تصویر برگزیده

همایون خسروی دهکردی:

«سزار کوچک» الفبای سینمای گنگستری است

آرتنا: در یکصد و شانزدهمین برنامه سینماتک خانه هنرمندان ایران که دوشنبه 19 مرداد در تالار استاد ناصری خانه هنرمندان ایران برگزار شد، فیلم «سزار کوچک» ساخته مروین لروی به نمایش در آمد و در ادامه نیز همایون خسروی دهکردی و کیوان کثیریان به نقد و بررسی این فیلم پرداختند.

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، در ابتدای این نشست خسروی ضمن تقدیر از سینماتک خانه هنرمندان ایران برای پخش چنین فیلم هایی گفت: «سزار کوچک» را می توان اولین فیلم ناطق با محوریت تبهکاری دانست. لازم است توجه داشته باشیم این فیلم در دورانی ساخته شد که کمپانی های فیلمسازی اهمیت بیشتری نسبت به کارگردان ها داشتند؛ کارخانه های رویاسازی آمریکا مشغول تولید فیلم های فراوانی بودند و کارگردان ها همچون کارمند آنها سر کار می رفتند و برای آنها فیلم می ساختند. فیلم های بسیاری به سرعت در حال ساخت بود و زبان سینما تازه داشت شکل می گرفت. شاید بسیاری از صحنه های این فیلم امروزه کلیشه ای و تکراری به نظر برسد، اما در آن زمان استانداردها در حال به وجود آمدن بود و «سزار کوچک» نیز در شکل گرفتن زبان سینما نقش مهمی داشت.
این منتقد سینمایی سپس در پاسخ به سوال کیوان کثیریان در خصوص اهمیت این فیلم در ژانر گنگستری گفت: «سزار کوچک» پیش از برقراری مقررات سانسور در آمریکا ساخته شد و اهمیت آن نیز به این بر می گردد که می توان آن را آغازگر ژانر گنگستری در سینما دانست؛ الفبای این ژانر در «سزار کوچک» گذاشته شد و بسیاری از نکات موجود در این فیلم بعدها در دیگر فیلم ها نیز مورد استفاده قرار گرفت. در ژانر گنگستری با فردی خلافکار مواجهیم که در عین حال شکل نوعی قهرمان را نیز به خود می گیرد و این امر باعث می شود که برای مخاطب نفرت برانگیز نباشد. خیابان های تاریک، نوع اسلحه کشیدن و.. از دیگر مولفه های مورد استفاده در این ژانر است. «سزار کوچک» که در سال 1931 به روی پرده رفت، هنوز به دوران فیلم های صامت بسیار نزدیک بود و از این جهت تاثیرات سینمای صامت را به خوبی می توان در آن مشاهده کرد.
در ادامه کثیریان به ویژگی های قصه فیلم اشاره کرد و نظر خسروی را در خصوص آن با توجه به معیارهای سال 1931 جویا شد. خسروی پاسخ داد: در کارخانه های رویاسازی آمریکا در آن زمان، گروهی راجع به سوژه فیلم کار می کردند،  عده ای خط داستانی را می نوشتند و... آنچه از فیلم های آن دوران دیده می شود داستان کلیشه ای عشق و انتقام و پیروزی پلیس در عاقبت کار است. اهمیت قصه چنین فیلمی به این برمی گردد که موضوعی تکراری را به کار گرفته اما در بازی و دیالوگ ها توانسته دست به ابتکاراتی بزند که در سال های بعد به مرور تکامل پیدا می کند. اگرچه «سزار کوچک» از نظر فیلمبرداری نمره ای متوسط دریافت می کند اما فیلمنامه آن و بازی رابینسون بسیار مورد تقدیر قرار گرفته است. نقش پررنگ زبانِ بدن در فیلم نیز نشان از تاثیرپذیری آن از سینمای صامت پیش از خود دارد.
وی در بخش پایانی گفته های خود به اهمیت تماشای چنین فیلم هایی پرداخت و گفت: تماشای فیلمی مانند «سزار کوچک» موجب می شود بتوانیم مسیر پیچیده ای را که سینما در طی سال های طولانی پشت سر گذاشته بهتر درک کنیم. در این فیلم که بر اساس واقعه ای تاریخی و واقعی ساخته شده است، ایجاز سینمای آن دوران را می بینیم؛ هر آنچه به پیشبرد داستان فیلم کمکی نمی کرده کنار گذاشته می شد و یکراست سراغ اصل موضوع می رفتند. شخصیت اصلی فیلم نیز شخصیت پیچیده ای نیست و با چند ویژگی ساده به راحتی قابل توصیف است. اما با وجود پیچیده تر شدن زبان سینما، «سزار کوچک» هنوز درس هایی برای آموختن به سینماگران امروزین دارد.  

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید