تصویر برگزیده

همایش حافظ در شیراز؛

حافظ چگونه غرب را مسخر خود کرد؟

آرتنا: همایش بین المللی حافظ 15 اردیبهشت ماه با حضور محمدرضا شجریان افتتاح شد و شب گذشته 17 اردیبهشت ماه با اجرای شهرام ناظری در شیراز به پایان رسید.

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، حافظ شناسان مطرح ملی و بین المللی در برنامه امروز(18 اردیبهشت) این همایش از جاذبه های گردشگری و تاریخی شیراز نظیر تخت جمشید و شاهچراغ دیدن می کنند.
به گزارش ستاد خبری همایش حافظ ، سومین روز همایش بین المللی حافظ در حالی شب گذشته  به پایان رسید که شهرام ناظری در این همایش برای حافظ شناسان مطرح ملی و بین المللی خواند.افتتاحیه روز سوم همایش بین المللی حافظ با صحبت های طه هاشمی (معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی) آغاز شد.

حافظ چگونه غرب را مسخر خود کرد؟
دکترطه هاشمی ، معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی در بخشی از سخنان خود در افتتاح همایش حافظ در شیراز گفت: چگونه حافظ با همه ابهام ها و ایهام ها غرب را هم مسخر خود گردانده است؟ اگر چه در سال 1636 میلادی آندره دوریه برای اولین بار گلستان سعدی را به فرانسه ترجمه کرد و شهرت سعدی همه جا را فرا گرفت اما دوگوبینو مولف کتابه «سه سال در آسیا[» می گوید شهرت حافظ در اروپا بیش از سعدی و فردوسی است. پی تیرو دولاواله هم در نیمه اول قرن هفدهم در سفرنامه خود حافظ و چند غزل او را ترجمه کرده و آورده است.
وی افزود: ترجمه شعر حافظ دشوارتر از بقیه شاعران می نمود چرا که غزل حافظ در برگیرنده همه ظرافت های لفظی و اندیشه و روحیه یک ملت است و چندان در یک زبان بیگانه نمی گنجد با این حال سرویلیام جونز در سال 1770 منتخباتی از دیوان حافظ را در پایان ترجمه کتاب نادرشاه به چاپ رسانید و در همان سال کتب رویچکی گلچینی از غزل های حافظ را در وین منتشر کرد و ریچارد سون در سال 1774 به ترجمه پاره ای از اشعار حافظ مبادرت ورزید.
هاشمی در ادامه خاطرنشان کرد: در آلمان فون هامر اتریشی برای اولین بار در سال 1820 همه دیوان حافظ را به آلمانی برگرداند و هردر سال در سال 1812 نیز به ترجمه دیوان حافظ به زبان آلمانی همت گماشت و ازطریق همین ترجمه ها بود که گونه حافظ را شناخت و دردیوان غربی شرقی، خود را با نام حافظ آراست.
معاون فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی ادامه داد:  گوته شهیر می گفت: ای حافظ ای شاعر آسمانی تو، چونان کشتی اقیانوس پیمایی که سینه دریاها را می شکافی و من مثال تخته پاره ای به دنبال تو، عجیب است که گوته با آن شهرت و نام آوری خود را به حافظ نزدیک نمی کند در سال 1844 رالف والدو امرسون فیلسوف بستونی به اروپا سفرکرد آن روزگار رمانتیک ها در اوج بودند این فیلسوف با نام حافظ و تفکر او آشنا شد چون به سرزمین خود بازگشت مکتبی را بنیاد نهاد به نام مکتب «تعالی گری» که پایه های آن با اندیشه حافظ استوار شده است.

رونمایی یکی از صحیح ترین نسخ دیوان حافظ
همایش بین المللی حافظ در روز سوم خود در سالن حافظ شیراز  شاهد رونمایی از نسخه 801 حافظ باحضور سید طه هاشمی، حمزه سارویی، مهدی ماحوزی، فاطمه طباطبایی و جعفر موید بود.
دکتر ماحوزی در این مراسم گفت : این نسخه مکتوب توسط دکتر اکبر ایرانی به دانشگاه آزاد اسلامی اهدا است که سال هاست عمر خود را صرف آثار ادبی و ذوقی کرده و صدها کتاب را تقدیم جامعه ادبی نمودهاست.
ماحوزی افزود: ایشان این نسخه را به شورای علمی حافظ ارائه کردند و همه اعضای هیات علمی به اتفاق نظر نسخه 801 حافظ را نسخه ای بسیار بسیار جالب و صحیح می دانند و کمتر نسخه ای از نظر نگارش با این نسخه برابری می کند لذا قرار شد این کتاب با مهر و نشان دانشگاه   منتشر شود و اکنون نیز دویست نسخه از آن به میهمانان اهدا می شود .
در ادامه دکتر اکبر ایرانی اظهار داشت: نسخه 801 حافظ در کتابخانه عثمانیه ترکیه کشف شد. امسال دراین همایش افتخار رونمایی آن را داشتیم. مرکز پژوهشی میراث مکتوب برخی دیگر از نسخه ها  از جمله الابنیه عن حقایق الادویه و علی نامه  و هشتاد سال بعد از مرگ فردوسی نوشته شده را در این مرکز منتشر کرده است.
ایرانی افزود: این نسخه 801 کامل ترین مقدمه را دارد که محمد گل اندام آن را نگاشته و درمقدمه آمده است. محمد گل اندام درمقدمه کتاب گفته است که این نسخه ده سال پس از مرگ حافظ درسال 891 نوشته شده است. همچنین خط این نسخه تعلیق و در حال نزدیک شدن به خط نستعلیق است. این نسخه امروز رونمایی می شود و از فردا در نمایشگاه کتاب ارائه خواهد شد .
در پایان این رونمایی دکتر اصغر دادبه پشت تریبون رفت و گفت هیچ چیزی در تاریخ مشهور نمی شود مگر اینکه دلیلی داشته باشد مثل حافظ و سعدی.
دادبه افزود: تحقیق علمی علامه قزوینی هم به همین شکل، این نشان می دهد که هنوز بیشتر ارجاعات به نسخه علامه قزوینی است و این بیانگر آن است که این نسخه یکی از درست ترین نسخه های حافظ است .

وجه اشتراک اشعار حافظ و اقبال لاهوری
آذرمیدخت صفوی در یکی از میزگردهای تخصصی همایش بین المللی حافظ که در شیراز سخن می گفت به مقایسه حافظ علامه اقبال لاهوری پرداخت و گفت: شخصیت های حافظ و اقبال بسیار متفاوت به نظر می رسد و حافظ عارف و شاعر شوریده که سر به جهان نمی آورد و می خواهد گره از جبین بگشاید و جهان را شایسته یک دم با غم به سر بردن نمی داند. اما اقبال شاعر و متفکر و فیلسوفی است که انسان را به عمل برمی انگیزد و با فلسفه خود برای حل مسال انسانی و نهضت اسلامی تلاش می کند .
این حافظ شناس هندی افزود: استاد مطهری نیز به وجوه اشتراک شعر حافظ و اقبال پی برده بود. و می گوید مقصود از شاعر کسی است که پیامی دارد مانند اقبال و حافظ .
وی گفت: در هند هم ما حافظ را دوست داریم و دانشجویان با عشق و علاقه تمام می خوانند و بسیاری از شاعران هند در زبان های محلی مثل پنجابی یا بنگالی می خوانند.

مدح های حافظ قابل توجیه است
در این مراسم  اکبر نحوی در میزگردی در حاشیه این همایش درباره مدح های حافظ نیز گفت: دو نکته درباره مدح ها نباید عوان شود. یکی اینکه ما معمولا معیار های اکنون را با آن زمان مقایسه می کنیم و این درست نیست. نکته دوم باید احوالات شخصی شاعر را ببینیم چه بوده است که این هم رعایت نمی شود. باید این موضوع را در نظر بگیریم که هفتصد سال پیش یک شاعر وقتی می خواسته کار هنری کند، چگونه ارتزاق می کرده است. به همین سبب باید به عنوان صله درآمدی دریافت می کرده اند و همین موضوع باعث می شده که شاعران باید مدح هایی را انجام می داده اند.
او در ادامه گفت: نفس مدح های حافظ فی نفسه آثار بی ارزشی نیستند؛ البته با توجه به عصر زندگی حافظ، همین مدح ها نیز قابل توجیه است.
این حافظ شناس در ادامه با اشاره به تاثیرگذاری مدح ها افزود: این ستایش ها گاها بسیار در فرد مورد حمد قرار گرفته تاثیر گذار بوده است. مانند نمونه هایی که باعث مسلمان شدن پادشاهان شده است و این موضوع نشان دهنده کارکرد اجتماعی این مدح ها بوده است.

همچنین شهرام ناظری در همایش بین المللی حافظ در شهر شیراز گفت: جای سعادت است که در آیین بزرگداشت حافظ به همراه گروه مولوی سهم کوچکی داشته باشیم.
این استاد موسیقی ایران در ادامه اشعاری از مولانا جلال الدین محمد بلخی و خواجه حافظ شیرازی را خواند و طنین آواز و ساز گروه مولوی پایانی پروجد و احساس بر همایش بین المللی حافظ بود.
ناظری با قدردانی از فراهم آمدن شرایط اجرای برنامه موسیقی گروه موسیقی مولوی در شیراز گفت: مدتی قبل فضای مساعدی برای اجرای برنامه های فرهنگی فراهم نبود که از این شرایط جامعه لطمه خورده بود.
این استاد موسیقی سنتی ایران گفت: امروز استانداری فارس، فرمانداری شیراز و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان در ارتباط با اجرای برنامه های فرهنگی و موسیقی نظر موافق دارند.
ناظری ادامه داد: امیدوارم این روند با اصول از پیش تعیین شده فرهنگی بتواند زمینه ساز حرکتی تاثیرگذار بر روی بخشی از جامعه باشد که دچار مشکلات فرهنگی شده است.
 

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید