ماه رمضان
تصویر برگزیده

"محمدحسین امیدی" عنوان کرد؛

جشنواره سراسری ایران آینده 1404 ترسیم چشم انداز فرهنگی کشور

آرتنا: لرستان- هنر قابلیت وسیعی در بیان یک موضوع دارد و در حقیقت یگانه ابزار تأثیرگذاری در دنیای مدرن بشمار می رود.

zoom
 جشنواره سراسری ایران آینده 1404 ترسیم چشم انداز فرهنگی کشور

ضمن تشکر از حضور صمیمانه شما در این مصاحبه، گفتگو را با سوالی مبنایی آغاز می کنیم. مفهوم «ایران آینده» از نظر شما به چه معنایی است و اصولاً چه ابعادی را شامل می شود؟
همانطور که از ظاهر عبارت برمی آید این مفهوم ناظر به بررسی وضعیت کشور عزیزمان در افق آینده است اما مقصود از آینده یک زمان نامتناهی نیست چرا که اگر به لحاظ زمانی بازه مشخصی را برای موضوع معین نکنیم امکان بررسی و اظهارنظر وجود نخواهد داشت. بازه زمانی چشم انداز در کشورهای مختلف بر اساس شرایط فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی متفاوت است و تابعی از میزان توسعه یافتگی این کشورها تلقی می شود. در کشور ما بر اساس آخرین اسناد تصویب شده این بازه زمانی در مرحله نخست در یک مقطع زمانی 20 ساله تعریف شده یعنی از سال 1384 تا 1404 که البته پس از پایان این زمان می تواند در ابعاد طولانی تر نیز تعریف شود اما درخصوص ابعاد این مفهوم در یک عبارت می توان گفت تمامی ابعاد فرهنگی، اجتماعی، و حتی سیاسی کشور را شامل می شود. در واقع می خواهیم ببینیم کشور ما پس از گذشت بیست سال زمان به چه میزان از بلوغ فرهنگی و اجتماعی رسیده و اگر در بخش هایی نرسیده چه دلایلی داشته است که البته بررسی این موضوع کار ساده ای نیست و همراهی و همدلی دانشگاهها و سازمان های مختلف و مردم را می طلبد اما شدنی است. در واقع جشنواره ملی ایران آینده آینه ای است که می خواهیم مقابل مان بگیریم تا آنچه نیکوست و آنچه نادرست است عیان شود و در آینده اصلاح و پیرایش شود به نحوی که بتوانیم به الگوهای مناسبی برای توسعه همه جانبه کشور دست یابیم.

 با تعریفی که شما از موضوع «ایران آینده» ارائه دادید به نظر می رسد بررسی این موضوع فراتر از ابعاد یک جشنواره باشد درست است؟ به عبارت دیگر جشنواره به چه میزان می تواند تبیین و تشریح موضوع را عهده دار باشد.
حق با شماست. همانطور که اشاره شد ابعاد پرداختن به موضوع فراتر از یک جشنواره است. در حقیقت جشنواره ایران 1404 نقطه آغاز یک جریان فرهنگی است که هدف آن طرح موضوع چشم انداز ایران آینده بصورت یک موضوع اجتماعی است به صورتی که برای افراد جامعه عینی و قابل لمس باشد و از طرف دیگر بر تصمیم گیریهای قانون گذاران و مجریان آن در کشور تأثیرگذار باشد. اجازه بفرمائید به یک مثال رجوع کنیم. ده سال پیش وقتی موضوع انرژی هسته ای بعنوان یک موضوع سیاسی و اجتماعی طرح شد تنها اساتید و کارشناسان اطلاعات درستی درخصوص این موضوع داشتند ولی الان شما اگر از یک شهروند عادی داخل خیابان سوالی در این خصوص بپرسید جواب قانع کننده ای به شما خواهد داد. چون موضوع انرژی هسته ای صرف نظر از فراز و نشیب هایش تبدیل به یک جریان فرهنگی و اجتماعی شده است و در تصمیم گیریهای مردم و مسئولان تأثیرات آن را می توان مشاهده کرد. در اینجا نیز دغدغه اصلی جشنواره ایجاد یک جریان فرهنگی با موضوع وضعیت فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور در آینده و ترسیم این جریان در قالب آثار هنری بصورتی کاملاً ملموس و قابل مشاهده است.

اشاره خوبی فرمودید در حقیقت سوال اصلی درخصوص جشنواره اینجا مطرح می شود. چه برنامه ریزی برای ترسیم این جریان فرهنگی در قالب آثار هنری شده و اصولاً آثار هنری به چه میزان می توانند در بیان این موضوع گویا باشند؟
اگر نگاهی اجمالی به فرهنگ رسانه ای در غرب و کشورهای توسعه یافته داشته باشیم متوجه تفاوتی مهم در فرهنگ اطلاع رسانی آنها با رسانه های داخلی خواهیم داشت و آن مربوط به میزان و نحوه  بهره گیری از عناصر هنری در فعالیت های رسانه ای است. بعنوان مثال پوستر در کشور ما یک هنر نگارخانه ای است که عموماً به سفارش شرکت های تجاری یا جشنواره های هنری تولید می شود .
معمولاً سر از گالری ها در می آورد در حالیکه شما وقتی در حال تماشای تصاویر یک شبکه تلویزیونی (خبری یا غیر خبری فرقی نمی کند) از یکی از این کشورها باشید در طی چند دقیقه در معرض دهها پیام در قالب نمادها و الگوهای گرافیکی قرار می گیرید که شما را با جریانی از خطوط، فرم ها و رنگ ها به سمت و سویی معین هدایت می کند به نحوی که از این که در معرض این جریان قرار گرفته اید احساس رضایت می کنید. تمامی این نقش ها و فرم ها را گرافیست ها طراحی می کنند. مشابه این را در شبکه های اجتماعی در فضای سایبری می توانید ببینید. فیلم ها، انیمیشن ها، بازی های رایانه ای و در مجموع هنرهای تصویری بخش عمده دیگری از این فرایند را در بر می گیرد. نماهنگ ها (show) به لحاظ تایم زمانی کوتاه و اثربخشی عمیق کم کم جای سینما را در رسانه گرفته اند. شما اضافه کنید به این مجموعه شعر، داستان، آثار مکتوب، موسیقی، عکس، معماری، مجسمه سازی و سایر هنرها را. هنر قابلیت وسیعی در بیان یک موضوع دارد و در حقیقت یگانه ابزار تأثیرگذاری در دنیای مدرن بشمار می رود. باید ببینیم ما به چه میزان می توانیم از این ابزار نیرومند در جهت ایجاد جریان فرهنگی با موضوع آینده ایران عزیزمان بهره بگیریم. طبق برنامه ریزی هایی که مدیران حوزه هنری در سطوح عالی انجام داده اند قرار است از پتانسیل تمام رشته هایی که می توانند در این خصوص بیان گویایی داشته باشند در ترسیم چشم انداز ایران آینده 1404 بهره برداری شود.

بعنوان آخرین سوال نقش هنر و جریانات هنری در تربیت و پرورش شهروندان و ایجاد الگوهای شهروندی را چگونه ارزیابی می کنید؟
اگر به معنای واژه «هنر» در فرهنگی ایرانی نگاه کنیم می بینیم این کلمه متشکل شده است از دو واژه «هو» به معنای نیکی و «نره» به معنای مرد یا انسان و معنای کامل آن نیک مردی یا نیک مردمی است. در حقیقت هنر در تاریخ ما ریشه در اخلاق دارد و وظیفه آن تعالی بخشیدن به الگوهای اجتماعی و شهروندی است تا آنجا که جناب حافظ می فرماید: رندی آموز و کرم کن که نه چندان هنر است... حیوانی که ننوشد می و انسان نشود. وظیفه اصلی هنر هدایتگری است یعنی همان کاری که رسولان الهی برای آن آمده اند ولی باید توجه داشت که همانطور که گاه پیروان این رسولان به علت افراط یا تفریط گمراه می شدند. این آسیب در فعالیت های فرهنگی و هنری نیز وجود دارد اما همانگونه که گمراهی برخی افراد هیچگاه موجب دلسردی رسولان الهی نگردیده است نباید وجود نمونه های نامطلوب ما را از نقش هدایتگری هنر غافل کند. هنر و اثر هنری در حقیقت حدود و اندازه ها را در نسبت های زیبایی شناسانه برای ما مشخص می کنند. در واقع یک اثر هنری می خواهد به ما بگوید چگونه و به چه میزان و در چه جهتی خطوط نور فرم و رنگها باید حرکت کنند تا یک حرکت درست ایجاد شود به نحوی که زیبا و رضایت بخش باشد.
به این ترتیب یک اثر هنری بصورت غیر مستقیم ما را با چهارچوب و الگوها آشنا می کند. از طرف دیگر باید به موضوعات و پیام هایی که در قالب این فرم ها و الگوها قرار است به مخاطبان ارائه شود دقت کنیم. کوتاه سخن اینکه نخست می بایست به نقش موثر هنر در انتقال پیام های فرهنگی و اجتماعی و حتی سیاسی در قالب مجموعه های رسانه ای توجه ویژه شود. دوم اینکه با بهره گیری از اشکال مختلف هنری شهروندان را با الگوها و قواعد صحیح زندگی آشنا کنیم و دست آخر آنچه موضوع و پیام فرهنگی میهن اسلامی ماست در قالب زیباترین و تأثیرگذارترین اشکال هنری به شهروندان و مردم جهان ارائه دهیم.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید