تصویر برگزیده

در نشست بررسی تأثیر متقابل ایران و روسیه مطرح شد؛

علاقه شاعر برجسته روس به پیامبر(ص)

آرتنا: مرضیه یحیی‌پور در نشست تأثیر متقابل ادبیات ایران و روسیه گفت: بیش از ۱۴۰ شاعر درباره مشرق زمین و پیامبر اعظم(ص) شعر سرودند که از میان آنها پوشکین و شاعران روس بیشترین اشعار را داشته‌اند.

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، نشست بررسی تأثیر متقابل ادبیات ایران و روسیه با حضور جان الله کریمی مطهر و مرضیه یحیی‌پور عصر روز گذشته، پنجشنبه 17 اردیبهشت در سرای اهل قلم برگزار شد.
در ابتدای این نشست جان‌الله کریمی مطهر درباره تأثیر متقابل ادبیات ایران و روسیه گفت: در ادبیات روسیه تأثیر ادبیات غرب و شرق را می‌توانیم ببینیم. استفاده از کلماتی مثل سماور و ... نشان می‌دهد که ادبیات ایران و روسیه از گذشته بسیار دور با هم مرتبط بودند. یکی از قدیمی‌ترین آثار مکتوب ایرانیان، توصیف یک سفر بازرگان روسی است که از دریای هند به خلیج فارس سفر می‌کند. آشنایی روس‌ها با ادبیات از زمانی است که روس‌ها در ایران حاضر می‌شوند و بازرگانی به فرمان پترکبیر به ایران می‌آید و از آن به بعد زبان‌های شرقی در آکادمی علوم روسیه آموزش داده می‌شود.
کریمی ادامه داد: ارتباط روس‌ها با مردم شرق زمین باعث افزایش ارتباط بین شرق و ایران شد. در سال 87 به دستور کاترین دوم متن قرآن به زبان انگلیسی و حافظ و سعدی به روسی ترجمه شد. براین اساس بن مایه‌های شرقی وارد آثار نویسندگان روسی می‌شود. به طور متوسط بیش از 200 سال از آموزش زبان فارسی در روسیه می‌گذرد.
وی با اشاره به مشکلی که برای تولستوی نویسنده روس به وجود آمد و از ادبیات فارسی برای بیان شرح مشکلش استفاده کرد، گفت: کلیسای ارتودوکس وقتی تولستوی را به خاطر دیدگاه‌های خود تکفیر می‌کند، کلیسا می‌خواهد که برگردد اما تولستوی قصه موسی و شبان در مثنوی مولوی را به کشیش می‌گوید و او را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
کریمی افزود: در قرن 19 نفوذ ادبیات یک نفوذ صرف نبود و تاثیر ادبیات فارسی را در آثار پوشکین و لئون تولستوی می‌بینیم. نمایش‌نامه‌های زیادی از فارسی به زبان روسی ترجمه شده است. زمانی که گریبایدوف در ایران کشته می‌شود، همراه هیئت ایران، فاضل خان گروسی به عنوان شاعر به روسیه می‌رود و پوشکین در اشعار خودش ابیاتی را به فاضل خان گروسی تقدیم می‌کند. تولستوی برای آشنا کردن نویسندگان با بزرگان دنیا کتابی دارد که در آن در حد بالایی از پندها و اندرزهای سعدی استفاده می‌کند.
وی یادآور شد: در قرن بیستم نویسندگان فارسی بیشتر تحت تأثیر چخوف و تولستوی قرار گرفتند و با ترجمه این آثار به فارسی از شیوه‌های نامه‌های آنها استفاده می‌کردند. ادبیات فارسی به دلیل غنای خود در پرورش و شکل‌گیری آثار نویسندگان کشورهای دیگر تأثیر شگرفی دارد.
یحیی پور در ادامه این نشست با اشاره به آثار سعدی بیان کرد: اشراف و نویسندگان روسی با سعدی آشنا شدند و بعد از آن با آثار حافظ، خیام و مولوی گره خوردند. گنجینه‌های فرهنگی شرق همیشه مورد توجه پوشکین و تولستوی بوده است. بیش از 140 شاعر درباره مشرق زمین و پیامبر اعظم(ص) شعر سرودند که از میان آنها پوشکین و شاعران روس بیشترین اشعار را داشته‌اند. براگسینگی درباره اشعار سعدی می‌گوید : نظم او در برگیرنده مسایل اخلاقی است و در مرکز توجه سعدی شخصیت انسان کامل ونیک صفت قرار دارد.
این پژوهشگر ادبیات ادامه داد: از شاعران با درایت سده 19 که از گفتار سعدی بهره گرفته‌اند، الکساندر پوشکین است. او به کسانی که در زمینه مشرق زمین کار می‌کردند، کمک می‌کرد تا بتوانند آثارشان را به زبان شرقی منتشر کنند. او با حافظ و سعدی الفت داشت و در شعر نسیم دلنواز فواره معتقد است که هیچ کس مثل سعدی نمی‌تواند از تعابیر زیبا استفاده کند.
یحیی‌پور افزود: منظومه فواره باغچه سرای برگرفته از باب اول سروده سعدی گرفته شده است. شاید بتوان گفت او نقش حافظ را در ادبیات روسیه دارد و طراوت زبان شرقی نیز محدودیت مکانی نمی‌شناسد. او سعدی را شیرین سخن‌ترین از گذشتگان و بهترین از آیندگان می‌داند.
وی با اشاره به آثار بونین به عنوان دیگر شاعر روس افزود: بسیاری از اشعار بونین برگرفته از سوژه‌ها و آراسته به آیات کتاب مقدس است. او در آثاری مثل «درباره چخوف» به سعدی و کلام او توجه دارد.
یحیی پور در پایان گفت: سعدی و بونین به طور مشترک در آثارشان زراندوزی را نکوهش کردند. مهمترین داستان بونین درباره رحلت پیامبر(ص) است و 14 بار از کلام پیامبر برای بیان مقصود خود استفاده کرده است بنابراین مشرق زمین در نزد بونین همان حکمت و  خرد است.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید