ماه رمضان
تصویر برگزیده

اختصاصی آرتنا/

بهشتی:شهریار شبیه یک علامت سؤال در مورد فرهنگ ایران بود

آرتنا: سیدمحمد بهشتی در شب شهریار عدل گفت: یکی از درس های بزرگی که من در سازمان میراث فرهنگی گرفتم این است که کسی که سؤال زیاد دارد ارزش، موفقیت و علم بیشتری دارد . شهریار شبیه یک علامت سؤال در مورد فرهنگ ایران بود.

zoom
بهشتی:شهریار شبیه یک علامت سؤال در مورد فرهنگ ایران بود

به گزارش ابوالفضل نجاری، خبرنگار خبرگزاری هنر آرتنا،دو ماه و نیم پس از اینکه قلبِ شهریار عدل در فرانسه از تپیدن بازایستاد ، مراسم شبِ بزرگداشتِ او با انتشار ویژه نامه اش در مجلۀ بخارا مصادف شد . در آغاز این مراسم ، علی دهباشی، دوست و همراهِ شهریار گفت: شهریار همیشه در مقابل درخواست برگزاری شبِ شهریار عدل با طنزِ دلنشین اش مقاومت می کرد و تن به این کار نمی داد . متاسفیم که در غیابش شبِ او را برگزار می کنیم. هر چند که اگر بود هم با این کار مخالفت می کرد . هنوزم برای ما غیبت او باور کردنی نیست.

سخنران اول این برنامه سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بود. او که پیش تر تجربه ریاست میراث فرهنگی را هم از سر گذرانده است، گفت: هر وقت در پژوهشگاه میراث فرهنگی به مشکل یا سؤالی برخوردم ، به شهریار زنگ میزدم یا منتظر میشدم که برگردد و سؤالم را جواب بدهد. فکر نمی کنم که در زندگی اش مرخصی رفته باشد . از زمانی که بیدار میشد تا لحظه خواب کار می کرد، نمی دانم شاید در خواب هم کار می کرد. برای خودش مأموریتی قائل بود که یک لحظه آن را ترک نمی کرد. برای اجرای مأمورتِ او همه ابزاری در اختیار او بودیم. این عضو پیوسته فرهنگستان هنر، در ویژگی ها مرحوم عدل خاطر نشان کرد: شهریار، هیچوقت شغلش را از زندگی اش جدا نمی کرد چون اینها برایش یکی بود. منتظر نمی شد که نتیجۀ جستجو و کشفش منتشر شود و بعد آن را بگوید. آنقدر شوق داشت که آن را به زبان می آورد و می گفت.

عضو هیئت مدیره سازمان زیباسازی شهرداری تهران، از آخرین کشفِ شهریار عدل گفت : تاریخ گذاری روی خشت تقریبا کاری غیر ممکن بود، که به سختی هم نمی شد تاریخ خشت ها را به دست آورد، اما شهریار برای تاریخ گذاری خشت راه حل پیدا کرده بود . آنقدر ذوق داشت که این را به من بگوید که من متوجه نشدم حالش خوب نیست. یکی از درس های بزرگی که من در سازمان میراث فرهنگی گرفتم این است که کسی که سؤال زیاد دارد ارزش، موفقیت و علم بیشتری دارد . شهریار شبیه یک علامت سؤال در مورد فرهنگ ایران بود .

پروین ثقة الاسلامی: نصف وقتش را در آلبوم خانۀ گلستان می گذراند

در ادامه بخش اول از عکس های شهریار عدل که به صورت کلیپ تهیه شده بود، پخش شد و سپس پروین ثقة الاسلامی، مدیر کاخ موزۀ گلستان، از خاطراتش با شهریار عدل سخن گفت . او که از اقوام شهریار است به ماجرای انتخابش به عنوان مدیر مجموعه گلستان و خوشحالی شهریار از این انتخاب اشاره کرد و افزود: هر وقت که از پاریس می آمد، نصف وقتش را در آلبوم خانۀ گلستان می گذراند و همین هم باعث شد تا قدیمی ترین فیلم های ایران را کشف کند و برای ترمیم به فرانسه ببرد. همیشه به من می گفت تا میتوانی در کاخ گلستان نمایشگاه بذار . این روزها که گرفتاری هایی در کار پیدا می کنم ، فکر می کنم می توانم به پاریس زنگ بزنم و مشکلاتم را حل کنم . واقعا جای او خالی است.

کارلو چرتی: خبر مرگ شهریار عدل ، برای من مثل طوفان گرمسیری بود

سپس کارلو چرتی، کاردار فرهنگی سفارت ایتالیا، از آشنایی اش با شهریار عدل و پروژه هایی که قرار بوده با هم به انجام برسانند، سخن گفت و بیان داشت: خبر مرگ شهریار عدل مثل طوفان گرمسیری برای من بود. از آن لحظه به بعد من به پروژه هایی که با شهریار صحبتش را کردیم و به این دوستیِ بین من و شهریار که در ایران بزرگ شده است فکر می کنم. با هم روی ایران بزرگ، تمدن ایران، دربارۀ افغانستان یا پروژه عراق صحبت می کردیم. شهریار برای من ابزارِ شناختِ فرهنگ ایران بود، نه تنها ایران باستان بلکه ایران معاصر . برای من جای او خیلی خالی است. یکی از پروژه هایی که با شهریار در پیش داشتیم پروژۀ ارگ بم بود که برای شهریار خیلی مهم بود . این پروژه که حفاری در دیوار غربیِ ارگِ بم است باعث آشنایی بیشتر ما از تاریخ ارگ بم از طریق حفاری می شود. دو سال پیش وزیر میراث فرهنگی ایتالیا، به ایران آمده بود و تفاهم نامۀ این پروژه را امضا کرد که امیدوارم به انجام برسد.

وی در ادامه گفت: یک پروژۀ دیگر بین ما بود، که من در آن خیلی از شهریار آموختم و آن پروژه در مورد تاریخ عکاسی بود. قرار بود نمایشگاهی از عکاسان ایتالیایی در کاخ گلستان برگزار شود که نخستین عکاسان از میراث فرهنگی  ایران هم بوده اند. این دو پروژه خیلی مهم است که امیدوارم به یاد شهریار عدل به انجام برسند. تنها راه این است که راهِ شهریار با اجرای این پروژه ها ادامه پیدا کند .

 

حکمت الله ملاصالحی : به میراثی که به آن تعلق داشت وفادار ماند

در ادامۀ شبِ شهریار عدل، فیلم مستندی پخش شد که شهریار در میان قفسه های کتاب و رو به دوربین زندگینامه اش را خلاصه وار بیان کرد. سپس هایده لاله در قالب نثری ادبی ، ویژگی های شهریار عدل را ستایش کرد. حکمت الله ملاصالحی، استاد باستان شناسی دانشگاه تهران، سخنران بعدی این مراسم بود ، که ابتدا از علی دهباشی تقدیر کرد که در این زمانِ کوتاهی که از درگذشتِ شهریار عدل گذشته است، توانسته این یادنامه را جمع آوری کند. وی سپس گفت: شهریار بخش اعظم زندگی  خود را در فرانسه گذراند. بسیاری از فرزندان ایران که به غرب رفته اند شکستند و در فرهنگ غرب استحاله شدند، اما شهریار عدل هویتش را حفظ کرد و به عنوان یک عالم درخشید و به میراثی که به آن تعلق داشت وفادار ماند .

در بخش بعدی برنامه، علی دهباشی ، نامۀ امیرحسین عدل، فرزند همایون عدل را که بعد از فوت عمویش برای او نوشته بود خواند . در این نامه امیرحسین، با زبانی طنز، چیزهایی که از عمویش آموخته بود را بازگو می کرد. این نامه را می شود در ویژه نامۀ شهریار عدل در مجلۀ بخارا مطالعه کرد.

محمدحسن طالبیان: عدل، شهریار دلها بود

محمدحسن طالبیان، معاون سازمان میراث فرهنگی که بنا نبود سخنرانی کند به دلیل اعتراضش به مطلبی در ویژه نامۀ بخارا از طرف دهباشی دعوت شد که در جایگاه قرار بگیرد و از خودش دفاع کند. وی در سخنانی از تلاش وجایگاه بالایِ شهریار عدل در ثبت جهانی میراث فرهنگی ایران گفت که: عدل، شهریار دلها بود آنقدر که هر کس فکر می کرد بیش از دیگران به او نزدیک است. وی سپس به دو مورد شائبه برانگیز از یک یادداشت ویژه نامۀ عدل که به سازمان میراث فرهنگی اتهامی وارد شده بود اشاره کرد و افزود: به نظر می رسد بعد از فوت کسی نباید سخنی گفت که باعث اختلاف شود و معمولا از دنیا رفتن اشخاص باعث وحدت و نزدیک شدن آدمها می شود. شهریار با همه در حد خانوادگی دوست بود . ایشان خودش خواست که در هیئت امنای ارگ بم باشد و کسی او را از هیئت امنای تخت جمشید حذف نکرده بود. حکم او به دلخواهش صادر شد.

شهرام زارع ، یکی دیگر از سخنرانان این شب بود که مطلبِ او در ویژه نامۀ بخارا باعثِ سوء تفاهم شده بود . وی از فرصت پیش آمده استفاده کرد و از مسئولان میراث فرهنگی خواست که از این ویژه نامه حمایت کنند و آن را برای کارمندان و کارشناسان میراث فرهنگی خریداری کنند. این باستان شناس، خاطر نشان ساخت: آقای طالبیان به مطلب بنده اعتراض داشتند . من هم به ایشان ارادت دارم اما دلیلی نمی شود که من نظر کارشناسی ام را در مطبوعات منعکس نکنم.

کامران عدل: محل کارِ شهریار، به موزۀ شهریار عدل تبدیل می شود

متنی در سوگِ از دست دادن شهریار عدل که به قلم مریم پیر، همسر شهریار عدل نوشته شده بود، توسط علی دهباشی قرائت شد . کامران عدل، عکاس سرشناس و برادر شهریار، آخرین سخنران این شب بود که گفت: شهریار نتیجه وصلت دو خانواده با پیشینۀ فرهنگی و علمی بالا بود. وی از جدشان حاج عدل الملک یاد کرد که جزو بزرگان آذربایجان بوده است و نقش مهمی در انقلاب مشروطیت داشته است.  پدرِ شهریار، احمد حسین خان، بنیان گذار دانشکدۀ کشاورزی کرج و همچنین وزارت کشاورزی بود. کامران از بزرگان خانوادۀ عدل گفت و افزود: در این خانواده که بزرگان زیادی داشته است به وجود آمدن شهریار چیز عجیبی نیست. فرهاد دو مدرک پرفسوری داشت. همایون شاگرد اول مدرسه معماری بوزار شد که یک بورس تحصیلی به او دادند که خودش هیچوقت نفهمید این بورس را گرفته است، چون با پدرم در یک حادثۀ تصادف جان داد و شهریار از بورس همایون استفاده کرد.

کامران عدل از برنامۀ تبدیل کردن دفتر کار شهریار عدل و خانۀ پدری شان به موزۀ شهریار عدل به کمک سازمان میراث فرهنگی سخن گفت و یادآور شد: دفتر کار شهریار، دفتر کار پدرم هم بوده است . پدرم کتابهای زیادی را دربارۀ آبهای زیرزمینی در همین خانه نوشته است که اگر جدی گرفته می شد امروز با مشکل کم آبی روبرو نبودیم. وی اضافه کرد: بخش عظیمی از اسناد و مدارک شهریار در پاریس است که من به زودی به آنجا می روم تا با همسرش صحبت کنم و ببینم چه تصمیمی می خواهد بگیرد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید