ماه رمضان
تصویر برگزیده

ذبیحی ؛

گپ و گفتی با عروسک‌گردان‌های جناب‌خان

آرتنا: ذبیحی عروسک گردان جناب خان گفت: ‌جناب‌خان حاصل تفکر جمعی است و واکنش های همسان هر3 نفرمان نشانه نزدیکی ذهن‌هایمان به یکدیگر است.

zoom
 گپ و گفتی با عروسک‌گردان‌های جناب‌خان

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»،شايد اگر بگوييم اولين و تنها عروسك محبوب تلويزيون در ژانر بزرگسال همين جناب خان بنفش است كه از سريال عروسكي «كوچه مرواريد» به برنامه پرمخاطب «خندوانه» پيوسته است، اشتباه نكرده باشيم. اين عروسك كه ظاهري عجيب و غريب دارد، توانست مخاطبان اين برنامه را شيفته خود كند تا گاهي فقط به خاطر حضور وي اين برنامه را تماشا كنند. در شكل گيري و شخصيت پردازي جناب خان عوامل و افراد بسياري تاثيرگذار بودند كه دو تن از اين افراد مهدي برقعي و حامد ذبيحي هستند كه به ترتيب بازي دهنده بدن و سر و دست‌هاي اين عروسك به شمار مي‌روند.

*قطعا قبل از حضور در برنامه «خندوانه» و پيش‌تر «كوچه مرواريد» در كارهاي عروسكي بسياري مشغول به فعاليت بوديد؟

-مهدي برقعي: از سال 79 از صدا و سيماي مركز قم فعاليتم را شروع كردم و بعد از آن عروسكي به نام مهروز را در برنامه «صبح بخير ايران» بازي مي‌دادم، زنبق(برنامه رنگين كمان)، دست دسي‌ها، شهرموش‌ها2(ذره بين بچه دكتر عينكي) از ديگر كارهايم در اين حوزه هستند.

-حامد ذبيحي: از سال 82 در رشته نمايش دانشگاه تهران تحصيل كردم و بعد از آن در زمينه‌هاي مختلف نويسندگي، كارگرداني و ... فعاليت كردم، اما از سال 85 به عنوان عروسك‌گردان شناخته شده و به فعاليتم ادامه دادم. از بين كارهاي شاخصي كه انجام دادم مي‌توانم به:‌ گوگوجي، امين و مينا، شهر موش‌ها2 و ... اشاره كنم.

*تا به حال برنامه‌هاي عروسكي و كاراكترهاي عروسكي بسياري را در تلويزيون ديديم كه نتوانستند به طور كامل موفقيت‌آميز باشند،اما اين موضوع درباره جناب خان كاملا برعكس عمل كرده و براي اولين بار يك عروسك در برنامه‌اي كاملا بزرگسال ظاهر شده كه اتفاقا موفقيت خوبي را نيز براي خود رقم زده است. دلايل موفقيت اين عروسك را در چه مي‌دانيد؟

-برقعي: اين موضوع را نبايد از ياد ببريم كه عروسك جناب خان شخصيت كاملا بزرگسال است و دغدغه‌هايش كودكانه نيست. از طرفي هم به اين دليل كه مردم شخصيت وي را دوست داشتند و توانست با آنها ارتباط خوبي بگيرد، محبوب شده است. در كنار اين موضوع محمد بحراني(صداپيشه جناب خان) از هوش و خلاقيت خوبي برخوردار است و همين يكي از عناصر محبوبيت جناب خان در بين مردم است كه تمام متن و شعرها را محمد بحراني مي‌گويد و گهگاهي نيز امير سلطان احمدي به او كمك مي‌كند، رامبد جوان نيز به عنوان يك مجري و بازيگر حضور در كنار يك عروسك را به خوبي مي‌داند و هر فردي شايد با ديدن ارتباط وي با جناب خان در طول برنامه حس كند كه جوان چند سال است مشغول فعاليت در ژانر عروسكي است! بجاست تشكر ويژه‌اي كنم از هديه هاشمي سازنده عروسك و امير سلطان احمدي كه برخي اوقات به ما مشاوره مي‌دهد.

-ذبيحي: در تاريخ تلويزيون هيچ عروسكي غير از كلاه قرمزي به اندازه جناب خان محبوبيت نداشته و من نيز در اين 12 سالي كه مشغول به فعاليت هستم هيچ كاراكتر عروسكي به اين اندازه محبوبيت نداشته است. بزرگترين دليل اين موضوع قرار گرفتن جناب خان در جايگاه درست و مناسبش هست. ما اين همه سال هيچ كاراكتر عروسكي بزرگسال نداشتيم كه مخاطب آن صرفا كودك نباشد. از طرفي هميشه تصور مسولان از كارهاي عروسكي برنامه براي منحصرا مخاطب كودك بوده است و اين اشتباه است.

 *چه شد كه جناب خان به خندوانه آمد؟

 -ذبيحي: همانطور كه مي‌دانيد اين عروسك از سريال عروسكي «كوچه مرواريد» به «خندوانه» آمد. اوايل كه اين تصميم(حضور جناب خان در خندوانه) توسط محمد بحراني و رامبد جوان به ما منتقل شد از آن استقبال كرديم و مطمئن بوديم كه اين حضور به ديده شدنش كمك دو چنداني خواهد كرد.

 برقعي: روز اول كه براي تست به استوديو برنامه «خندوانه» رفتيم آنقدر دوستان توليد از اين عروسك خوششان آمد كه همانجا ضبط كرديم و در برنامه دوم بازخوردهاي مخاطبان به گوشمان رسيده بود و در ديالوگ‌هاي جناب خان استفاده شد كه چقدر مشهور شدم.

 *اوايل قرار بود جناب خان به عنوان استدآپ كمدين در برنامه حاضر شود، اما رفته رفته عضو ثابتي از برنامه «خندوانه» شد.

 -ذبيحي: بله،‌ خود ما كه هيچوقت جناب خان را به عنوان صرفا استندآپ كمدين نديديم. بلكه به عنوان فردي جذاب به او نگاه كرده و مي‌كنيم كه كه لزوما مهمان برنامه نبود، پس نمي‌شد كه او را به جايگاه استندآپ كمدين محدود كرد و مي‌توانست در جايي غير از ميز و دكور استندآپ كمدين‌ها قرار گيرد.

 *مكان قرار گرفتن عروسك به خاطر ابعادي كه دارد،‌ پشت مردم تعبيه شده است و يا اينكه قرار است در برنامه‌هاي بعدي برايش دكوري مجزا ساخته شود؟

 -ذبيحي: در مورد تغيير مكاني كه جناب خان پشت آن قرار مي‌گيرد،‌ در اين سري دستمان زياد باز نيست،‌ اما اگر حضور جناب خان در اين برنامه ادامه دار باشد حتما به فضاي وي فكر مي‌شود كه بتوانيم جاي بهتري را برايش در نظر بگيريم. رامبد جوان به عنوان كارگردان هنري نسبت به تركيب بندي برنامه خود حساسيت دارد و در مشورت با گروه عروسك و كارگردان تلويزيوني تصميم مي‌گيرد كه كدام فضا براي حضور عروسك بهتر است.

 *به هر ترتيب نيمي از ديده شدن هر عروسكي مديون عروسك‌گردان آن است، اما در اين ميان اغلب عروسك‌گردان‌ها بابت اين موضوع كه اول و آخر صداپيشه يك عروسك ديده و معروف مي‌شود ناراحت هستند، از اين بابت كه محمد بحراني بيشتر ديده از شما ديده شده است، ناراحت نيستيد؟

 -برقعي:نه اصلا ناراحت نيستم، زيرا همانطور كه گفتم معتقدم عروسك گردان نبايد ديده شود و اگر ديده شود ديگر ذهنيت مخاطب از عروسك به هم مي‌ريزد. كار ما همين است و بهتر است ديده نشويم چون كارمان مهم‌تر از خودمان است.

 ذبيحي: البته فكر مي‌كنم منظور مهدي ديده نشدن ظاهري عروسك گردان است كه در دنياي امروز تقريبا غير ممكن است، آنهم به اين دليل كه الان هر فردي بخواهد اطلاعاتي درباره ما به دست آورد، به راحتي مي‌تواند عكس و بيوگرافي‌مان را از اينترنت جست‎وجو كند، اما از نظر احترام و ارزشي كه شايسته زحمت و اهميت كار عروسك گردان است بايد بگويم نظر شما كاملا درست است و ما عروسك‌گردان‌ها عموما با رفتارهاي دلسرد كننده‌اي مواجه هستيم، چه از نظر مالي و دستمزد و ... و چه از نظر مورد توجه قرار گرفتن.

 * اين نكته كه ديده نشويد در شرايطي كه برنامه «خندوانه» با حضور مردم ضبط مي‌شود، كاملا منتفي است.

 -برقعي: در كارنامه كاريم حضور در برنامه خندوانه اولين تجربه‌اي است كه تماشاگر به همراه عروسك داخل استوديو حضور دارند و از نزديك شاهد همه ماجرا هستند. بايد بگويم همين موضوع به ما انرژي مي‌دهد كه روي نتيجه كار هم بسيار تاثيرگذار است، اما خب فرمت برنامه به اين صورت است و ما هم ناراضي نيستيم. اغلب اوقات به محض اينكه مردم وارد استوديو مي‌شوند و عروسك جناب خان را مي‌بينند به سرعت به سمت ما مي‌آيند و با اشتياق فراوان با عروسك عكس مي‌گيرند. از طرفي، هم يكسري از افراد دوست ندارند تا ما كه عروسك گردان جناب خان هستيم،ديده شويم و ما نيز به آنها كاملا حق مي‌دهيم چون جادوي عروسك به ديده نشدن عروسك‌گردان است، نه ديده شدن و معتقدم با ديده شدن افرادي كه بازي دهنده و هويت بخش يك عروسك هستند، ذهنيت مخاطب با باوري كه داشته در هم مي‌ريزد.

 *يكي از اصول عروسك‌گرداني هماهنگي با صداپيشه است، اما شما در كنار اين موضوع يك هماهنگي ديگر را نيز بايد رعايت كنيد و آن هم هماهنگي با عروسك‌گردان ديگر است، اين موضوع را چطور به تعامل رسانديد در شرايطي كه شما و صداپيشه كنار هم نمي‌نشينيد؟

 -برقعي: من و حامد ذبيحي و محمد بحراني سال هاست كه يكديگر را مي‌شناسيم و با هم كار كرديم و در همين حين كاملا به اخلاق و رفتارهاي عروسكي يكديگر آشنا هستيم و براي مثال مي‌دانيم كه الان محمد كدام جمله را مي‌خواهد بگويد.

 -ذبيحي: ‌در كل بايد گفت خروجي كه از جناب خان ديده مي‌شود حاصل يك تفكر جمعي است، همچنين به صورت كاملا ناخودآگاه در مقابل يك اتفاق هر سه ما عكس‌العمل يكساني نشان مي‌دهيم و اين نشان‌دهنده نزديك بودن ذهن‌هايمان به يكديگر است. هر سه ما شخصيت جناب خان را به خوبي مي‌شناسيم و مدام به او فكر مي‌كنيم.

 *تا به حال برايتان پيش آمده كه به دليل گفتن جمله و يا انجام حركتي به شما تذكر دهند؟

 -برقعي: نه، اين برنامه حتي قابليت پخش زنده را نيز دارد، آن هم به اين دليل كه به صورت زنده (شبيه برنامه‌هاي زنده) ضبط مي‌كنيم. يادم هست يكبار مهماني در برنامه حضور داشت و قرار بود تا جناب خان زمان زيادي در كنار مهمان حضور داشته باشد و همين شد كه حدود يكساعت دست من بالا بود و اصلا كات داده نشد، اما برخي از مواقع است كه رامبد جوان به عنوان كارگردان براي اصلاح موارد جزئي كات مي‌دهد.

 -ذبيحي: خيلي كم برايمان اتفاق افتاده است،‌ اما خب كم و بيش ديديم كه به دليل رسيدن به نتيجه مطلوب دوباره تكرار مي‌كنيم، اما در هر صورت به اين دليل كه هر سه نفر ما سال هاست در حوزه تئاتر فعاليت داريم، حضورمان در خندوانه شبيه به حضور روي صحنه تئاتر است و اگر اشتباهي پيش بيايد به صورت بداهه رفع و رجوع مي كنيم.

 *حركات صورت و بدن جناب خان تا چه اندازه به ذهن خود شما نزديك است و آيا ايده پرداز اصلي آن شما هستيد؟

-برقعي: همه حركات اين عروسك به صورت بداهه اتفاق مي‌افتد كه ادامه دار مي‌شود و معتقديم اگر از قبل درباره تك تك حركات او فكر مي‌كرديم بدون شك نتيجه چيزي نمي‌شد كه ديديد.از طرفي، نيز اغلب اوقات با مشورت گروهي به حركت مورد نظر مي‌رسيم.

 -ذبيحي: در «خندوانه» اتفاقات بداهه بسياري مي‌افتد و كاملا شبيه به برنامه زنده ضبط مي‌شود و ما هم نسبت به اتفاق‌هايي كه در لحظه روي مي‌دهد عكس‌العمل نشان مي‌دهيم و بي اعتنا نيستيم. همچنين بنيان تمام اتفاق‌ها برمي‌گردد به بداهه و مكالمات قبل از ضبط.

 *براي ادامه دادن حركات دست،‌بدن و سرِ جناب خان تا چه ميزان به بازخوردها متكي هستيد؟

 -ذبيحي: بازخوردها در روند ادامه دار شدن حركات اين عروسك نقش پررنگي داشته است، اما در اين ميان يكسري خصايص و ويژگي‌ها براي شخصيت خودِ عروسك است. حتي ممكن است از يك اتفاق و حركت هيچ بازخوردي نداشته باشيم،‌اما به اين دليل كه آن رفتار جزو ويژگي‌هاي عروسك هست،‌بايد ادامه دار شود.

 *تا به حال عروسكي به محبوبيت جناب خان در كارنامه كاري‌تان داشتيد؟

 *كداميك از حركات دست و بدن جناب خان  و كدام قسمت از حضور اين عروسك در برنامه «خندوانه» را دوست داريد؟

 -برقعي: اغلب قسمت‌هاي حضورش در برنامه را دوست دارم، اما قسمت آمپول زدن و همچنين حضور سامان گلريز را بيشتر دوست داشتم. خجالت كشيدن‌هاي جناب خان برايم بسيار جذابيت دارد.

 -ذبيحي: همه برنامه‌هايمان را دوست دارم و فكر مي‌كم بهترين برنامه‌هايمان را در آينده نزديك خواهيد ديد چون معتقدم ما هر روز بهتر و بامزه‌تر مي‌شويم.

 *روزهاي حضور جناب خان در «خندوانه» از قبل براي شما مشخص هست و يا اينكه هر زمان به حضور اين عروسك نيازي باشد، شما در اين برنامه حضور داريد؟

 -برقعي: اصلا از قبل نمي‌دانيم كه قرار است چه روزي جناب خان در برنامه حضور داشته باشد و بيشتر بستگي به موقعيت برنامه و مهمان‌ها دارد.

 *به عنوان عروسك گردانِ اين عروسك، خودتان به شخصه چقدر دوستش داريد؟

 -برقعي: خيلي زياد دوستش داريم چون اگر به فرض دوستش نداشتيم نمي‌توانستيم حركت‌هاي جذابي را برايش طراحي كنيم و الان هم كه همه صحبت از موفقيتش مي‌كنند، فكر مي‌كنم كه بخشي از آن به دوست داشتن خالصانه ما سه نفر برمي‌گردد. حتي شايد برايتان جالب باشد كه اغلب حركاتي كه بايد روي صورت جناب خان انجام شود(خجالت،تعجب و ...)، روي صورت خودم هم ديده مي‌شود و اين موضوع براي دوستانم جالب هست.

 -ذبيحي: جناب خان را بسيار زياد دوست دارم، چون براي ما واقعا به منزله يك رفيق هست و اصلا فكر نمي‌كنيم كه كاري به عنوان شغل انجام مي‌دهيم.

 *تا به حال پيشنهاد اجراي خارج از استوديو برنامه «خندوانه» همراه با جناب خان داشته‌ايد؟

 -ذبيحي:بله پيشنهادهاي بسياري از اين دست داشتيم،‌اما هم تهيه كننده و هم ما جوابمان منفي بوده است چون بايد شرايط خاصي را براي حضور اين عروسك در نظر گرفت.

 *جناب خان تا چه زماني در برنامه «خندوانه» حضور دارد؟

 -برقعي: اين موضوع بستگي به تصميم تهيه كننده و كارگردان دارد، اما فعلا كه تا قبل از ايام محرم در برنامه هستيم و بعد از آن بايد به ما اعلام شود.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید