ماه رمضان
تصویر برگزیده

نعمت‎الله کیکاوسی:

اين تابلوى 105 ساله چگونه به حراج تهران رسيد؟

آرتنا: شوراى سه نفره متشكل از كارشناسان خبره هنر كلاسيك و ميراث فرهنگى ، صحت و سلامت تابلوى نقاشى كمال الملك در حراج تهران چهارم را تاييد كرده و سپس اين تابلو در اين حراجى ارائه شد.

zoom
اين تابلوى 105 ساله چگونه به حراج تهران رسيد؟

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، نعمت الله كيكاوسى كارشناس خبره هنر كلاسيك و سنتى ايران و مشاور چهارمين حراج تهران با اعلام خبر فوق گفت:« بنده در كنار اساتيد«هادى سيف» و  «محمود افتخارى»به عنوان شوراى سه نفره تاييد آثار بخش كلاسيك حراج تهران، پس از بررسى كامل و حصول اطمينان از اينكه تابلوى كمال الملك كاملا اصل است آن را براى حضور در حراج پيشنهاد داديم و باعث تاسف است هر كسى بدون دانش و ارائه مدرك و سند، يك اثر شاخص را تقلبى مى خواند.»
كيكاوسى در پاسخ به برخى شائبه ها كه توسط كسانى طرح مى شود كه حتى يك بار هم اين تابلو را از نزديك نديده اند، توضييح داد : « تابلوى كمال الملك كه در اين حراجى ارائه شده چهره «دوست‎محمد خان معیرالممالک » را به تصوير كشيده است، اين تابلو توسط یکی از نوه‎های پسری معيرالممالك برای شرکت در حراج ارائه شده است. شاید علت اینکه بعضی افراد در صحت این تابلو دچار تشكيك شده اند تعمیر يكى دو باره آن بوده است؛ این اثر 105 سال قبل خلق شده و شايد در این مدت وضعیت نگهداريش آن طور که باید مناسب نبوده لذا آسیب دیده است.»
او افزود: « در فرايند تعمير اين نقاشى، بوم آن دوبله شده است. وقتی بوم اولیه بر اثر مرور زمان دچار آسیب می‎شود، بوم دیگری پشت بوم اصلی قرار می‏گیرد که در اصطلاح به آن دوبله می‌گویند. البته تابلو حدود 10 درصد آسیب دیده است.»
اين كارشناس ميراث فرهنگى تاكيد كرد:« این شيوه تعمير در همه موزه‎ها از جمله موزه هاى سعدآباد و گلستان نیز انجام می‎شود ، این تابلو به وسیله مرمت‎کاران دارای صلاحیت و كاربلد مرمت شده است .»
او افزود:« این اثر به وسیله شوراى سه نفره شناخته شده مورد تایید قرار گرفته  و مدارک تایید آثار از سوی این افراد موجود است. یکی از کارشناسان این گروه که بیش از 10 جلد کتاب درباره مکتب کمال‎الملک نوشته است آقای هادی سیف است. آقای سیف با همه شاگردان کمال‎الملک محشور بوده و هم آثار آنها را از نزدیک دیده  و هم درباره آنها کتاب نوشته است. او درباره ابولحسن‏خان صدیقی، علی اکبر یاسمی، علی اکبر صنعتی و نيز مکتب کمال‎الملک چندین کتاب نوشته است. ديگر كارشناس نخبه ما در تاييد اين آثار آقای محمود افتخاری است که بیش از 30 سال رییس موزه ملی ایران بودند؛ خود من هم عضو این گروه بوده‌ام.»
او در توضيح بيشترى درباره پيشينه تابلوى ارائه شده در حراج تهران گفت:« کمال‌الملک در دوره پنج پادشاه ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه، محمد علی شاه و رضا شاه نقاش‎باشی بوده و تنها برای رجال کار می‏کرده و کارهای او به ندرت دست مردم عادی بوده است. صاحب تصوير اين اثر، آقای دوست محمد خان، پسر دوست علی نظام‎الملک معمار باغ فردوس و شمس‏العماره است. دوست محمد خان هم نقاش، هم عکاس و هم خوشنویس بود و افرادی مثل اسماعیل جلایر و میرزا غلامرضا اصفهانی در دستگاه این فرد کار می‏کردند، او داماد ناصرالدین شاه و مشوق هنرمندان در آن زمان بود. کمال‎الملک برای قدردانی از حمایت‌های دوست محمد خان از هنر پس از مرگ او، این چهره را از روی عکس کار کرده است. این اثر به پسر دوست محمدخان رسید و پس از او نیز این تابلو دست به دست چرخید تا اینکه به دست یکی از نوادگان پسری دوست محمدخان رسید که امروز در حراج تهران براى اولين بار پس از خلقش فروخته شده است.»
او درباره كارشناسى آثار هنرى كلاسيك و سنتى ايران گفت:«ما در ایران در زمینه شناخت آثار مدرن و کلاسیک کارشناسانی داریم که در زمینه کارهای کلاسیک، تعدادشان کمتر است. این کارشناسان بوم و رنگ را بررسی مى كنند. مثلا در کار کمال‎الملک ترک‏هایی که در رنگ ایجاد شده می‏تواند کارشناس را به قدمت اثر راهنمایی کند.اما متاسفانه گاهى هر کسی به خود اجازه می‌دهد که بدون دانش و ارائه سند درباره اصالت آثار اعلام نظر كند كه مايه تاسف است .»
او درباره مقايسه قيمت تابلوى كمال الملك و سهراب سپهرى گفت:« موضوع بديهى و روشن است، در سال 2006 که برای نخستین بار حراج آثار مدرن در كريستيز دوبی برگزار شد، تابلوهای سهراب سپهری حداکثر 10 یا 20 میلیون بود یا کارهای محمد احصایی 100 هزار دلار فروخته شد، چون قبل از آن در ایران حداکثر سه چهار میلیون بود و کم کم بالا رفت و حالا از یک میلیارد هم عبور مى كند.اما اين نخستین بار بود كه به ابتكار حراج تهران تابلويى از كمال الملك روى ميز حراج رفت و اتفاقا دو و نيم برابر قيمت اوليه به فروش رفت، لذا به يقين در آينده با حضور مستمر آثار او در حراجى ها، كارهاى اين استاد هم به قيمت هاى بسيار بالا دست خواهد يافت.»
وی درباره برگزاری بخش هنر کلاسیک ایران در حراج تهران نیز اظهار کرد: «حضور این آثار در حراج تهران در واقع یک نیت خیر بود. از آنجا که مسئولان حراج قصد دارند یک حراج مستقل در زمینه آثار کلاسیک، خوشنویسی و مینیاتور در آینده برگزار کنند تصمیم گرفتند این موضوع را با یک مجموعه اثر محدود امتحان کنند.»
کیکاووسی همچنین درباره برگزاری حراج آثار هنری کلاسیک ایران به شکل مستقل نیز گفت: «صد در صد موافق هستم زیرا بعضی از هنرمندانی که مثلا اکنون در زمینه مینیاتور کار می‎کنند نمی‌توانند به درستی آثارشان را بفروشند و از این طریق زندگی خود را سپری کنند به همین دلیل خوب است که چنین آثاری به حراج راه پیدا کرده و هم به فروش رسیده و هم به قیمت اصلی خود نزدیک شوند.»
شايان ذكر است در رزومه نعمت الله كيكاووسي، مدیر سابق موزه هنرهای زیبا کاخ‌موزه سعدآباد ، معاون اسبق فرهنگی كاخ موزه سعدآباد ، دبير جشنواره‌هاي مجموعه فرهنگي -هنري سعدآباد ... آمده است.
چهارمين حراج تهران با خلق ركورد تاريخى ٢١ ميليارد و ٤٠ ميليون تومانى، هشتم خرداد ٩٤ برگزار شده است.در اين حراج ١٢٦اثر ارائه شد كه در ميان شان براى نخستين بار ١١ اثر كلاسيك و سنتى چكش خورد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید