ماه رمضان
تصویر برگزیده

گفت و گو با موسس اولين اقامتگاه بومي در روستاي قلعه بالا شاهرود؛

نورخونه جايي براي با خود بودن است

آرتنا: سمنان- اهالي،"منير خانم" صدايش مي‌كنند، با زن و مرد و پير و جوان روستا دوست است، صميمي است و خوش صحبت.

zoom
نورخونه جايي براي با خود بودن است

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، با اینكه اهل استان سمنان نیست و ساكن تهران است اما دست تقدیر او را به قلعه بالا گره زده، به حدی با اهالی خودمانی شده كه حالا او را از خودشان می‌دانند و مایه چشم روشنی روستاست.

اولین كسی است كه با شجاعت وارد كار فرهنگی در روستا شده و با تبدیل یك خانه به اولین اقامتگاه بومی در قلعه بالا، زمینه ساز رشد گردشگری روستا شده است.

اسم خانه اش را گذاشته "نورخونه" آن هم به دو دلیل مهم یكی اینكه اینجا در گذشته مكتب خانه بوده و دیگر اینكه اسم خودش برگرفته از نور است.

در حین گفت و گو جاهایی كه یاد محبت اهالی می‌افتد و از خوبی‌هایشان می‌گوید، به قول خودش احساساتی می‌شود و می‌گرید و زودتر از او "طیبه خانم" است كه گریه می‌كند، طیبه خانم از اهالی روستاست و یكی از یاوران منیر خانم در پذیرایی از مهمانانش در "نورخونه".

اهالی به او علاقه زیادی دارند و می‌گویند «ما از مهمان‌های او پذیرایی می‌كنیم و او از ما»، می‌گویند از وقتی منیر خانم آمده، پای گردشگران هم به اینجا باز شده و دیگر دوست نداریم از اینجا برویم.

منیر خانم، قلعه بالا را به نوعی ناكجا آباد می‌داند و می‌گوید اینجا گردشگر خاص خودش را دارد و مكانی است برای با خود بودن، مسافران و گردشگران را مهمان می‌داند و كمتر از واژه مسافر استفاده می‌كند.

حالا اگر هوس كردید مهمان اهالی مردم خونگرم قلعه بالا یا نورخونه باشید، به شاهرود سفر كنید، پس از طی 140 كیلومتر به سمت جنوب شرقی شاهرود، به روستای زیبای قلعه بالا می رسید.

این روستا در حاشیه دشت كویر و در 24 كیلومتری بیارجمند قرار دارد و به واقع، قلعه بالا، قلعه ای است بالاتر از خیال.

 
§         لطفا خودتان را معرفی كنید؟

منیر تقدسی هستم.اصالتا خراسانی ولی متولد و ساكن تهرانم. كارمند بازنشسته صدا و سیما و تدوینگر فیلم هستم و سالها در صدا و سیما و سینما فیلم تدوین كرده ام.

 

§         چگونه سرنوشت شما با قلعه بالا گره خورد؟

من سفر، روستا گردی و طبیعت را خیلی دوست دارم و بازنشستگی فرصتی را فراهم كرد تا بیشتر سفر كرده و در دوره های گردشگری و هتلداری شركت كنم، اما پس از برگزاری چند تور دیدم علاقه من بیشتر در زمینه پذیرایی از مهمان است و به همین دلیل به دنبال ایجاد فضای اقامتی بومی در روستاها بودم.

در ابتدا به دنبال ایجاد فضای اقامتی در یزد بودم اما پیگیری من به دلایلی نتیجه نداد و حدود چهار سال پیش، توسط یكی از دوستان گردشگرم روستای قلعه بالا به من معرفی شد، در دهله اول برخورد مردم به حدی خوب بود كه خواستار خرید خانه در این روستا شدم و "نورخونه" را هم در همان ابتدا به عنوان فضای اقامتی انتخاب كردم، اهالی در ابتدا بسیار متعجب بودند، چون این خانه مخروبه بود و چندان هم به ما اعتماد نداشتند اما كم كم وارد كار شدند و این خانه با همكاری اهالی همین روستا مرمت شد.

 

§         چطور شد كه اهالی به شما اعتماد كردند؟

یكی از لازمه های كار در این فضا، برقراری ارتباط با اهالی است و من نیز در این زمینه بسیار تلاش كردم،حدود 9 ماه قبل از انجام كار به صورت جدی، به خانه تك تك اهالی رفتم و با همه آنها ارتباط برقرار كردم و هنوز هم بعد چهار سال، مدام در حال دید و بازدید هستیم و اهالی با من احساس صمیمت می‌كنند.

 

§         انجام این كار مشكلاتی برای شما داشته است؟

حضور در این روستا و كار در این فضا به من این فرصت را داد كه صبور باشم و باید اجازه داد زمان بگذرد تا بسیاری از مسائل رفع شود.اگرچه در ابتدای كار مسائل زیاد بود اما گذشت زمان همه چیز را حل كرد و خوشبختانه الان مشكل خاصی ندارم.

جالب است بدانید حضور من در اینجا باعث شده اهالی اتحاد بیشتری پیدا كنند و افرادی كه با هم قهر بودند، دوباره با هم ارتباط برقرار كنند.من همه را دوست دارم و می خواهم دوستی و ارتباط وجود داشته باشد. هدف من از ورود به قلعه بالا تنها تجارت و كسب درآمد نیست بلكه دغدغه فرهنگی داشته و دارم.

زمانی كه در ابتدا به قلعه بالا آمدم از یك پسر بچه 10 ساله پرسیدم اینجا چه چیزی كم دارید و گفت:"مردم، آدم"

این نكته برای من بسیار جالب بود و به این نتیجه رسیدم كه گردشگری قبل از اینكه درآمد مالی به همراه داشته باشد باعث برقراری ارتباط، معاشرت و رفت و آمد می شود.

 

·         آنطور كه اهالی می‌گویند، حضور شما در رشد گردشگری قلعه بالا بسیار موثر بوده است، از دیگر تاثیرات حضورتان در قلعه بالا بگوئید.

قبلا به این روستا مهمان یا مسافر می‌آمده اما به این شكل كه اقامتگاه بومی مخصوص گردشگران فراهم باشد، وجود نداشت،این اقامتگاه برای اولین بار به عنوان فضای اقامتی ویژه پذیرایی از گردشگر در این روستا ایجاد شد و این حركت باعث شد بسیاری از اهالی به فكر مرمت و ایجاد اقامتگاه بومی بیافتند، به طوری كه در این مدت دو خانه دیگر نیز تبدیل به اقامتگاه بومی شده است.

مهاجرت نكردن اهالی به خصوص فرزندان روستائیان به شهر و برگشت اهالی كه در شهر ساكن شده اند نیز پس از حضور من و رونق گردشگری این روستا افزایش یافته است.

در اینجا كار پذیرایی از مهمان توسط خود روستائیان انجام می‌شود و این موضوع حس خوبی را به اهالی منتقل   می‌كند و این حس را دارند كه از مهمان خودشان پذیرایی می‌كنند.

روستائیان به من می گویند "ما از مهمان شما پذیرایی می كنیم و شما هم از ما."

به نظر من این رفت و آمدها چه از سوی مردم محلی و چه گردشگران نقش مهمی در ایجاد اتحاد هر چه بیشتر اهالی داشته است.تغییر نگاه مردم به فعالیت گردشگری نیز دستاورد مهمی است و وقتی بعد از مدتی به اینجا     می‌آیم می گویند"خوش آمدی" یا "روشن كردی" و این جملات به من انرژی می‌دهد.

طیبه خانم(دخترخاله صاحب خانه و همراه خانم تقدیسی) وارد صحبت می شوند: بعد آمدن منیر خانم رفت و آمد مسافران به اینجا خیلی بیشتر شده و بسیاری از اهالی هم خانه هایشان را به شیوه سنتی مرمت كردند.

 

·         الان وضعیت گردشگری روستا چگونه است؟

اینجا گردشگر زیادی دارد، به خصوص در ایام عید و زمان برگزاری جشنواره های سفر به توران و یا زاغ بور، گردشگران زیادی به قلعه بالا می آیند.

·         گردشگر خارجی هم دارید؟

بله، به عنوان مثال به تازگی یك زوج آمریكایی مهمان خانه من بودند و خانم آمریكایی از نحوه پذیرایی محلی و به خصوص وجود سرویس بهداشتی در منزل من بسیار راضی بود، برای گردشگر خارجی وجود سرویس بهداشتی بسیار مهم است و خوشبختانه در این زمینه فرهنگ سازی مناسبی در روستا شده است.

 

·         نظر خانواده شما در مورد حرفه تان چیست؟

من مجردم و خانواده ام در ابتدا مخالف این فعالیت من بودند، به طوری كه در ابتدا این كار را پنهانی آغاز كردم، اما بعد از یكسال از شروع كار و وقتی نتیجه كار را دیدند نظرشان عوض شد.

 

·         چه شد كه اسم این مكان شد ، نورخونه؟

نخست اینكه این خانه در گذشته مكتب خانه بوده و خانم خانه به زنهای روستا قرآن آموزش می‌داده و به نوعی اینجا با نور عجین است و دلیل بعدی اینكه نام خودم هم از نور آمده.

 

·         از جذابیت‌های كارتان برای ما بگوئید.

بهترین بخش كارم كه دوست دارم، ارتباط با مردم است.خوشحالم و راضی از اینكه با مردم و اهالی این روستا ارتباط دارم و این برای من بسیار ارزشمند است.

اینجا به "منیر خانم " معروفم و این، نشانه برقراری ارتباط دوستانه اهالی با من است.این نوع گردشگری كه همراه با پذیرایی روستائیان است به من و هم به اهالی حس خوبی می‌دهد.

اینكه اهالی درگیر موضوع گردشگری هستند و فرزندان آنها مجبور نمی شوند برای كار به شهر بروند مهم است، جالب اینكه حتی عده ای از اهالی روستا كه در شهر زندگی می كنند، راغب شده اند به روستا برگردند.

 

·         گفتید كه تدوین گر فیلم هستید، حرفه اولیه شما در این روستا هم به كارتان آمد؟

بله، از ابتدای شروع این پروژه و از تمام مراحل كار و زندگی با اهالی فیلم گرفته ام و مشغول تدوین این فیلم هستم، در این فیلم مستند تمام مراسم و آئین های روستا نیز به نمایش گذاشته می‌شود.

 

·         معمولا چند مدت در روستا هستید و چطور به اینجا سفر می كنید؟

یك ماشین شخصی دارم و گاهی یك ماه، 10 روز یا شاید دو روز در روستا می مانم، اما دوست دارم اینجا به طور دائم ساكن شوم وقتی از اینجا می روم برای روستا، مردمش و به خصوص جاده بیارجمند- قلعه بالا خیلی دلتنگ می شوم.

 

·         چه زمانی برای سفر به روستا مناسب است؟

اسفند تا اوایل خرداد و پاییز، در این زمانها می توان در هوای مناسب از تمام فضاهای روستا بازدید كرد.

 

·         برای جذب گردشگر تبلیغات انجام می دهید؟

به دلیل آشنایی من با تورگردانها، نورخونه بین طبیعت گردان شناخته شده است و دوست ندارم تبلیغات زیاد كنم زیرا اینجا گردشگر خاص خودش را می طلبد.

 

·         آیا این حرفه در این روستا صرفه اقتصادی هم به همراه دارد؟

بله، اینجا می شود به درآمد مناسب رسید اما همیشه باید در كار نوآوری داشت، مردم نیاز به تنوع دارند. این فعالیت نه تنها برای من كه برای بسیاری از مردم روستا نیز درآمدزاست به طوری كه در هر پذیرش مهمان من، هفت تا هشت نفر  از اهالی روستا درگیر می‌شوند .

 

·         سخن آخر.

در چهار سالی كه اینجا هستم خیلی چیزها یادگرفتم، اگرچه شغل بسیار خوبی است، اما فعالیت من در قلعه بالا فقط بر حسب حرفه نیست، زندگی با این مردم برای من مهم تر است و  از تك تك  اهالی خونگرم قلعه بالا به خاطر لطف و همراهی شان متشكرم.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید