند، بلکه من فکر می کنم محدویت های مربوط به مباحث کیفی مشکل ساز است.
رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی با اشاره به تلاش های فراوان در حوزه صنایع دستی و هنرهای سنتی خاطر نشان کرد: فعالیت های زیادی نظیر برگزاری نمایشگاه در سطح کشور صورت می گیرد، ولی معتقدم که مشکل جدی در این حوزه به ضعف مباحث نظری در این حوزه برمی گردد. در این شرایط ما در تاریکی فعالیت می کنیم و مباحث کیفی نظری مانند چراغی روشن کننده مسیر است.
وی با بیان برخی از دیدگاه های نادرست در حوزه هنرهای سنتی ایران افزود: گویی ما باور کرده ایم که سنت و محصولات آن از جمله هنرهای سنتی و صنایع دستی از مشخصاتش پرهیز از نو شدن است. در حالی که وقتی به گذشته هنرهای خودمان نگاه می کنیم یکی از ارکان اصلی در هنر ایران نو شدن است و متوقف شدن و تکرار شدن در آن قبیح بوده است.
بهشتی با ذکر مثال هایی از معاری سنتی ایران خاطر نشان کرد: ما در هنرهای سنتی ایران شاهد گونه ای یک پارچگی و شباهت هستیم و از سوی دیگر می بینیم که در این شباهت ها تنوع و نوآوری های زیبایی و جود دارد و هیچگاه تکراری ندارد. یعنی در اصل نو به نو شدن وجود دارد و در فرع هاست که تکرار استمرار دارد.
این پژوهشگر میراث فرهنگی افزود: در هنرهای سنتی هم هنرمندان تلاش می کنند حرف های نو بزنند و بدعت بگذارند و فضایی نو ایجاد کنند. زمانی که در اصل ها می خوهیم حرف نو بزنیم و در فرع ها به تکرار می رسیم، کار پشت رو شد ه و برعکس و ناموفق می شود. و در این حالت معاصر شدن با کنده شدن از اصل همراه می شود. و این به استیصال منجر می شود که یعنی از اصل جدا شدن و به دنبال آن گم گشتگی و عدم اعتماد به نفس را به همراه دارد.
این نظریه پرداز حوزه فرهنگ در ادامه گفت: اگر ما این اصل را به جا بیاوریم و آن را حفظ کنیم. یعنی در فرع به  قصد معاصر شدن نوآوری کنیم، آن وقت است که نتایج خیلی بهتری کسب خواهیم کرد.
بهشتی با بیان کاربردی بودن هنرهای سنتی ایران تاکید کرد: همیشه وجه کاربردی بودن در هنرهای سنتی ما بازر بوده، یعنی در زندگی جاری مردم حضور داشته اند.اما ما این همه کارخنه سرامیک و کاشی داریم، این همه کارگاه تولید مبلمان داریم و هیچ ارتباطی با هنرهای سنتی ندارند.کدام صنعت ما نمی تواند با هنرهای سنتی ایران ارتباط ندارد؟فراموش نکنیم اگر قرار است همه زندگی ما شعرش سروده شود این کارهنرمندان سنتی ایران است.
وی همچنین ادامه داد: اگر متوجه این موارد نباشیم و متعرض این شرایط نباشیم این دایره مدام بر ما تنگ تر و تنگتر می شود. از بیرون نمی توان انتظار ملاحظه زیادی داشت؛ بلکه این قدم ها باید از درون برداشته شود و قدم ها بر ما گشاده تر و فراخ تر خواهد شد.
در همان جایی که مدعیان هنر مدرن ما هستند و هنرمندان مدرن بر آن تاکید دارند، این اتفاق برای هنرهای سنتی نیافتاده است. در برخی کشورها مثل ژاپن هنرهای سنتی در کنار هنر مدرن به اوج رسیده است و جایگاه خود را دارد. پس هنر سنتی ما و هنرمندان آن باید تامل بیشتری داشته باشند.
اصولا عرصه هنرهای سنتی ما از فقر مباحث نظر رنج می برد. دچار تاریکی مسیر شده است. البته هرگز منکر فعالیت های صورت گرفته نیستم؛ بلکه معتقدم فعالیت هایی که امروز هنرهای سنتی با آن مواجه هستند کم است و امیدواریم با همت مدیران فرهیخته این حوزه در اداره توسعه و ترویج و به طور کلی معاونت صنایع دستی و هنرهای سنتی سازمان این حوزه رونق روزافزونی پیدا کند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید