تصویر برگزیده

علی یحیایی مدیر انجمن تعزیه شهرستان خوانسار؛

مادیات، قالب معنوی تعزیه را تهدید می کند

آرتنا: مدیر انجمن تعزیه خوانسار در پایان دهمین مجلس تعزیه عاشورایی در گفت و گویی با روابط عمومی فرهنگسرای نیاوران به بررسی تحلیلی آسیب های تعزیه در دوران معاصر پرداخت.

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»،برگزاری مجالس تعزیه عاشورایی از سال 1389 در فرهنگسرای نیاوران آغاز شد و با گذشت 5 سال با حمایت معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بنیاد آفرینش های هنری نیاوران  گروه هایی از نقاط مختلف کشور به صورت منظم در دهه اول ماه محرم در این فرهنگسرا به روی صحنه رفتند.

در محرم سال جاری نیز با حضور هنرمندان تعزیه شهرستان خوانسار به سرپرستی علی یحیایی مجالس تعزیه در کنار نمایشگاه نسخ و ادوات تعزیه خوانسار در فرهنگسرای نیاوران برگزار شد.

مدیر انجمن تعزیه خوانان شهرستان خوانسار و عضو شورای عالی تعزیه استان اصفهان پس از برگزاری آخرین مجلس تعزیه عاشورایی در گفتگو با روابط عمومی فرهنگسرای نیاوران  ضمن قدردانی از حامیان برگزاری این مجالس اظهار داشت: مجالس تعزیه عاشورایی به لطف خدا با حضور قابل توجه علاقمندان به پایان رسید و خوشحالیم که این مجالس با شکوه و عظمت مناسب با عزاداری سالار شهیدان برگزار شد. محرم امسال نیز همچون دوره قبل نمایشگاه نسخ تعزیه را در گالری دو برگزار کردیم که خوشبختانه مورد توجه محققین و اصحاب فرهنگ و هنر قرار گرفت. در این نمایشگاه نسخ نفیس  با چهل قاب و با قدمتی بیش از دویست سال  به همراه ادوات تعزیه در قالب لباس پوشی دوشخصیت موافق و مخالف خوان در معرض دید عموم قرار گرفت. به هر ترتیب تمام تلاش ما در محرم امسال بر این مبنا بوده که با به کار گیری نفراتی حرفه ای و با تجربه  اجراهایی در خور شان این مکان فرهنگی هنری برای عزاداران حسینی داشته باشیم.

وی در خصوص آسیب هایی که به هنر تعزیه در سال های اخیر وارد می شود نیز اظهار داشت:زمانی که مادیات و پول وارد تعزیه شد قالب معنوی و سنتی تعزیه را تهدید کرده و آسیب جدی به آن وارد کرد. از این رو شاهد هستیم در بعضی  گروه ها در سال های اخیر نسخه خوانان را از بین افراد با تجربه انتخاب می کنند اما بقیه نفرات را بدون در نظر گرفتن استعداد نفر ،توانایی وی در اجرای نقش و ... انتخاب می کنند .دلیل این امر کاملا واضح است. حق الزحمه ای باید به تعزیه خوان داده شود، از این رو  برای سود بیشتر تنها دو و یا سه نفر از بهترین ها انتخاب می شوند و با همراهی نفرات کم تجربه  تعزیه به روی صحنه می رود. این یکی از آسیب های جدی است که در آینده می تواند نقش بسزایی در افت کیفی تعزیه خوانی داشته باشد.ما برای جلوگیری از این گونه موارد در انجمن تعزیه خوانسار بین 12 گروه یگ گروه از نفرات با استعداد و با تجربه را انتخاب کردیم و بدون در نظر گرفتن مسایل مادی،ده مجلس  تعزیه در سال جاری در  فرهنگسرای نیاوران  اجرا کردیم .

یحیایی عدم  استفاده تعزیه خوانان از ملودی های با اصالت را یکی دیگر از آسیب های وارد شده به تعزیه دانست و گفت:ملودی هایی که در گذشته استفاده می شد با بررسی و تحقیق روانشناسی اجرا می شد مثلا وقتی در یک قسمت کار از گوشه ماهور برای خواندن بیتی استفاده می شده دلیل و فلسفه ای داشته است و نشان دهنده یک جریان و یا یک تفکر خاصی بوده است. اما امروزه شاهدیم که  موسیقی تعزیه دچار آسیب جدی شده است  و ملودی هایی وارد آن شد که اصلا با تعزیه خوانی جور نمی شود و غربی است. تعزیه به دست هیچ کس مگر خود تعزیه خوانان خراب نمی شود و متاسفانه بعضی از تعزیه خوانان هستند که آسیب جدی به آن وارد می کنند. مثلا وقتی علی اکبر خوانی می خواهد صحنه ای مثل خداحافظی را اجرا کند درخواست اجرای  ملودی خاصی  را دارد. وقتی ملودی نواخته می شود دیده می شود ملودی یا غربیست و یا مربوط به آهنگ های قبل از انقلاب است. در مجموع کاری که اجرا می شود اصالت ندارد و به موسیقی تعزیه ربطی پیدا نمی گند. در واقع تعزیه به دست عوامل اجرای تعزیه از قالب سنتی خود فاصله گرفته و موزیسن ها ملودی ها و مارش هایی می زنند که مربوط به خوانندگان پاپ است. شاید آن ملودی حالت خاصی به تعزیه بدهد اما مهم این است که نباید به اصالت کار آسیب برسد. جدای از موسیقی تعزیه نسخ تعزیه نیز در بازنویسی دچار تحریف شده که این مورد هم در کنار دیگر موارد که عنوان شد اتفاقات بسیار ناخوشایندی را برای این هنر اصیل رقم می زند.

وی کم کردن  زمان اجرای تعزیه را یکی دیگر از آسیب های وارد شده به تعزیه در سال های اخیر عنوان کرد و افزود :زمان اجرای تعزیه بستگی به ظرفیت مخاطب دارد . استان اصفهان بالغ بر 1200 گروه تعزیه خوان حرفه ای دارد.از این رو علاقه مردم اصفهان با استناد به این آمار به تعزیه قابل توجه است. آنها 3 تا 4 ساعت بر روی زمین می نشینند و تعزیه را با دقت تماشا می کنند. اما اجرای 4 ساعت تعزیه در این مکان از حوصله مخاطب خارج است .کم کردن زمان اجرا قطعا به کار اسیب می رساند آسیب از این نظر که کل نسخه خوانده نمی شود و خلاصه کردن نسخه برای بازیگران بسیار سخت است. در تعزیه چیزی داریم مثل سند تعزیه تا وقتی مخاطب می گوید شعر را از کجا می آورید او را به همین اسناد ارجاع دهیم. لذا تغیر درکلیه  نسخه های تعزیه مثل زمینه انجم ،زمینه میر انجم ،زمینه  میر عزا و ... اتفاق خوشایندی نخواهد بود.البته ما برای فهم بهتر مخاطب با توجه به موقعیت مکانی از زمینه هایی مختلفی همچون زمینه تهران و یا زمینه میرعزا استفاده می کنیم اما دراصل  نسخ دست نبرده ایم.

وی در خاتمه با تشکر از عوامل و کلیه کارکنان بنیاد آفرینش های هنری نیاوران که در برگزاری این مجالس حضور فعال داشتند اظهار داشت:این خیلی خوب است که مجالس تعزیه به صورت مداوم و منظم در دهه اول ماه محرم در این مجموعه برگزار می شود و مردم به این مجالس عادت کرده اند. در این شب ها شاهد بودیم که عده زیادی ساعاتی قبل از آغاز مراسم وارد فرهنگسرا می شدند و با شور و شوق به این مجالس می آمدند. امیدوارم این استمرار و مداومت با حمایت معاونت امور هنری دنبال شود چرا که اینگونه اقدامات موجب تقویت تعزیه و حمایت از این هنر اصیل می گردد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید