تصویر برگزیده

در خانه هنرمندان ایران

مستند «خون سرد»نقد و بررسی شد

آرتنا: فیلم مستند «خون سرد» در خانه هنرمندان ایران به نمایش در آمد.

zoom
مستند «خون سرد»نقد و بررسی شد

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»،در ادامه سلسله برنامه‌های انجمن تهیه‌کنندگان سینمای مستند سه‌شنبه 12 آبان فیلم مستند «خون سرد» ساخته هادی معصوم‌دوست در تالار استاد شهناز خانه هنرمندان ایران به روی پرده رفت. در ادامه نیز نشست نقد و بررسی فیلم با حضور مصطفی شیری و هادی معصوم‌دوست برگزار شد.

در ابتدای این نشست، شیری به طرح سوالی در خصوص چگونگی انتخاب سوژه فیلم و تاثیر آشنایی قبلی فیلمساز با سوژه بر شکل‌گیری فضای اعتماد در فیلم پرداخت. معصوم‌دوست پاسخ داد: واقعیت آن است که ما فیلم می‌سازیم تا زنده بمانیم و کمی حالمان بهتر شود. اما سراغ سوژه‌هایی می‌روم که مطمئن باشم می‌توانم آنرا از آب در بیاورم. نسبت به «رامین» نیز شناخت قبلی داشتم و بعدها از بیماری او خبردار شدم؛ بیماری‌ای که باعث شده بود در عرض چند ماه دچار تغییر زیادی بشود. بنابراین این سوال در ذهنم به‌وجود آمد که بعد از دچار شدن به بیماری، چه اتفاقی برای آدم می‌افتد؟ قصد نشان دادن دردهای یک بیمار را نداشتم، بلکه سوالم این بود که بعد از آنکه فرد از بیماری عبور می‌کند چه اتفاقاتی می‌افتد و چه مسائلی به زندگی فرد تحمیل می‌شود.

وی ادامه داد: اعتماد میان ما روز به روز پیش می‌رفت، اگرچه هر لحظه این امکان وجود داشت که فیلم نیمه‌کاره باقی بماند و متوقف شود. این امر به سختی چنین کارهایی برمی‌گردد که در آن خودم هم به‌شخصه از نظر احساسی درگیر شدم. کار یکبار تا آستانه تعطیلی نیز پیش رفت و در نهایت قرار شد فیلم را به پایان برسانیم اما زودتر کار را جمع کنیم. به شخصیت‌های فیلم یعنی «رامین» و «افسانه» هم گفته بودم که اگر  ساخت فیلم روی زندگی شما تاثیر منفی بگذارد و آنرا به خطر بیندازد، برای من هیچ ارزشی ندارد. بنابراین پروسه شکل‌گیری اعتماد میان ما در جریان بود ولی به هر صورت، کار کردن راجع به چنین موضوعاتی بسیار سخت است.

معصوم‌دوست در پاسخ به سوالی در مورد فضاسازی و طراحی فیلم در موقعیت جاده  و به‌کارگیری آن به‌شکلی تمثیلی گفت: بخشی از انتخاب این موقعیت، به این دلیل بود که امکان دیگری نداشتیم و تنها فضای خصوصی این افراد در ماشین بود. ضمن اینکه ناپایداری حرکت ماشین به رابطه آنها شباهت داشت که هر لحظه دچار نوسان بود. آنها پس از تماشای فیلم از آن رضایت داشتند اما دیدن بخش‌هایی از فیلم و شنیدن برخی دیالوگ‌ها که در حین ضبط نشنیده بودند برایشان دشوار بود. در خصوص اینکه آیا در ساخت فیلم مراعات حال افراد را کرده‌ام باید بگویم که شاید در برخی لحظات زیاده‌روی هم کرده باشم. چون پای زندگی انسان‌ها در میان است و اگر من فیلم ساخته‌ام، اما این زندگی واقعی این افراد است. بی‌انصافی است که برای ساخت یک فیلم، احساسات افراد را به بازی گرفت. از منظر اخلاقی گمان می‌کنم اخلاق امری از پیش تعریف شده نیست و هرجا تعریف خودش را دارد. مرز آن نیز در مواجهه نزدیک با افراد مشخص می‌شود و شناخت از سوژه تاثیر زیادی در رعایت کردن این مرز دارد. فیلمساز در موقعیت فیلمسازی آن را تشخیص می‌دهد و با توجه به شناختی که نسبت به سوژه‌ها دارد، می‌داند تا کجا می‌تواند پیش برود. موضوع فیلم به ذات خود تحریک کننده احساسات هست و من قصد نداشتم به آن دامن بزنم.

وی سپس به موضوع مدیریت فضا در فیلم پرداخت و ادامه داد: صحنه‌هایی از فیلم بازسازی شده است. به این معنا که من پیش از ساخت فیلم، خاطرات رامین را مطالعه می‌کردم و در بخش‌هایی از فیلم از آنها خواستم که صحنه‌هایی را بازسازی کنند. اما به‌طور مطلق هیچ دیالوگی به آنها ندادم و هیچ بازی گرفتنی در کار نبود و همه چیز بر عهده خودشان بود. در واقع فضا را مدیریت کردم اما به آنها خط نمی‌دادم و نمی‌گفتم چه چیزی به زبان بیاورند یا نیاورند. کلا دوست دارم اثری که تولید می‌شود تر و تمیز باشد و این کار را از طریق مدیریت فضا انجام می‌دهم.

در ادامه شیری به ریتم فیلم اشاره کرد و گفت: ریتم و سکون فیلم با ریتم زندگی سوژه‌های فیلم منطبق است. اگرچه با فیلمی گفتگو محور روبرو هستیم اما حس کلیشه‌ایِ مصاحبه فیلمساز و سوژه، در این فیلم دیده نمی‌شود و این نقطه مثبت فیلم محسوب می‌شود. ضمن اینکه این شکل از طراحی و نورپردازی، انطباق خوبی با فضای درونی شخصیت‌های فیلم دارد. به‌طور کلی «خون سرد» فیلم خوش‌ساخت و تر و تمیزی است.

معصوم‌دوست در پاسخ گفت: قرار نبود کار تصویربرداری را خودم انجام بدهم اما ناچار به تصویربرداری شدم. برای نورپردازی هم به دنبال شرایط بهتری بودم اما امکانی بیش از این برای ما فراهم نشد. البته فضای تاریک برخی صحنه‌ها، به لحاظ حسی به فیلم کمک می‌کرد. وی در پایان گفت: در شرایط فعلی عده‌ای، فیلم مستند را معادل دوربین روی دست و تکان خوردن مداوم دوربین می‌دانند. گاهی نیز برای اجرا طراحی نداریم و در برخی فیلم‌های مستند شلختگی‌هایی می‌بینیم که موجب از دست دادن مخاطب می‌شود. در حالی‌که این مسائل جزو ابتدائیات ساخت فیلم مستند است و باید با وسواس بیشتری کار کنیم تا جدی‌تر گرفته شویم.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید