ماه رمضان
تصویر برگزیده

برای حضور در نمایشگاه کتاب بولونیا؛

ظرفیت‌های نشر کودک و نوجوان ایران چیست؟

آرتنا: پنجاه و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب بولونیا ۵ روز دیگر در شمال ایتالیا آغاز به کار می‌کند،‌ اما به نظر می‌رسد،‌ ایران در این دوره برنامه چندان روشنی برای حضور در نمایشگاه نداشته و تنها به انتشار و عرضه چند کاتالوگ بسنده خواهد شد.

zoom
 ظرفیت‌های نشر کودک و نوجوان ایران چیست؟

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، پنجاه و دومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب بولونیا از دوشنبه 30 مارس 2015 در شهر بولونیا ایتالیا افتتاح و تا پنجشنبه دوم آوریل 2015 مصادف با 10 تا 13 ادامه دارد، نمایشگاه کتاب بولونیا مهمترین رویداد فرهنگی است که در عرصه کتاب کودک و نوجوان در دنیا برگزار می‌شود. 

این نمایشگاه که همه ساله به مدت چهار روز در شهر بولونیا در شمال ایتالیا برگزار می‌شود،‌ شاهد حضور بیش از 1200 ناشر از 75 کشور جهان و نمایندگانی از موسسات و مراکز تجارت حرفه‌‌ی کتاب کودک و نوجوان است. فروش و خرید کپی رایت‌، ایجاد تماس‌های جدید و تقویت روابط حرفه‌ای، توسعه فرصت‌های کسب و کار جدید،‌ ارائه آخرین روند و تحولات انتشار کتاب کودک در جهان،‌ لذت بردن از بهترین در مواد آموزشی کودکان و... از جمله اهدافی است که ناشران جهان با حضور در این نمایشگاه آن‌ها را دنبال می‌کنند.

نمایشگاه کتاب بولونیا همه ساله در زمینی به مساحت 20 هزار متر مربع برگزار می‌شود، ناشران سراسر جهان با حضور در این رویداد فرهنگی علاوه بر عرضه کتاب‌های خود در موضوعات کودکان، نسبت به عقد قراردادهای ترجمه و چاپ مبادرت اقدام می‌کنند. هر ساله یکی از کشورهای شرکت کننده در نمایشگاه بولونیا به عنوان میهمان ویژه پذیرفته می‌شود و آن کشور علاوه بر حضور نمایشگاهی در این رخداد فرهنگی، برخی از فعالیت‌های فرهنگی و هنری را نیز معرفی می‌کند.

ایران نیز از جمله کشورهایی است که در سال‌های اخیر به مدد حضور تصویرگران حرفه‌ای کتابش توانسته حضوری موفق در این رویکرد بزرگ داشته باشد. در این دوره نمایشگاه موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی ایران  مدیریت اجرایی حضور ایران در این نمایشگاه را به تشکل‌های فعال در نشر کودک و نوجوان واگذار کرده است. انجمن‌های ناشران کتاب کودک و نوجوان،‌ نویسندگان و تصویرگران کتاب کودک و نوجوان با تشکیل کمیته‌ای برنامه‌ریزی حضور در این نمایشگاه را انجام داده‌اند‌.

بر این اساس،‌ ایران برنامه‌هایی را تدارک دیده است که از آن جمله می‌توان به  انتشار کتاب ـ کاتالوگی به زبان انگلیسی که تصویرگری در ایران و ظرفیت آن را نشان می‌دهد،‌ اشاره کرد. در این کتاب در حقیقت تمام نسل تصویرگرهای متمرکز در کار تصویرگری از دهه 60 به این طرف  معرفی شده‌اند، آثار نزدیک به 30 استعداد جوان‌تر که این روزها فعالیت خلاقی دارند، نیز در این کاتالوگ معرفی شده است.هم‌چنین در ادامه این کتاب ـ کاتالوگ 30 نویسنده مطرح ایران در حوزه کودک و نوجوان معرفی شده‌اند.

انجمن تصویرگران کتاب کودک و نوجوان برگزاری دو نشست تخصصی در غرفه ایران را نیز تدارک دیده است‌، این دو نشست با حضور کارشناسان ایرانی و خارجی برگزار می‌شود،‌ یکی درباره تصویرگری کتاب کودک و نوجوان در ایران و دیگری درباره ادبیات کودک و نوجوان.

 غرفه ایران در نمایشگاه کتاب بولونیا هم‌چنین بیش از 50 کتاب شاخص ادبیات کودک و نوجوان را که با جنبه‌های تصویری مناسبی نیز همراه بوده‌اند‌، را در خود به نمایش گذاشته است،‌  به جز این حضور متمرکز،‌ ناشران دیگری از ایران هم‌چون انتشارات کانون پرورش فکری کودک و نوجوان،‌ انتشارات شباویز و... نیز در بولونیا حضور خواهند داشت.

اما‌، نمایشگاه کتاب بولونیا تنها یک نمایشگاه کتاب نیست،‌ بلکه محور اصلی فعالیت‌های این نمایشگاه بر تصویرگری کتاب کودک و نوجوان است،‌ نمایشگاه کتاب کودک بولونیا همچنین محلی است برای اهدای جوایز معتبری از جمله بولونیا راگاتزی که در چهار گروه داستانی، غیرداستانی، آثار غیر غربی و آثار تازه متشر شده به برگزیدگانی از ملیت‏های مختلف تعلق می‏‌گیرد. از سال ٢٠١٠ نیز جایزه‌ی جدیدی به بهترین آثار تصویرگران کم‌تر از 35 سال اهدا می‌شود.

برنده جایزه یادبود آسترید لیندگرن به عنوان گرانترین جایزه ادبیات کودک جهان هر سال همزمان با نمایشگاه کتاب کودک بولونیا که در سوئد برگزار می‌شود به طور مستقیم در این نمایشگاه اعلام و برنامه مربوط به آن پخش می‌شود. همچنین هر دو سال یکبار، برنده جایزه جهانی هانس کریستین اندرسن، مهمترین جایزه ادبیات کودک جهان، در این نمایشگاه معرفی می‌شود.

با توجه به فرصت‌هایی که نمایشگاه کتاب بولونیا پیش روی نشر حرفه‌ای کتاب کودک و نوجوان قرار داده است و با توجه به ظرفیت‌های نشر کتاب کودک و نوجوان در ایران که در سال‌های اخیر با پیشرفت روز افزون تصویرگران نیز خوش درخشیده است،‌ انتظار می‌رود که ایران حضوری فعال‌تر در نمایشگاه‌های بین‌المللی کتاب از جمله بولونیا داشته باشد.

اینکه صرفا‌ً بخواهیم با عرضه چندین مجلد کتاب به زبان فارسی و ترجمه چکیده‌ای از کتاب‌ها رد قالب کاتالوگ به زبان انگلیسی بخواهیم شرکت داشته باشیم،‌ کافی نیست. اقدام موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی بر واسپاری امرو به تشکل‌های نشر اقدامی درخور ستاش است،‌ اما حداقل انتظار می‌رفت،‌ در نخستین دوره حضور تشکل‌ها در سمت مدیریت اجرایی شاهد برنامه‌های جذاب‌تری از صرف انتشار کاتالوگ یا برگزاری دو نشست باشیم.

حضور ناشران و نویسندگان حرفه‌ای کتاب کودک و نوجوان در چنین نمایشگاه‌هایی می‌تواند بسیار راهگشا باشد‌، با توجه به اینکه آژانس‌های ادبی وظبقه خرید و فروش رایت در بازارهای جهانی را بر عهده دارند،‌ که البته این آژانس‌ها در چند سال اخیر در ایران نیز فعال‌ شده و امروز جایگاه قابل توجهی را به دست آورده‌اند،‌ حضور نویسندگان و ناشران در کنار آژانس‌های ادبی می‌تواند زمینه‌ساز توسعه نشر کودک و نوجوان ایران به جهان شود.

حضور نویسندگان شاخصی هم‌چون هوشنگ مرادی کرمانی‌،مصطفی رحماندوست،‌ فرهاد حسن‌زاده و... که آثار بسیاری از آن‌ها به زبان‌های مختلف در سراسر جهان منتشر شده است،‌ در این نمایشگاه در کنار تصویرگران جوانی که در سال‌های اخیر جوایز معتبر بین‌المللی را کسب کرده‌اند،‌ در غرفه ایران می‌تواند اعتبار بیشتری را برای نشر کودک و نوجوان ما کسب کند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید