تصویر برگزیده

اتابک نادری: از محتوا غافل شدیم و درگیر فرم هستیم

پرده برداری از راز پشت صحنه و اعتراف به ضعیف بودن جشنواره تئاتر فجر

آرتنا: «اتابک نادری» با پرده برداری از رازی که پشت صحنه جشنواره تئاتر فجر 93 گذشت، گفت: در سیستم مدیریتی ما دوباره می‌خواهیم چرخ را اختراع کنیم درصورتی‌که چرخ اختراع‌شده و بهتر است ارابه را درست کنیم.

اتابک نادری با هومن بنائی منتقد خبرگزاری هنر (آرتنا) به گفتگو نشست که می خوانید:
جشنواره‌ای که گذشت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
اول ‌از همه همکارانی که برای برگزاری جشنواره سی و سوم، زحمت کشیدند، تشکر می‌کنم. به نظر من جشنواره امسال از نظر سطح مخاطب پذیری نسبت به سال گذشته سطح بالاتری داشت. اختصاص کاخ جشنواره به هنرمندان، مدیران و صاحبان اثر هم یکی از حرکت‌های خوب سازمان سینمایی و وزارت ارشاد بود چراکه سال‌های گذشته خیلی شلوغ بود و واقعاً رفت‌وآمد برای دیدن فیلم سخت می‌شد اما امسال شاهد نظم خوبی بودیم.
کیفیت فیلم‌هایی که امسال در جشنواره شرکت کرده بودند نسبت به سال گذشته چگونه بود ؟
از لحاظ حرفه‌ای فیلم‌ها نسبت به سال قبل سطح بالاتری داشت اما از نظر سلیقه‌ای، من خیلی از کارها را دوست نداشتم و حس کردم که از محتوا غافل شده و درگیر فرم هستیم.
در جشنواره فیلم سی و سوم کدام‌یک از آثار ارائه‌شده را دیدید؟
ترجیح می‌دهم در مورد فیلم‌ها کلی‌تر صحبت کنم و در فرصتی دیگر به‌صورت تخصصی به این موضوع بپردازیم. اما به اعتقاد من جوانان خوش‌فکری وارد سینما شده‌اند که اگر این نسل کمی به محتوی اهمیت بدهند سال‌های طلائی پیش روی سینمای ماست. البته این طبیعی است چون خون تازه‌ای در قلب سینما به جریان افتاده است.
خیلی از هنرمندان غیبت بزرگان را یک آسیب می‌دانند . نظر شما در مورد خالی بودن جدول از اسم صاحب سبک‌های سینمای ایران چیست؟
به نظر من غیبت بزرگان موضوع خوبی نیست اما یک آسیب هم نمی‌تواند باشد. به نظر من باید هر دو صورت قضیه را نگاه کرد. شاید این نسل فراتر از نسل گذشته باشد.
این اطمینان از کجا حاصل‌شده؟
من مثالش را در تئاتر خیلی دیدم، متونی به دستم رسید که می‌توانم دیالوگ‌نویسی‌اش را با آثار مرحوم علی حاتمی مقایسه کنم. مثل بهرام بیضایی می‌نویسند. معتقدم بیضایی‌هایی دارند زیاد می‌شوند. بعد از سه دهه این اتفاق در سینما و تئاتر ما در حال رخ دادن است و عصر طلایی ما دارد شکل می‌گیرد. بزرگان ما حاصل دهه 40 هنر کشور هستند. به‌عنوان‌مثال داریوش مهرجویی، کیمیایی، بهرام بیضایی و... در دهه 60 یکی دو نفر، در دهه 70 به بعد اتفاقی به‌عنوان مؤلف در هنر ما شکل نگرفت. اما به جرات می‌توانم بگویم الآن این جریان در حال رخ دادن است و افرادی با قابلیت‌ها و ایدئولوژی‌های خوب خودشان جریان سازی می‌کنند. من این غیبت را آفت نمی‌دانم زیرا آن عزیزان تأثیر خودشان را بر جای گذاشتند و طبیعی ست که اگر بودند خیلی بهتر بود اما غیبت آنها آسیب نیست.
علاقه شما به کدام‌یک از اساتید بیشتر است؟
استاد بهرام بیضایی، چون هر بار که آثار این عزیز را می‌خوانم و یا می‌بینم، کشف‌های جدیدی می‌کنم که برای من جذاب است.
از اینکه همه مخاطبین منتقد شده‌اند و به‌نوعی هر شخصی که فیلم یا تئاتری را می‌بیند ،هنگام خروج از سالن شروع به نقد اثر می‌کند، شما این جریان را چگونه می‌بینید؟
من از این بابت خیلی خوشحالم، زیرا نشان از این دارد که هنر وارد زندگی مردم شده است. ما تا 20 سال پیش این انتقاد مردمی را نداشتیم. پس نتیجه می‌گیریم که هنر برای مردم مهم شده و تئاتر و سینما فرقی ندارد. ضمن اینکه عده‌ای هم به شعر و موسیقی نقد دارند.
پس انتقاد بدون علم خوب است؟
من وجه اجتماعی را عرض کردم، باید بگویم بعد از انقلاب مردم ما خیلی سیاسی شدند و بر سیاست نقد داشتند، جمهوری اسلامی این اجازه را به مردم داد که نقد کنند، این یعنی دموکراسی. الآن هم نگاه سیاسی ما غالب است. همین‌که نگاه فرهنگی در مردم رشد کرده (چه با علم و آکادمیک، چه بی‌علم) و یا دریچه نگاهشان گسترده‌تر شده، باید خدا را شکر کرد، این امر نشان می‌دهد که مردم هنر را جزئی از خودشان می‌دانند و هنر برای آنها جدی شده است.
نمونه‌ای از نقدهای مثبت مردمی را نام ببرید؟
من چون خودم مدیر تئاتری بودم مثال تئاتری می‌زنم. مثلاً مردم نامه زدند و وضعیت سالن‌های تئاتر را نقد کردند که چرا سالن تئاتر کم داریم و همین‌طور سینما . باور کنیم که زبان هنر برای مردم مهم شده است.
آیا نقد هایی که به مدیریت هم می‌شود، وارد است ؟
من نمی‌گویم که به مدیران هنری نباید انتقاد کرد اما در زمینه نقد علم نیاز صد در صد است و حتی می‌توانم به جرات بگویم که خیلی تخصص نیاز دارد. مثلاً شخصی نقد می‌کند که چرا بودجه تئاتر یا سینما خرج فلان می‌شود- شخصی گفته بود به‌جای اینکه جشنواره برگزار کنید بیایید پول را جای دیگر خرج کنید و... مشخص است که این عزیزان قانون بودجه، تبصره‌ها، ماده‌ها، محل پرداخت، محل خروج و برنامه‌های دستوری دولت را نمی‌دانند. وی حتماً باید علم و آگاهی داشته باشد و ردیف بودجه دولتی را بشناسد، در غیر این صورت نقد او فقط یک نظر شخصی به حساب می‌آید نه علمی. ما نمی‌توانیم در قانون بودجه از ماده 5 به ماده 3 هزینه جابه‌جا کنیم چون قانون بودجه جلوی این اقدام را خواهد گرفت.
پیشنهاد خود شما برای نقد صحیح چیست؟
رسانه‌ها با علم و علوم مدیریتی یک مدیر را نقد کنند. نه با نگاه سیاسی و جناحی!
آرزوی شما برای سینما و جشنواره سال آینده؟
آرزو می‌کنم سینما و جشنواره ما به‌اندازه سینمای جهان رشد کند و رقابت‌ها نیز همچون جشنواره کن و اسکار باشد و تندیسش آنقدر محترم و با ارزش باشد که در سطح بین‌الملل مطرح بشود و هر هنرمندی آرزو داشته باشد که در سینمای ایران و جشنواره‌اش شرکت کند.
اجازه دارم یک سؤال تئاتری از شما بپرسم؟
بله حتماً.
انتقادهای زیادی از جشنواره تئاتر فجر در بهمن 93 شد. چقدر این اعتراض‌ها  وارد بود؟
خیلی از انتقادها وارد بود. به خاطر اینکه ما در 15 روز جشنواره را بستیم و مخاطب باهوش متوجه این ضعف بزرگ می‌شود. یک جشنواره بین‌المللی را در 15 روز جمع‌کردن یک عنوان محسوب می‌شود نه عملکرد.
پس اعتراف می‌کنید که جشنواره خیلی سطح پایینی داشت؟
بله من اعتراف می‌کنم، چون خودم جزو تیم برگزارکننده و ستاد جشنواره بودم. البته سمت خاصی نداشتم اما کلاً دور هم بودیم تا کار انجام شود.
اسم این  دورهمی را چه چیزی می‌توان گذاشت؟
این تراژدی ما در تئاتر است و متأسفانه خیلی چیزها مغفول می‌ماند و تئاتر ما از خیلی اتفاقات مبارک که می‌تواند برای ما جریان سازی کند، محروم می‌شود.
چقدر طول می‌کشد تا یک دبیر به جشنواره معرفی شود؟
ما قبل و بعد از عید فرصت داشتیم اما به دلایل سیاسی، اجتماعی، سازمانی و... نشد. بعد این روند بدون هیچ دلیل مشخصی تا شهریور طول کشید و ما زمان را از دست دادیم.
کارها چطور پیش می‌رفت؟
بعد از شهریور با یک اکیپی که آن هم بعداً دستخوش تغییر شد، برنامه‌ریزی را شروع کردیم. در عرض دو هفته تا سه هفته قبل از جشنواره برای برنامه‌ریزی جمع شدیم پس طبیعی است که نباید انتظار شق‌القمر داشته باشیم.
چه فرقی بین جشنواره فیلم و تئاتر است؟ مگر این دو جریان فرهنگی از هم جدا هستند؟
جشنواره فیلم 5 روز بعد از اختتامیه شروع می‌کند به برنامه‌ریزی برای سال آینده اما ما سه هفته قبل از شروع  جشنواره کارمان را شروع کردیم. بعد باید عرض کنم که تئاتر یک فرایند تولیدی است و با سینما از لحاظ فرم اجرایی خیلی فرق دارد. بودجه‌بندی برای دعوت از افراد و آثار آن‌ها، نگاه ویژه داشتن و... اما من هم مثل شما و همه تئاتری‌ها معتقدم مدیریت در تئاتر خیلی ضعیف عمل می‌کند.
پوستر جشنواره مقدمه بدی برای جشنواره امسال نبود؟
من 3 هفته مانده به جشنواره به آقای صالح پور گفتم از پوستر چه خبر؟ ایشان گفت هنوز خبری نیست! در صورتی‌که ما برای طراحی پوستر یک سال وقت داشتیم، چون مسئول عوض می‌شود، مدیر نیز جابه‌جا می‌شود، جشنواره و بودجه طراحی پوستر جشنواره که سرجای خودش است پس چرا اینقدر دیر! ما باید پوستر جشنواره و فراخوان را اردیبهشت‌ماه  اعلام کنیم.
پوستر اول که یک نقشه ایران بود و خیلی بی‌ارتباط با هنر فاخری چون تئاتر  و مورد تائید همه تیم ستاد برگزاری بود؟
اختلاف‌سلیقه زیاد بود اما به‌هرحال آن شد که نباید می‌شد.
فکر می‌کردید که مخاطب تئاتر اینقدر پوستر برایش مهم باشد؟
بله.
پس چرا آن فاجعه؟
من و همکاران من مانند آقای جلال تجنگی، آقای پیمان شریعتی، آقای وحید لک و... صاحب تجربیاتی هستیم که مادرزادی نیست و با خطا و آزمون‌های مختلف به این پختگی در امور اجرایی رسیده‌ایم. یکی از نکات آسیب در جشنواره هم همین است. نسل جدیدی را وارد می‌کنند برای اینکه جوان‌گرایی کرده باشند غافل از اینکه وقتی تجربه‌های افراد در سال‌های گذشته نادیده گرفته‌شود، اتفاق خوبی نمی‌افتد. ما در سیستم مدیریتی دوباره می‌خواهیم چرخ رو اختراع کنیم درصورتی‌که بابا چرخ اختراع‌شده و بهتر است ارابه را درست کنیم.
پس معتقد هستید بعد از 3 دهه جشنواره تئاتر فجر هنوز در حال آزمون و خطاست؟
بله دقیقاً همینطوره که شما می‌فرمایید. اصلاً بخش بین‌الملل هم هر سال پسرفت دارد. دبیر باید به فستیوال ها سر بزند و خوراک بخش بین‌الملل جشنواره را فراهم کند، شما از دبیری که 20 روز مانده به جشنواره با هیئت اجرایی قرار می‌گذارد چه انتظاری می‌توانید داشته باشید؟
ممنونم از وقتی‌که برای خبرگزاری هنر «آرتنا» گذاشتید.
من هم از شما ممنونم، البته معتقدم در یک فضای دیگر وقتی مشخص کنیم و در مورد مدیریت در تئاتر صحبت کنیم. موفق باشید.

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 1

احدکریمی مشکینی (قم)
|
5اسفند ماه 1393
0
0
یاشاسین اتابک
باسلام واحترام اتابک نادری زحمات بسیاری برای تئاتر استان اردبیل کشیده است این فرصتی است برای عرض ادب وسپاس از بابت زحماتی که برای تئاتر اردبیل ومشکین شهر کشیدند. برقرار باشند ان شاء الله

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید