ماه رمضان
تصویر برگزیده

درنشست نقدوبررسی نمایشنامه"آفتاب کاران وسایرکشاورزان منطقه شرق میانه"

داستانی آرامبخش که درگیر انتقال پیام است

آرتنا: منتقد تئاتر گفت: نمایشنامه آفتاب کاران یک نمایش نامه بسیار آرامش بخش و بسیار سر خوشانه است اما نا همگون بودن آهنگ با متن در کلیت نمایشنامه به چشم می خورد.

zoom
 داستانی آرامبخش که درگیر انتقال پیام است

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»،اولین نشست نقد و بررسی نمایشنامه آفتاب کاران و سایر کشاورزان منطقه شرق میانه از سری برنامه های نمایشنامه خوانی ده نمایشنامه منتخب مسابقه نمایشنامه نویسی سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاترفجر در تالار مشاهیر مجموعه تئاتر شهر تهران برگزار شد.
این نشست با اجرای بهزاد صدیقی مدیر بخش نمایشنامه نویسی جشنواره و حضور رفیق نصرتی (نویسنده، پژوهشگر و مدرس دانشگاه) به عنوان منتقد، پویا پیر حسینلو نویسنده نمایشنامه آفتاب کاران و سایر کشاورزان منطقه شرق میانه، گروه نمایشنامه خوانی و جمعی از علاقه مندان برگزار شد.
بر اساس این گزارش در ابتدای این برنامه بهزاد صدیقی ابراز امیدواری کرد تا برگزاری نشست های نقد و بررسی این بخش بتواند ضمن ایجاد فضای تعاملی سازنده بین منتقدان و نویسندگان نمایشنامه های منتخب، زمینه ای را فراهم سازد تا نویسندگان آثار بتوانند قبل از اجرای عمومی آثارشان با آگاهی از نقاط قوت و ضعف آن در بازنویسی اثر در ارتقای بیشتر و بهتر آن به لحاظ کیفی بکوشند.
در ادامه این نشست پویا پیر حسینلو در سخنانی پیرامون نمایشنامه آفتاب کاران و سایر کشاورزان منطقه شرق میانه گفت: نگارش این متن برایم تجربه خوبی بود. داستان نمایش یک بازخورد پست مدرن بوده و به عبارتی نوعی اعتقاد گرایی در کلیت اثر وجود دارد که در داستان های موجود در آن جای گرفته است.
پیر حسینلو تصریح کرد: در کل، این نمایشنامه سه داستان را در خود جای داده است و انتخاب تک تک اسامی هدفمند صورت گرفته تا بتوانیم در نهایت یک اجرای درون متنی و برون متنی را در کنار یکدیگر قرار دهیم تا در پایان داستان نیز به نوعی بر یک وحدت و همگرایی میان شخصیت های داستان و همچنین عناصر و اجزای مختلف متن تاکید کرده و به آن برسیم.
در ادامه این نشست رفیق نصرتی منتقد حاضر در جلسه در سخنانی به تحلیل نمایشنامه و شخصیت ها پرداخت و گفت: من سعی می کنم در سخنانم حساب این نمایشنامه بسیار قوی را از خوانش بسیار بد آن جدا کنم.
وی تصریح کرد: البته خوانش دوستان هنرمند را در این زمینه مقصر نمی دانم بلکه ایراد در این بخش مستقیما متوجه نویسنده است که نگاه و دیدگاه نمادینی در متن وارد ساخته که به نظرم نادرست است.
این مدرس دانشگاه افزود: در نمایش نامه یک نوع دیالکتیک رهایی قابل مشاهده است. از نظر من در تاریخ ادبیات نمایشی ایران سه دوره مشخص به چشم می خورد.
وی توضیح داد: دوره سمبولیک که نمایشنامه های ما به صورت تمثیلات نوشته می شده و نمونه اش را در آثار میرزاده عشقی می توان مشاهده کرد. دوره دوم که فرم و محتوا در آن با یکدیگر یکی است که بخشی از نمایش نامه های بیضایی و حتی بخشی از نمایش نامه های خلج و دیگران در این دوره جای می گیرد. در این دوره فرم ادبیات قرار نیست تمثیلی باشد وفرم و محتوا با یکدیگر بروز و ظهور پیدا می کنند که دوره کلاسیک است و دوره سوم که ویژه حال حاضر است و نویسنده درگیر این مساله نیست که چه بنویسد نیست بلکه بیشترین درگیری اش این است که چه بگوید. من نام این دوره را دوره رمانتیک گذاشتم و امثال پیرحسینلو در این دوره قرار می گیرند.
نصرتی همچنین اضافه کرد: این نمایش نامه یک نمایش نامه بسیار آرامش بخش و بسیار سر خوشانه است و یکی دیگر از ایرادات نیز آهنگی است که نا همگون با متن در کلیت نمایشنامه به چشم می خورد.
بر پایه این گزارش در ادامه این نشست گروه اجرایی و حاضران در نشست به بیان دیدگاه های خود درباره صحبت های مطرح شده پرداختن و نشست با پرسش و پاسخ حاضران با عوامل خاتمه یافت.

**استفاده بسیار بجا و صحیح از عنصر غافلگیری
نمایشنامه ناتمام جزو درام های اجتماعی است و نویسنده با موضوعی که انتخاب کرده نشان می دهد که نسبت به مسایلی که پیرامون زندگی اجتماعی رخ می دهد دور نیست و باعث کنکاش ذهن مخاطب می شود.
رفیق نصرتی منتقد و مدرس تئاتر با بیان این مطلب در دومین نشست نقد و بررسی از سری برنامه های نمایشنامه خوانی ده نمایشنامه منتخب مسابقه نمایشنامه نویسی سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاترفجر که در تالار مشاهیر مجموعه تئاتر شهر تهران به نمایشنامه ناتمام نوشته بهزاد آقا جمالی اختصاص داشت گفت: نویسنده از عنصر غافلگیری در داستان خود به خوبی استفاده کرده و اینکه شخصیت های داستان را در اندازه و در زمان مناسب معرفی کرده و بسیاری از حس های در دیالوگ ها نهفته است که حس خوبی را در مخاطب ایجاد می کند از نکات مثبت و قابل تامل نمایشنامه است.
وی افزود: با توجه به اینکه در سالهای اخیر آثارهای متفاوتی از بهزاد آقا جمالی خوانده ام تصور می کنم این اثر از بقیه آثارش موفق تر است .
بر پایه این گزارش در این نشست که پس از پایان خوانش این نمایشنامه توسط گروه اجرایی با حضور بهزاد صدیقی مدیر بخش مسابقه نمایشنامه نویسی جشنواره، رفیق نصرتی منتقد، بهزاد آقا جمالی نویسنده نمایشنامه و با استقبال دانشجویان، نمایشنامه نویسان و کارگردان برگزار شده بود بهزاد صدیقی نیز با تایید دیدگاه تحلیلی رفیق نصرتی در سخنانی گفت: آقا جمالی با استفاده از ساختار و تکنیک های مناسب توانسته آثاری خلق کند که باعث همراهی بیشتر مخاطبین در کارهایش شود.
رفیق نصرتی در ادامه تحلیل و نقد نمایشنامه ناتمام در نقل قولی از سوزان سانتاک گفت: اکنون دیگر منتقدی که بین فرم و محتوا جدایی قائل باشد یافت نمی شود ولی در نقد های عملی باز هم شاهد این اتفاق هستیم که زمان ومکان بخشی از نمایش باشد و وجه تمایز آن البته بین فرم وفرمالیسم استاز طرف دیگر البته بخشی ازایراد متن این است که در چارچوب ازقراردها قرار گرفته و به نوعی خود را محبوس ساخته است و البته با این وجود نویسنده تلاش کرده تا این چارچوب ها را در بهترین شکل بیان کند.
نصرتی در خاتمه به خوانش با دقت و خوب متن اشاره و تصریح کرد: و این دقت را ناشی از دیکتاتوری متن می دانم . چرا که متن چنان در سیطره نویسنده قرار گرفته است که به هیچ عنوان نمیتوان قدمی فراتر از آن رفت.
پرسش و پاسخ نویسنده حاضران با نویسنده و طرح دیدگاه های بهزاد آقا جمالی نویسنده نمایشنامه ناتمام بخش دیگری از این نشست بود.

**پیشرفت تکنولوژی سبب افزایش دغدغه فکری می شود
نشست نقد و بررسی نمایشنامه سندرومی به نام خوشبختی نوشته مونا نصیری حسینی با حضور نویسنده، بهزاد صدیقی مدیر بخش نمایشنامه نویسی سی وچهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر، رفیق نصرتی منتقد تئاتر، پژوهشگر و مدرس دانشگاه و جمعی از دانشجویان، هنرمندان و علاقه مندان در روز دوم برنامه نمایشنامه خوانی ده نمایشنامه منتخب جشنواره سی و چهارم تئاتر فجر در تالار مشاهیر مجموعه تئاتر شهر تهران برگزار شد.
در این نشست نویسنده با اشاره به سوابق حضورش در رادیو و همچنی عرصه اجرا تاکید کرد نمایشنامه سندرومی به نام خوشبختی اولین اثر از وی محسوب شده که در مرحله نهایی برای حضور در جشنواره سی و چهارم برگزیده شده است.
در ادامه این نشست رفیق نصرتی با اشاره به دوم اینکه منطقی که در جهان هنر در نظر گرفته می گیریم یکی در جهان واقعیت و دیگری جهان دراماتیک است گفت: در جهان دراماتیک نیز بینش از دنیای واقعی در خود نهفته است و این مساله نیز می بایست منطق قابل قبولی در خود داشته باشد.
وی در تشریح این دیدگاه به بخش هایی از نمایشنامه اشاره و ان را تحلیل کرد.
مونا نصیری حسینی نیز در توضیح این مساله به وجود گسترده تکنولوزی در زندگی روزمره بشر اشاره کرد و توضیح داد: تلاشم کردم تا بگویم پیشرفت تکنولوژی سبب افزایش دغدغه فکری نیز می شود.
بر پایه این گزارش، باقی ماندن در سطح و عدم حرکت به عمق، فضای زن ستیزی با وجود اینکه نویسنده نیز خود یک زن است و مسائلی دیگر در خصوص ساختار داستان نیز از دیگر مباحثی کبود که توسط منتقد و حاضران در این نشست مطرح و از سوی نویسنده برای برخی از انها توضیحاتی ارائه شد.

**فارس باقری: توجیه نمی کنم و نقدها را می شنوم
فارس باقری نویسنده نمایشنامه دریای واژگون در نشست نقد و بررسی این نمایشنامه با تاکید بر اینکه حضورش در این نشست صرفا برای دریافت نقدها و نظرات وارد بر این نمایشنامه است گفت: به دنبال هیچگونه توجیهی نیستم و نمی خواهم بگویم منظورم این بوده یا نبوده بلکه آماده ام تا نقدها را بشنوم و از آنها استفاده کنم.
در این نشست که با حضور جمعی از هنرمندان و علاقه مندان در تالار مشاهیر تئاتر شهر تهران برگزار شد رفیق نصرتی در تحلیل خود از متن دریای واژگون گفت: هر هنر اثری باید دارای شکل پدیدار شناختی باشد که نمایش نامه توانسته این شکل پدیدار شناختی را در من به وجود بیاورد.
وی گفت: من این متن را یک بار خواندم و یک بار هم در این جا گوش کردم اما این داستان را نمی فهمم به عبارتی این متن یک جعل است جعل یک فضای ابزورد است. در این داستان، من روابط انسانی را گنگ می دانم و این گنگی هم در نویسنده معلوم و جالب است. ضمن اینکه چنین حسی دارم که انسانها نمی توانند ابعادی پیدا کنند که بتوانیم از طریق این ابعاد ویژگی شخصیت ها را بشناسیم تا دغدغه های آنها را درک کنیم. از همین رو می بایست در هر جایی پیرنگی را پیدا کنیم که این پیرنگ ها نیز در سه شاخه خود را نمایان می سازند یکی پیرنگ شخصیت دومی پیرنگ ایده و سوم پیرنگ کنش است که در کنار این پیرنگ ها می توانیم برخی از ایده ها را بشناسیم و از همین رو احساس می کنم این نمایش نامه تخت و وهم آلود است.
طرح مباحثی مانند فرم و محتوا، پنهانی موضع در داستان، وجود فضایی به نام موضع گیری درفضای تعاملی اینگونه از جمله محورها و مباحثی بود که در نشست نقد و بررسی نمایشنامه دریای واژگون از سوی منتقد حاضر در نشست و تماشاگران در خصوص بحث و تبادل نظر صورت گرفت.
برنامه های نمایشنامه خوانی نمایشنامه های منتخب سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر تا روز جمعه 29 آبان ماه ادامه خواهد یافت.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید