ماه رمضان
تصویر برگزیده

رایزنی و تلاش برای اکران پرقدرت؛

وزارت فرهنگ این بار از رستاخیز کوتاه نمی آید+ تصاوير

آرتنا: پس از انتشار خبر توقیف فیلم «رستاخیز» موج اظهار نظر موافقان و مخالفان برای اکران این فیلم شدت گرفت. موضع گیری هایی که تنها مجامع هنری و فرهنگی را درگیر نکرد و حتی سرداران نیروهای مسلح را هم وادار به صحبت در این باره کرد.

zoom
وزارت فرهنگ این بار از رستاخیز کوتاه نمی آید+ تصاوير

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»، چند روز پس از تعلیق فیلم «رستاخیز»، عزت‌الله ضرغامی رئیس سابق سازمان صداوسیما در صفحه اینستاگرامش نوشت: «رستاخیز» فیلمى عظیم، پرهزینه، با جلوه های ویژه ی فراوان ساخته شده که نشان دهنده بضاعت بالای سینمای جمهوری اسلامی است.

بررسی%20بیشتر%20فیلم%20رستاخیز-shia%20muslim-3067

سابقه کارگردان محترم نشان می دهد که این توانمندی در او بیشتر از قدرت نگارش متن و دراماتیزه کردن آن است. فی نفسه هم اشکالی ندارد. در سطح جهانی هم با تولید مشترک و بهره گیری از توانمندی های مختلف، کارهای بزرگ و ماندگار ساخته می شود. اما این اشکال وقتی به مسائل اعتقادی و به ویژه با اموری که قرن ها با مردم ارتباط برقرار کرده و همواره انگیزه بخش آنان بوده است، برخورد می کند، مسأله پیچیده تر می شود و حساسیت آن نقطه ضعف را صدچندان می کند. خیلی علاقمندم با رفع اشکالات فیلم، اکران آن آغاز شود. او در پی نوشت ادامه داد: وظیفه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چیست؟به نظر می رسد هر سه وظیفه ی مهم هدایتی، نظارتی و حمایتی از سوی وزارت ارشاد مورد غفلت قرار گرفته است. آن هم در یک فیلم سینمایی کاملاً ویژه با هزینه های سنگین و تلاش چند ساله و شبانه روزی بخش عظیمی از ظرفیت های حرفه ای سینما. صدا و سیما تجربه ی خوبی در سریال مختارنامه داشت. اولین بار که سکانس مربوط به شهادت حضرت ابوالفضل (ع) را در سر صحنه تصویربرداری دیدم به مدیر وقت سیما فیلم گفتم، این سکانس قابل پخش نیست! نه به دلیل نشان دادن چهره حضرت - که با نورانی کردن آن به راحتی حل می شد - بلکه به دلیل مخدوش شدن جایگاه قدسی آن بزرگوار در باورهای مردم.

وقتی سلحشور ندیده حکم صادر می کند
فرج الله سلحشور که در صف مخالفان اکران این فیلم قرار دارد و فیلم «ایوب پیامبر» و سریال «حضرت یوسف(ع)» از ساخته های او است و در هر دو اثر تصویری سلحشور شمایل معصومین را به تصویر کشیده است. با این حال سلحشور از مخالفان اکران «رستاخیز» است او در مورد اکران این فیلم گفت: فیلم را ندیدم اما معتقدم «رستاخیز» فیلمی است که در جهت اهداف فتنه سال 88 و تحریف مفاهیم حقیقی واقعه عاشورا ساخته شده است نه ترویج این رویداد و واقعه مهم تاریخی.
پس از اکران «رستاخیز» در چند سانس محدود، به دلیل اعتراض تعدادی از مراجع قم و تجمع اعتراض آمیز افرادی در مقابل وزارت ارشاد برای توقبف این فیلم، «رستاخیز» از پرده سینماها پایین کشیده شد و قرار شد تا بعد از انجام اصلاحات فیلم اکران نشود. اغتراض مراجع به «رستاخیز» مربوط می شود به نشان دادن شمایل حضرت عباس (ع) در فیلم.
واکنش اولیه سخنگوی وزارت ارشاد به توقیف رستاخیز
حسین نوش آبادی، سخنگوی وزارت ارشاد پس از توقیف فیلم، اظهار کرد: «رستاخیز» جزو آثار فاخر نمایشی سینمایی است، در هماهنگی با کارگردانان و دست اندرکاران فیلم تغییرات ایجاد می شود.
نوش آبادی این توضیح را نیز داد که عوامل و دست اندرکاران فیلم از اعمال تغییرات راضی نیستند و امیدوار است با توجه به ضرورت کار راضی به انجام تغییرات شوند. او با بیان اینکه پخش «رستاخیز» در جشنواره فیلم فجر موافقان و مخالفانی را داشت و با اعتراض مراجع مواجه شد، افزود: اکران «رستاخیز» تا جلب رضایت مراجع متوقف شده است.
رستاخیز


پس از این اظهارات نوش آبادی، سازندگان فیلم «رستاخیز» به سخنان او واکنش نشان داده و متنی را منتشر کردند و از حسین نوش آبادی خواستند تا در اطلاع رسانی هایش دقت بیشتری کند، در متن این جوابیه به سخنان نوش آبادی آمده: در پی سخنان سخنگوی محترم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درتاریخ 5مرداد 94 در خصوص اکران مجدد فیلم سینمایی رستاخیز و توصیه به انجام برخی تغییرات در این فیلم، پرسش‌های فراوانی از سوی صحاب رسانه و عموم مردم محترم از سازندگان فیلم یاد شده مطرح شده است. از آنجا که هرگونه اقدام یا تقاضای متقابل بین سینماگران حقیقی یا حقوقی با سازمان امور سینمایی، با مکاتبات رسمی وجهه‌ی قانونی پیدا می‌کند،  لذا به اطلاع می‌رساند: از تاریخ 24 تیرماه 94 که با دستور معاونت نظارت و ارزشیابی سازمان امور سینمایی، نمایش عمومی فیلم سینمایی رستاخیز، تعلیق گردیده؛ علیرغم برگزاری جلسات متعدد و پیگیری‌های انجام شده؛ هنوز هیچ سند رسمی مبنی بر شرایط تعلیق، تعویق و احقاق حق این فیلم در اکران؛ از هیچ مرجع صالح قانونی صادر نشده است.
بنابراین سخنان سخنگوی محترم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که به اشتباه در برخی رسانه‌ها به منزله‌ی انجام تغییراتی در فیلم سینمایی رستاخیز تلقی گردیده است؛ در حد یک گمانه‌زنی قلمداد شده و امید می‌رود ایشان در اطلاع‌رسانی رویدادهای فرهنگی کشور دقت بیشتری مبذول کنند.
در مورد به تصویر کشیدن چهره معصومین و امام زاده ها مراجع نظرات متفاوتی از هم دارند، عده ای آن را حرام و کسانی دیگر رای به بدون مانع بودن آن داده اند.
یادداشت عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم
محمدتقی فاضل میبدی - عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم - در یادداشتی تصویر شمایل معصومان را توهین تلقی نکرده است او در بخشی از یادداشت خود آورده:
در فیلم رستاخیز که فرموده‌اند نباید چهره حضرت عباس(ع) را نشان داد، باید دید دلیل فقهی آن چیست؟ از کجای فقه و با چه عنوانی این حرمت استنباط می‌شود؟ ممکن است بگویند نشان‌دادن سیمای حضرت عباس(ع) به وسیله یک شخصیت هنرمند، وهن یا اهانت به آن حضرت تلقی می‌شود. باید گفت «وهن» از جمله مفاهیم عرفی است و نه یک مقوله شرعی؛ همان‌طور که «سب» از مفاهیم عرفی است. ممکن است واژه یا حرکتی در عرفی وهن تلقی شود و در عرفی دیگر وهن تلقی نشود و این مسئله در باب «سب» و «توهین» مورداشاره قرار گرفته است. در قاموس سینما و در فرهنگ تماشاگران هیچ‌گاه تصویر شمایل معصومان توهین تلقی نمی‌شود، همان‌طورکه در آثار هنری و تلویزیونی دیگر مانند حضرت مسیح، حضرت مریم یا مجموعه یوسف پیامبر، توهین تلقی نمی‌شد و بازی یک بازیگر در آن نقش، در ذهن و ضمیر هیچ تماشاگری به‌عنوان وهن قلمداد نمی‌شد. با این توضیح، اینکه چرا این ماجرا بر سر فیلم رستاخیز آمد، مشخص نیست. در گذشته از مرحوم امام خمینی(ره) و مقام‌معظم‌رهبری و بسیاری فقهای دیگر درباره قمه‌زنی سؤال شد؛ پاسخ همگان بر این است چون درحال‌حاضر این حرکت نوعی «وهن» نسبت به دین تلقی می‌شود یا اضرار به نفس است، حرام است. در مورد دیگری نظر امام بر این بود که حکم رجم - سنگسار - چون وهن به دین است، فعلا اجرا نشود . بنابراین «وهن» از جمله مقوله‌های عرفی است. چه کسی گفته است که نشان‌دادن شمایل حضرت اباالفضل در فیلم، «وهن» تلقی می‌شود؟ سال‌ها در این کشور پرده‌خوانی یا تعزیه‌خوانی صورت گرفته و چهره معصومان را در تعزیه‌خوانی نشان داده‌اند، تلویزیون آن را بارها پخش کرده و کسی آن را «وهن» تلقی نکرده و فقیهی از این باب اعتراض نکرده است. البته که اگر تحریف تاریخی صورت گیرد و اصل داستان را به‌گونه‌ای دگر جلوه دهد، در آن صورت می‌توان در اکران فیلم تأمل کرد.
با دقت عرفی، پاره‌ای از این مداحی‌های رایج یا روضه‌خوانی‌ها ممکن است «وهن» به مذهب باشد ولی حساسیتی که روی فیلم هست نسبت به این نوع مداحی‌ها نیست، بنابراین از آنجا که همواره تهیه‌کنندگان و هنرمندان و مسئولان وزارت ارشاد با این مشکل مواجه هستند، سزاوار است یک نظر ملاک قرار گیرد تا نظرات مختلف در این‌گونه مسائل، کار را بر هنرمندان مشکل نکند.
این برای اولین باری نیست که فیلمی از وزارت ارشاد مجوز اکران می گیرد اما به دلیل اعتراضات خارج از عرف نهادها و افراد مختلف توقبف می شود و اکران آن منوط به انجام اصلاحات می شود.
خواسته کانون کارگردانان
کانون کارگردانان اما این بار با انتشار نامه ای از وزارت ارشاد خواست تا پای مجوزهایی که به فیلم ها می دهد بایستد و از آنها حمایت کند؛ در متن این نامه که 17 مرداد منتشر شد، آمده: قریب به اتفاق آحاد سینمای ایران در طول بیش از سه دهه بعد از انقلاب اسلامی، همواره خود را مقید به رعایت ضوابط و معیارهای قانونی حدود شغلی‌شان و شوراهای نظارتی و اجرایی آن وزارتخانه محترم دانسته‌اند و درمقابل تنها حریمی امن را در محدوده همان ضوابط از مسئولانی همچون جنابعالی طلب کرده‌اند که درمقابل رعایت همه حدود و معیارهای قانونی ، مسئول حراست و حفظ آن هستید.
جفایی که بعد از طی همه حدود قانونی و شرعی و عرفی بر فیلم دینی و شاخصی چون رستاخیز رفت، بیش از هر چیز نشان از مصلحت جویی محافظه‌کارانه و عدم پایداری و تعهد در اجرای همان ضوابط و قوانین در مجموعه تحت امر شما دارد.
کانون کارگردانان سینمای ایران به جد از جنابعالی به عنوان مجری قوانین فرهنگی انتظار دارد که با دفاع از همه ضوابط قانونی جاری و فارغ از ملاحظات سیاسی، برحفظ احترام و استمرار آنها و تداوم اجرایشان نظارت و اصرار ورزیده و تعهد و وظیفه قانونی خود را به انجام رسانید.
دامنه اظهار نظرات در مورد این فیلم تا آنجا پیش رفته که سرداران نیروهای مسلح هم در مورد حواشی پیرامون این فیلم صحبت کرده اند. سردار سرتیپ پاسدار سید مسعود جزایری معاون امور بسیج و فرهنگ دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح در سخنانی با بیان اینکه متاسفانه در تعلیق اکران «رستاخیز»، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قدری عجله کرد؛ گفت: برخی اطلاعات حاکی است عده‌ای که جلوی یکی از سینماهای تهران تجمع و حتی اقدام به قمه‌زنی کرده بودند وابسته به جریان معروف «اسلام انگلیسی» بوده‌اند و اسناد و مدارک آن در اختیار نهاد مسئول است.
رستاخیز۲


سردار جزایری افزود: سینما یک رسانه اثرگذار است و قدر سینماگرانی که به دنبال کارهای حساس وسخت مثل به تصویر کشاندن دوران کودکی حضرت پیامبر اعظم (ص) و یا بخشی از تاریخ عاشورا رفته‌اند، باید شناخته شود.
سخنان تند و تیز جنتی خطاب به مخالفان رستاخیز
اما شاید در این شرایط مهم ترین شخصی که می تواند با اظهاراتش و ایستادگی در مقابل برخی موضع گیری های بی اساس و تند میانداری کرده و راه را بر دخالت های بی مورد در حوزه فرهنگ و هنر ببندد، علی جنتی باشد. او در آخرین موضعی که در این زمینه گرفت، 18 مرداد با اشاره به اینکه معترضان به فیلم «رستاخیز» خیلی هم انگیزه مذهبی نداشتند گفت: ما برای اکران این فیلم ملاحظاتی داشتیم و یکی از آنها مورد توجه قرار دادن نظر مراجع بود.
او در مورد نمایش این فیلم در منزل مراجع تقلید قم اظهار داشت: کارگردان این فیلم در قم «رستاخیز» را در بیوت برخی از این مراجع تقلید نمایش داده و حتی اصلاحاتی هم که مدنظر آنها بوده انجام شده است در عین حال برخی از مراجع نظرات فقهی خاصی دارند که چون نظر فقهی است، قابل مذاکره و اصلاح نیست. جنتی گفت: در هر حال ما به دنبال این هستیم که هم این فیلم در موقعیت مناسبی اکران شود و هم مراجع را قانع کنیم که نظر فقهی‌شان برای خودشان و برای مقلدانشان محترم باشد، ما اجازه بدهند این فیلم برای علاقمندان آن، نمایش داده شود. علی جنتی برای اکران «رستاخیز» ابراز امیدواری کرد و گفت: بنده بیشترین کمک را به فیلم «رستاخیز» چه در مرحله تولید و چه بعد از آماده‌سازی از نظر انجام مکاتبات با دستگاه‌های مختلف برای پیش‌خرید سی دی‌های این فیلم، انجام دادم چون «رستاخیز»، فیلم بسیار ارزشی و ارزشمند است و امیدوارم در اولین فرصت اکران شود. وزیر فرهنگ در مورد اعتراضاتی که به اکران «رستاخیز» شد اشاره کرد و ادامه داد: ریشه اعتراض‌ها را در رقابت‌های سینمایی می‌بینم. واقعیت این است که بعضی از کسانی که آمده بودند و اعتراض می‌کردند، خیلی هم انگیزه مذهبی نداشتند، چون ما دیدیم که بعد از همان اعتراضشان که در ماه مبارک رمضان بود، جلوی وزارت ارشاد در آن طرف خیابان ساندویچ می‌خوردند.

واکنش سخنگوی ناجا به مخالفان اکران رستاخیز

شاید آب پاکی را سخنگوی نیروی انتظامی در واکنش به فراخوان تجمع مخالفان اکران فیلم رستاخیز زده که گفته است: تجمعات فاقد مجوز به هر بهانه‌ای که صورت پذیرد، خلاف قانون است و مشمول اعمال مقررات خواهد شد.
سردار سعید منتظرالمهدی در واکنش به اعلام خبر برگزاری تجمع مخالفان اکران فیلم سینمایی رستاخیز در برخی از شبکه‌های اجتماعی گفت: هرگونه تجمع و مراسم در کشور تابع مقررات برگزاری تجمعات است و مستلزم اخذ مجوز قانونی از مراجع ذی‌ربط خواهد بود.
سخنگوی نیروی انتظامی با اشاره به مسؤلیت نیروی انتظامی در خصوص تامین امنیت تجمعات قانونی و دارای مجوز گفت: تجمعات فاقد مجوز به هر بهانه‌ای که صورت پذیرد، خلاف قانون است و مشمول اعمال مقررات خواهد شد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید