تصویر برگزیده

از "قهوه تلخ" تا "ابله"؛

شبکه نمایش خانگی در رقابت با تلویزیون؟

آرتنا: بعد از چندین سال غیبت در تلویزیون، آغاز پخش سریال "درحاشیه" به کارگردانی مهران مدیری در نوروز امسال به این معناست که او کم و بیش با تلویزیون آشتی کرده است، اما با ساخت و عرضه سریال "قهوه تلخ" در شبکه نمایش خانگی بنیان گذاشت و علیرغم مشکلات این شیوه عرضه- توسط فیلمسازان شناخته شده دیگر سینما و تلویزیون ادامه دارد.

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، بعد از چندین سال غیبت در تلویزیون، آغاز پخش سریال "درحاشیه" به کارگردانی مهران مدیری در نوروز امسال احتمالا به این معناست که او کم و بیش با تلویزیون آشتی کرده است، اما سنتی که او با ساخت و عرضه سریال "قهوه تلخ" در شبکه نمایش خانگی بنیان گذاشت همچنان - و علیرغم مشکلات این شیوه عرضه- توسط فیلمسازان شناخته شده دیگر سینما و تلویزیون ادامه دارد.
"ابله" به کارگردانی کمال تبریزی تازه‌ترین اثری‌ است که با تبلیغات چشمگیر تولیدکنندگانش هم‌اکنون در حال توزیع است و مشتریانی نیز یافته که امیدوارند نام کمال تبریزی، برای کیفیت تضمینی باشد و این سریال پرستاره -برخلاف بسیاری از اسلافش- به صورتی آبرومندانه و مخاطب‌پسند به انتها برسد.
اولین سریال عرضه شده در شبکه نمایش خانگی اگرچه ابتدا با استقبالی چشمگیر روبرو شد (نیم میلیون نسخه فروش در نخستین روز توزیع)، اما پایان خوشی نداشت.
توزیع "قهوه تلخ" با تبلیغاتی گسترده آغاز شد و سازندگان آن در جشن‌هایی پرطمطراق ضمن قرعه‌کشی اعلام کرد به خریداران دی‌وی‌دی‌ها جوایزی مثل اتومبیل و آپارتمان اهدا می‌کند، اما در نهایت نه تنها شش قسمت نهایی آن به بازار عرضه نشد بلکه بسیاری از برندگان هم جوایزشان را دریافت نکردند.
برای جلوگیری از کپی غیرمجاز - که بسیاری آن را یکی از مشکلات عمده پیش پای نمایش خانگی می‌دانند- مهران مدیری به عنوان کارگردان جلوی دوربین نشست و شخصا از مخاطبان خواهش کرد تنها نسخه اصلی و دارای هولوگرام آن را بخرند.
به گفته مدیر کل نمایش خانگی سازمان سینمایی، صادق موسوی، بالاترین تیراژ (و البته درآمد) در میان محصولاتی که تاکنون در شبکه نمایش خانگی تولید شده‌اند مربوط به یکی از قسمت‌های سریال "قهوه تلخ" است که به "تیراژی میلیونی" رسید، اما در نهایت این سریال نیز خصوصا در شهرستانها به صورت قاچاق کپی و عرضه شد و سری ۲۶ آن حتی پیش از انتشار رسمی لو رفت.
اگرچه اطلاعات رسمی در مورد میزان درآمد و هزینه تولید قهوه‌ تلخ - و البته سریال‌های بعدی شبکه نمایش خانگی- وجود ندارد، محاسبه‌ای سرانگشتی از ارقام رد و بدل شده نشان می‌دهد تهیه‌کنندگان این مجموعه، برادران آقاگلیان سودی سرشار از تولید آن بدست آورده اند؛ تا آنجا که در اواخر تولید این سریال طی یک قرارداد پرسر و صدای یک میلیارد تومانی، محمدرضا گلزار برای حضور در یکی از قسمت‌های قهوه تلخ و دو فیلم دیگر به تهیه‌کنندگی برادران آقاگلیان به کار دعوت شد.
تهیه‌کننده قهوه تلخ همان زمان در دفاع از پرداخت چنین مبلغی گفت حضور آقای گلزار باعث شده شرکتی به عنوان اسپانسر سه میلیارد تومان به این پروژه کمک کنند.
احتمالا ارقام نجومی مربوط به این سریال، یکی از دلایلی بود که دیگر کارگردانانی هم که چندان دل خوشی از تلویزیون و محدودیت‌هایش و همینطور بحران‌های سینما نداشتند مشتاق شدند که شانس خود را در شبکه نمایش خانگی بیازمایند.
سریال "قلب یخی" به سفارش شرکت تصویر دنیای هنر و کارگردانی محمد حسین لطیفی، اولین سریال غیر کمدی عرضه شده در شبکه نمایش خانگی بود. تولید در خارج از محدوده صدا و سیما به سازندگان اجازه می‌داد از خط قرمز‌های معمول صدا و سیما در زمینه پوشش و رفتار کمی فراتر بروند در نتیجه "قلب یخی" در ابتدا به شدت پرطرفدار شد، اما کپی غیر مجاز گریبانگیر این سریال هم شد و گفته شد عدم بازگشت سرمایه ادامه ساخت آن را دشوار کرده است.
این سریال که بنا بود هر چهارشنبه عرضه شود با وقفه‌های طولانی خود، عدم پاسخگویی دست‌اندرکارنش موجب شد بسیاری از مخاطبان علیرغم حضور تعداد چشمگیری از ستارگان سینما، عطای تماشای آن را به لقایش ببخشند. در نتیجه سریالی که به گفته یکی از نویسندگانش، حامد عنقا صرفا برای بیلبوردهای تبلیغاتی شهری‌اش "یک میلیارد و پانصد میلیون تومان" هزینه کرده بود در نهایت به جایی رسید که گفته شد، کمال طباطبایی تهیه‌کننده آن به دلیل کپی غیرمجاز این سریال ورشکسته شده است.
لطیفی یک بار دیگر نیز در سال ۹۰ بخت خود را با سریال "ساخت ایران" آزمود، اما نحوه استقبال از این سریال (و دو فصل نهایی "قلب یخی") نشان می‌دهد حضور ستارگان نمی‌تواند سایر ضعف‌های موجود را بپوشاند و مخاطبان را به خریداری این سریالها وادار کند.
"ساخت ایران" به رغم حضور چهره‌هایی مانند محمدرضا گلزار، امین حیایی، فرهاد اصلانی، فیلمبرداری در خارج از ایران و بکارگیری چند بازیگر خارجی نتوانست کشش لازم برای جذب مخاطب را ایجاد کند؛ هرچند تابستان گذشته تلویزیون در اقدامی کم‌سابقه این سریال را خریداری و دوباره در شبکه تهران پخش کرد.

آزمون و خطای سینماگران در شبکه نمایش خانگی
بعد از ستارگان مشهور، این بار کارگردانهای مطرح‌تر به میدان آمدند: "شاهگوش"، کمدی بزن و بکوب داوود میرباقری‌ که تابستان سال گذشته توسط شرکت "تصویر گستر پاسارگاد" منتشر شد، هم عرضه موفقی و منظمی داشت و هم قسمتهای نخستش مخاطبان بسیاری یافت.
از جمله عوامل جذابیت این سریال ۲۸ قسمتی حضور محسن تنابنده بود که در این سریال نقش بدل "خواننده‌ای لس‌آنجلسی" را ایفا می‌کرد؛ خواننده‌ای که ظاهرش شباهتی بی حد و حصر به "ابراهیم حامدی" یکی از خوانندگان مشهور ایرانی داشت.
اما این سریال که ماجرای یک قتل را دنبال می‌کرد در نهایت نه تنها بازیگران کلیدی اش را حذف کرد بلکه با پایان‌بندی شتابزده‌اش بسیاری از بینندگانی را مایوس کرد و انتقاداتی هم در شبکه‌های اجتماعی برانگیخت.
شاهگوش طرفداران زیادی داشت اما به نظر می رسید که نهایتا آنطور که قرار بود پایان نیافت.
"جشن خداحافظی" سریال میرباقری همزمان بود با جشن کلید زدن پروژه "ابله" به کارگردانی کمال تبریزی که کارگردانی امتحان پس‌داده‌ به شمار می‌آید اما رسانه‌ای را برای ساخت سریالش انتخاب کرده که - هرچند در مقاطعی سودهای میلیونی برای تهیه‌کنندگان در پی داشته- اما محصولاتش تاکنون کیفیت قابل توجهی نداشته اند.
علیرغم بهره بردن از برخی جذابیت‌های فرمی و داستان نسبتا پیچیده ، به نظر می‌رسد "ابله" - که با تاخیری یک ماهه به بازار آمده- در چند قسمت ابتدایی‌اش هنوز چندان نظر مخاطبان را جلب نکرده است. این سریال که بناست هر ده روز یکبار توزیع شود بعد از آن کلید زده شد که تبریزی با تلویزیون بر سر سریال "سرزمین کهن" دچار اختلاف شد و تلویزیون انتشار این سریال را متوقف کرد.
او در جشن آغاز ساخت "ابله" گفت که "برای تلویزیون تفاوتی بین دوغ و دوشاب نیست" و "با شرایط و مسئولان فعلی" نه فقط او، بلکه "خیلی ها حاضر نیستند با تلویزون کار کنند".
اگرچه بعید است بخش خصوصی (شبکه نمایش خانگی) بتواند نهادی به عرض و طول صدا و سیما را به این سادگی‌‌ها در زمینه سریال‌سازی پشت‌سر بگذارد اما وسوسه کار کردن در شبکه نمایش خانگی ظاهرا در میان کارگردانها در حال گسترش است.
تلویزیون طی دهه‌های گذشته ضمن تولید سریالها نه تنها محدودیت‌ها و ممیزی بسیاری بر آثار اعمال کرده که به شهادت بسیاری در زمینه پرداخت‌ها هم چندان خوش قول نبوده در حالی که از تبلیغات محصولات در میانه سریال‌های پربیننده میلیاردها تومان درآمد داشته است.
با این حال شبکه نمایش خانگی، اگر از پس مشکلات مربوط به قاچاق، بی‌نظمی در تولید و پخش، ممیزی و ضعف داستان برنیاید، بعید است بتواند با رسانه قدرتمند و فراگیری مانند تلویزیون رقابت کند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید