تصویر برگزیده

کارگردان فیلم سینمایی «ایران برگر»:

شهرام ناظری تیتراژ ایران‌برگر را افتخاری خواند/ لُری از پاک‌ترین گویش‌های زبان دری است

آرتنا: مسعود جعفری جوزانی کارگردان فیلم سینمایی «ایران برگر» که در این فیلم از گویش لُری استفاده کرده است، گفت: طبیعی است یک فیلمسازی که اهل جوزان است وقتی حرف می‌زند با افتخار با گویش خودش حرف می‌زند، چون از پاک‌ترین گویش‌های زبان دری است.

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، فیلم سینمایی «ایران برگر» به کارگردانی مسعود جعفری جوزانی و با حضور این کارگردان، محمدهادی کریمی نویسنده فیلمنامه در حضور استاندار لرستان، مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان، نمایندگی ولی فقیه در سپاه، فرمانده انتظامی استان لرستان وهنرمندان سینما و تئاتر این در سالن سینما استقلال شهر خرم‌آباد روی پرده رفت.

گویش لُری یکی از پاکترین گویش‌های زبان دری است
جعفری جوزانی در نشستی که پس از نمایش این فیلم برگزار شد، گفت: پیش از هر چیز، خیلی خوشحالم که در وطن خود و در میان قوم خودم هستم؛ با گویش خودمان از اول و از سال 1362، 1363 بعد از انقلاب، فیلم‌های «جاده‌های سرد»، «شیر سنگی» و «در مسیر تندباد» و همین طوری این گویش را ما تا امروز ادامه داده‌ایم. خود داستان «ایران برگر» هم، طوری بود برای این‌که ما مسأله جامعه امروز را مطرح بکنیم و تلاش یکصد ساله خودمان را برای دریافت خواسته‌‌های مشروع ملتی که خودش بر خودش حکومت می‌کند و نظام هم پاسخگوست چون بر رأی مردم استوار است و شناخت دقیقتری پیدا بکنیم، سناریو این فیلم طراحی و اجرا شد.
وی گفت: یکی از دوستان بزرگوار، یک بار از من سؤال کرد که این داستان می‌توانست به هر گویشی باشد چرا به گویش خودمان؟ به هر گویشی که این فیلم ساخته می‌شد عده‌ای می‌توانستند این پرسش را مطرح کنند، اما طبیعی است یک فیلمسازی که اهل جوزان است و وقتی حرف می‌زند با افتخار با گویش خودش حرف می‌زند. یکی از پاکترین گویش‌های زبان دری که بیشتر کلمات در آن وجود دارد گویش لُری است و از همان ابتدا فیلم هم ما را با «شید» شروع می‌کنیم به معنی «نور» که یکی از کلمات اصیل فارسی است؛ اصلاً به این دلیل ما شید را انتخاب کردیم. و من به عنوان فیلمساز، کسی هستم که خودم با افتخار این پسوند جوزانی را دنبال خودم می‌کشم؛ طبیعی بود که به زبان خودم این فیلم را بسازم، چون درک عمیقتری از مسئله دارم.    
کارگردان «ایران برگر» در بخش دیگری از سخنانش اظهار داشت: تنها کسانی که در این فیلم می‌آیند و بدون شناخت این جامعه، وارد آن می‌شوند و آنجا را به هم می‌ریزند، آدم بدهای فیلم هستند و اگر آدم بدهایی در فیلم وجود داشته باشند اینها هستند که در مابه ازا وارد شید می‌شوند و ساختار اینجا را هم می‌ریزند. طبیعی است هر فیلمی که ساخته می‌شود هم آدم خوب دارد و هم آدم بد و در نهایت همه اینها از یکجا هستند؛ از روحانی گرفته تا آقا مدیر، فتح‌الله خان، امرالله خان و ... .  مثل هر قوم و هر ملت دیگری همه انواع آدم‌ها در ما وجود دارد و این تلاش‌هایی است که خداوند به‌وجود آورده است که در عرصه گیتی انجام می‌دهیم که تا به یک نتیجه دلخواه دست یابیم.

«شید» جایی اراک و ملایر است
جعفری جوزانی در ادامه این نشست گفت: من افتخار بزرگی دارم که یک واحد کوچکی از قوم بزرگ لرستان هستم که 6 هزار سال است که این مملکت را نگه داشته است. به هر لحظه‌اش هم افتخار می‌کنم و پای «ایران برگر» هم ایستاده‌ام؛ برای این‌که در درجه اول، اهل اینجا هستم و با گویش اینجا این فیلم را می‌سازم و در درجه دوم این‌که امید ما نسل آینده ماست و نسلی است که جوانهای ما با دوستی و اتحاد، در کنار یکدیگر یک اتفاق جدیدی خلق می‌کنند و آینده دورتری که کودکانی با فریاد خود «دل هر ذره را که بشکافی» را می‌خوانند.
وی در ادامه افزود: طبیعی است خیلی خوشحال شدم که استاندار محترم لرستان برای اولین بار به شدت پشت این فیلم ایستاد تا به اینجا بیاید و باعث افتخار من است در خرم‌آبادی فیلم را دیدیم که همه چیز آن تمیز و قشنگ است. وقتی هم که وارد اینجا شدم بزرگانی پیدا شدند و وجود دارند که به شدت به دنبال هنر و گسترش این فضا هستند. قوم بزرگ لًر، این مملکت را نگه داشته است به هیچ وجه ما اجازه نمی‌دهیم و اجازه نداده‌ایم که به بزرگان ما توهین بکنند، اما باید نهراسیم که فیلم بسازیم. خیلی مهم است که با لهجه خودمان فیلم بسازیم، برای این‌که خیلی طبیعی است وقتی که فیلمی در استانی بناست که ساخته شود اهمیت آن در اصالتش، گویشش، روابط انسانی، فرهنگ، فولکلور و ... نهفته است.      
این کارگردان سینمای ایران در بخشی دیگری از سخنانش تصریح کرد: «ایران برگر» فیلم امروز است، فیلمی است که در اینجا و در «شید» ساخته شده است؛ دقیقاً با گویش بچه‌های شید ساخته شده که در بین اراک و ملایر واقع شده است. طبیعی است در هر جایی که فیلمی ساخته می‌شود که هر درامی که شکل بگیرد کلیه عناصر آن درام از آنجا برخاسته شده‌اند. کسانی که از بیرون واردش می‌شوند با ناآگاهی‌شان مسائلی را به هم می‌زنند و این همان بحثی است که در فیلم پدید می‌آید.          

استاد شهرام ناظری در «ایران برگر»  به صورت افتخاری خواند
جوزانی در بخشی دیگری از این نشست در پاسخ به سؤالی در مورد در دست داشتن چوب و گرز در دست مردم «ایران برگر» گفت: من یک چیزی را آموخته‌ام و همه عمرم یک کار بلدم و آن هم بلدم که درس بدهم؛ چون درس این کار را خوانده‌ام و بلدم که فیلم بسازم. استان لرستان که من افتخار می‌کنم بخشی از آن هستم و خیلی هم در تاریخچه زندگی‌ام واضح این را با آثارم نشان داده‌ام؛ اگر ما هراسی داشته باشیم از این‌که داستانها گفته شود، مستندها ساخته شود و هراسی  وجود داشته باشد که ما فرهنگی داریم که این فرهنگ یکجاهایی خیلی افتخارآمیز است و طبیعی است لرستان تا ایذه و این ما هستیم که این مملکت را نگه داشته‌ایم، ما لشکر و ارتش این کشور بودیم تا قبل از رضا شاه ارتش وجود نداشته است به این دلایل است که حتی در عشایر ما بیشتر کارهای خانه دست زن‌هاست. برای این‌که مردها دائما تمرین مشق نظام می‌‌کردند که وقتی جنگ می‌شد آماد نبرد باشند. تاریخی که در فرانسه نوشته شده است و متأسفانه خود ایرانی‌های ما آن را ننوشته‌اند که ایل بختیاری و ایل لرستان قشونی که از خرم‌آباد و اطرافش حرکت می‌کند تا نزدیک سن پترزبورگ رفته است.
وی همچنین گفت: استادی همچون «شهرام ناظری» هم افتخاری در «ایران برگر» خوانده‌اند، چون ایشان هم کُرد هستند و هم عرقی به ما دارد و همبستگی عجیبی به همدیگر داریم، اولین حکومت‌های این کشور را ما تشکیل داده‌ایم.
جوزانی در ادامه تصریح کرد: نبایستی نگرانی در این زمینه وجود داشته باشد چون ذاتاً جد اندر جد ما حافظان این کشور بودیم و ما لشکر و نظام ایران بودیم. هر شعر و آهنگی که ما داریم این خصوصیات در آنها وجود دارد و بخصوص موسیقی که ما داریم تماماً بر اساس حرکت اسب است، ریتم‌های ما بر اساس حرکت سم اسب‌هاست و براساس جنگ‌هایی است که کرده‌ایم؛ برای نمونه تفنگ هم در تمام اشعار ما وجود دارد.     
این کارگردان باتجربه سینمای ایران در بخش دیگری از سخنانش تأکید کرد: تفاوت ما لُرها در این است که بلد هستیم ادبیاتمان را انتخاب کنیم ما بدون این‌که گستاخانه برخورد کرده باشیم، عامداً ادیبانه گفتیم به بزرگانی که در جایی قرار می‌گیرند که خداوند این لطف را می‌کند در جایگاهی و صندلی قرارشان می‌دهد که پاس این ملت را بدارند، حواستان جمع باشد این مملکت نان می‌خواهد، جوان کار می‌خواهد.
جعفری جوزانی همچنین گفت: مردمی که مجبور است قیمه این و یا پیتزای آن دیگری را بخورد ولی وقتی‌که سر صندوق رأی قرار می‌گیرد آقا مدیر را انتخاب می‌کند برای این‌که روح ملی ایران به وی این اجاره را نمی‌دهد که اسم آن دیگری را بنویسد.

افتخار می‌کنم که فیلم «ایران برگر» را ساخته‌ام
جوزانی در ادامه اظهار داشت: وقتی که فیلمی در منطقه‌ای ساخته می‌شود طبیعی است به گویش آنجا حرف می‌زنند در هر حرکت درامی هر دو طرف موجود هستند، یعنی آدم مثبت و آدم منفی از آنجاست، این فیلم فراتر از این است که قوم نگاری بکند، داستانی را مطرح می‌کند که می‌تواند در گوشه دیگری از این دنیا با گویش و زبان دیگری اتفاق بیافتد. افتخار می‌کنم که فیلم «ایران برگر» را ساخته‌ام. اصلاً از آن ابایی ندارم و 100 درصد از ساخت آن حمایت می‌کنم.   
وی در ادامه افزود: داستانی در جایی اتفاق افتاده و طنزی است که یک نمونه‌ای را گرفته است و می‌گوید که چه‌کار بکنیم و چه‌کار نکنیم. این فیلم، شخصیت مثبت و منفی دارد و همه از یکجا گرفته شده‌اند و یکسری هم می‌آیند و با گویشهای مختلف اینجا را به هم می‌زنند. اینجا یک جامعه است و در داخل آن اتفاق‌هایی می‌افتد، این فیلم مستند نیست و قوم‌نگاری نمی‌کند و در جایی اتفاق می‌افتد و با نگاهی طنز به موضوع نگاه شده و مینیاتوری انتخاب شده است که در هر جایی و در کل کشور می‌تواند این حرف تکرار شود.
کارگردان «ایران برگر» در بخش دیگری از سخنانش تأکید کرد: این فیلم نه تنها توهین نیست بلکه افتخاری است چون به‌وسیله من ساخته شده است. من بچه‌لُری هستم که فیلمی را با گویش خودم ساختم و این حق من است، اصلاً کسی نمی‌تواند این را بخواهد به من دیکته بکند. در جایی ساخته شده است که با گویش خودش حرف می‌زند و این داستان در آنجا اتفاق افتاده است، داستان هم مستند نیست چون داستان از اول که شروع می‌شود به کارتون می‌زند و می‌گوید که من یک طنز هستم و کاملاً این را با مخاطب خود مطرح می‌کند. با روح ملی که نهایتاً به رأی ملی منتهی می‌شود و این برنده شدن به مدیریت خاتمه پیدا می‌کند؛ با جوانهایی که ترجیح می‌دهند به جای دعوا در کنار همدیگر ازدواج کنند و به کودکانی که آینده را می‌سازند.    
جعفری جوزانی در ادامه اظهار داشت: «ایران برگر» نیازی ندارد که من از آن دفاع کنم و از خودش دفاع خواهد کرد. من گویشم همین گویش لًری است و بچه‌هایم هم که در آمریکا به دنیا آمده‌اند این گویش را بهتر از خود من بلد هستند؛ پس افتخار می‌کنم و دوست داشتم که این گویش را به آنها یاد داده‌ام. این فیلم را من به عنوان یک بچه لُر ساخته‌ام و یک مینیاتوری از کل کشور است، در واقع منظورم کل مملکت است و با  این فیلم، این را می‌گویم.  

شب عبوس بود و دل بهانه داشت
جوزانی در مورد انتخاب موسیقی برای «ایران برگر» گفت: به این دلیل این موسیقی و این موتیف را برای این فیلم انتخاب کردیم که تمرکز نشود و همه بدانند اینجا یک نمونه از کل کشور است. این موسیقی بایستی با موضوع فیلم در تناقض می‌بود؛ شما شعر «سیاوش کسرایی» را در انتهای فیلم با صدای استاد «شهرام ناظری» می‌شنوید که در تناقض مطلق با تصویری است که می‌بینید. از دیالکتیک این دو تناقض، یک مفهوم سوم درمی‌آید؛ می‌گوید که کل فیلم بهانه است: شب عبوس بود و دل بهانه داشت.    
این کارگردان سینما در پایان این نشست تأکید کرد: این موضوع در «ایران برگر» مشخص است، این فیلم از اول تا آخرش در تناقض است؛ می‌توانستیم از موسیقی لُری استفاده کنیم و راحت می‌توانستیم این کار را انجام دهیم ولی آن موقع متهم به قوم‌نگاری می‌شدیم.
اکران نوروزی و نمایش عمومی فیلم سینمایی «ایران برگر» از روز چهارشنبه 20 اسفندماه در گروه سینمایی آزادی در تهران و همچنین در 90 سینمای سراسر کشور آغاز شده است.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید