ماه رمضان
تصویر برگزیده

پویان بیگلر:

احیای آثار گذشتگان موسیقی دیگر رخ نداده است

آرتنا: آلبوم موسیقی «عارف شیدا» از تولیدات مركز موسیقی حوزه هنری به خوانندگی صدیق تعریف، آهنگسازی عارف قزوینی و علی‌اكبر شیدا و تنظیم پویان بیگلر منتشر شده است.

zoom
احیای آثار گذشتگان موسیقی دیگر رخ نداده است

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، پویان بیگلر گفت: شخصا معتقدم كه همواره هر نسلی وظیفه دارد كه آثار گذشتگان را روایت كند. این موضوع مساله تازه‌ای نیست و می‌توان از اولین تجربیات روایت موسیقی ایرانی یا رپرتوار گذشته موسیقی ایرانی به آثار استاد روح‌الله خالقی در رادیو اشاره كرد یا جواد معروفی كه تصانیف عارف ‌قزوینی را كه از بزرگ‌ترین ترانه‌سرایان معاصر ما در حوزه ترانه و تصنیف كلاسیك است، تنظیم كرده و با صداهایی چون بنان، عبدالوهاب شهیدی و اشرف‌السادات مرتضایی اجرا شده است.
دومین تجربه روایت و اجرای مجدد موسیقی قدیم نیز به اركستر فرهنگ و هنر برمی‌گردد كه به سرپرستی فرامرز پایور بود. در حقیقت بیشترین كار این اركستر بازسازی تصانیف قدیمی بود و تصانیفی از عارف و شیدا و همچنین رپرتوار و قطعات بی‌كلام موسیقی ایرانی مثل رنگ‌هایی از درویش‌خان و قطعاتی از ركن‌الدین‌خان مختاری و استادان دیگر را اجرا می‌كرد.
جریان سومی كه به احیای آثار گذشتگان می‌پردازد مربوط به دورانی است كه آقای هوشنگ ابتهاج سمت ریاست عالی موسیقی رادیو را می‌پذیرد و برنامه گلچین هفته یكی از وظایفی كه داشت احیای آثار گذشتگان بود چه به صورت پخش آثار اورجینال باقیمانده از قدما و چه به صورت بازسازی با موزیسین‌های فعلی با كیفیت امروز، كه بخشی از آنها را گروه شیدا انجام داده و برخی را گروه عارف.
این روند بعد از انقلاب و دهه 60 متوقف می‌شود و تقریبا احیای آثار گذشتگان دیگر رخ نداده است. البته دلیلی هم دارد چرا كه تمام بار تولید موسیقی روی موسیقی ایرانی می‌افتد و هنرمندی كه موسیقی ایرانی تولید می‌كند، مجبور است موسیقی‌ای را تولید كند كه باب طبع و سلیقه مردم باشد. چراكه در آن روزگار دیگر موسیقی پاپ وجود نداشت و می‌شود گفت به نام موسیقی ایرانی كه بسیار پرارزش و با كیفیت است، به نوعی موسیقی روز است. به همان دلیل است كه موسیقی از روند بازسازی خارج می‌شود و حركت خودش را دنبال نمی‌كند. حدود 300 سال است كه در اروپا آثار دوره‌های مختلف موسیقی همواره اجرا می‌شود و رهبران اركسترها این آثار را اجرا می‌كنند و عمدتا برای مردم و موسیقی‌شناسان، اجراها و روایت‌های جدید ارزشمند و مغتنم است و مایلند اجراهای رهبران و سولیست‌های مختلف از یك قطعه را ببینند. به همین دلیل این آلبوم یك مقداری از این بخش رو به خاموشی موسیقی كشورم را شامل شده است كه من با این دید آن را تنظیم كردم و استاد تعریف، منت گذاشته و آن را خواندند.

این دومین تجربه من در ضبط موسیقی به صورت آنسامبل است. بعد از ورود ضبط دیجیتالی به استودیوهای ایران و امكانات ضبط انفرادی، فضاهای ضبط موسیقی ما به صورت تكنوازی و سپس میكس تكنوازی‌های نواخته شده با هم برای به دست آوردن یك قطعه آهنگین شكل می گیرد. یعنی دیگر از ضبط به صورت گروهی در استودیوها خبری نیست كه همه نوازندگان با هم قطعه را بنوازند و قطعه به صورت اجرای واقعی ضبط شود. اما همان‌طور كه گفتم این آلبوم دومین تجربه بنده در ضبط گروهی در استودیو بود كه حتی صدابردار استودیویی كه برای ضبط به آن مراجعه كرده بودیم، استودیوی پژواك، آقای اردستانی، از این كار شگفت‌زده بود و می‌گفت از 30 سال پیش تاكنون كمتر مراجعه برای ضبط این‌گونه داشتم و بهتر بگویم نداشتم. ضبط به این صورت كاملا متفاوت با ضبط تك‌تك و میكس نهایی است و حتی حال و هوای آن كار در استودیو نیز متفاوت است. البته كار دشواری است كه تمام گروه به صورت آنسامبل در استودیو حضور یابند و قطعات را اجرا كنند. اما ما انجام دادیم چراكه نظر من این است كه موسیقی همانند تئاتر است و تمام لذتش در این است كه موسیقی به صورت جمعی اجرا شود. حتی بعد از این كار دوستان و همكاران ما بعد از این ضبط جمعی ما علاقه‌مند به ضبط این‌گونه شدند و سه، چهار گروه تاكنون ضبط آنسامبل انجام داده‌اند.

آلبوم موسیقی «عارف شیدا» از تولیدات مركز موسیقی حوزه هنری به خوانندگی صدیق تعریف، آهنگ‌ سازی عارف قزوینی و علی‌اكبر شیدا و تنظیم پویان بیگلر منتشر شده است. این آلبوم از شش تصنیف بلبل شوریده، دیدم صنمی، مارش خون (خسرو خون)، تا رخت (ریشه در آب)، ترك چشم و الاساقیا، پنج آواز و رنگ كوراوغلو برگرفته از ردیف موسی معروفی ساخته شده است. قطعات این اثر در دستگاه ماهور، اصفهان و ابوعطا با شعرهایی از عارف قزوینی، حافظ، هوشنگ ابتهاج، زهتاب و علی اكبر شیدا تولید شده است. اعضای گروه نوازندگان این اثر را  پویان بیگلر و سحر سخایی (تار)، ماهان نه رودی (سنتور)، سهیل صادقی و علیرضا دریایی( كمانچه)، زمان خیری (نی)، مهیار اسدی (عود)، نیما جان محمدی (رباب)، سعید جلالیان (تنبك) و زكریا یوسفی (دف و دایره)  تشكیل می دهند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید