ماه رمضان
تصویر برگزیده

یک پژوهشگر تاریخ معاصر مطرح کرد:

ایجاد مراکز ایران شناسی و شرق شناسی در غرب با هدف استعماری بوده است

آرتنا: پژوهشگر تاریخ معاصر در برنامه "گفت‌وگوی فرهنگی" رادیو گفت‌و‌گو گفت: اگر بخواهیم تاریخ را در ایران بعد از صفویه مطرح کنیم، باید ابتدا استعمار شناسی داشته باشیم و ماهیت و هدف و کارنامه استعمار را بشناسیم.

zoom
ایجاد مراکز ایران شناسی و شرق شناسی در غرب با هدف استعماری بوده است

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»،برنامه "گفت‌وگوی فرهنگی" با موضوع بررسی اهمیت آشنایی و مطالعه تاریخ معاصر و با حضور دکتر جواد منصوری معاون مرکز اسناد انقلاب اسلامی، قاسم تبریزی پژوهشگر تاریخ معاصر و دکتر عرفانی پژوهشگر و استاد دانشگاه روانه آنتن شد.

دکتر جواد منصوری با بیان اینکه بحث عمیق تاریخ را فلسفه تاریخ می گویند، اظهار داشت: دلایل تاریخ نگاری و بحث پیرامون آن پیچیده نیست، زیرا کم و بیش همگی می دانیم، انسان به عنوان یک موجود تقریبا ثابت با یکسری ویژگی های ثابت، با شرایطی تا حدودی متفاوت تاریخ خودش را گذرانده است.

وی خاطرنشان کرد: در کتب آسمانی، فلسفی و حتی کتبی که بحث از سیاست و حکومت است، ارجاع به تاریخ می دهند.

معاون مرکز اسناد انقلاب اسلامی به ارائه تعریف از تاریخ پرداخت و بیان داشت: تاریخ سالن تشریح انسان است. همانطور که در پزشکی در سالنی انسان را برای دانشجوی پزشکی تشریح می کنند، تاریخ نیز همچون انسانی است که روی تخت خوابیده است و در حال تشریح شدن است. در حقیقت انسان واقعی را در تاریخ می بینید، نه در حال و یا پزشکی که درباره جسم انسان صحبت می کند، زیرا تاریخ ماهیت واقعی و ثابت انسان را نشان می دهد.

جواد منصوری با بیان اینکه قرآن کریم نیمی از محتوای خود را به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به تاریخ می پردازد، اظهار داشت: هر چه می خواهد درباره گذشته و آینده انسان بگوید و یا هر چه می خواهد درباره ماهیت خودش سخن بگوید و یا درباره هدایت و نیازهای انسان بگوید، عیناً در تاریخ نشان می دهد.

معاون مرکز اسناد انقلاب اسلامی به داستان حضرت یوسف اشاره کرد و اظهار داشت: وقتی صحبت از داستان می کنیم، گمان می کنیم درباره مطلبی در خصوص گذشته صحبت می کنیم که به امروز ربطی ندارد، در حالی که کلمه به کلمه درباره انسان شناسی، جامعه شناسی، حکومت شناسی و ظلم شناسی صحبت می کند ولی ما نیاموختیم که تاریخ حضرت یوسف فرد نیست بلکه تاریخ انسان در سالن تشریح تاریخ است.

وی با اشاره به رهبر معظم انقلاب گفت: ایشان فرموده اند، تاریخ یک امر تکراری است، یعنی اینگونه نیست که بگوییم مشروطیت پدیده ای بود و دیگر تکرار نمی شود، بلکه خیلی حرف ها در مشروطیت وجود دارد که استمرار دارد. دوم اینکه ایشان تاکید کردند شما باید متونی برای سطوح مختلف جامعه بنویسید تا هم کودکان و هم دانشگاهیان از آن منتفع شوند.

جواد منصوری خاطرنشان کرد: اتفاقا ما این کار را در مرکز اسناد انجام داده ایم و عملا برای سه سطح از جامعه در حال نگارش کتاب هستیم.

وی با تاکید رهبر انقلاب بر نگارش مطالب مستند اشاره کرد و بیان داشت: ایشان فرمودند در صورتی که مطالب مستند نباشد، نوشته های شما دچار خدشه می شود. سعی کنید آثارتان آنچنان اعتبار و استحکام داشته باشد که تاثیر داشته باشد. ایشان روی دو مقطع تاریخ معاصر تاکید داشتند؛ نخست جریان جنبش مشروطیت و دوم نهضت ضد استعماری ملی شدن صنعت نفت.

وی تصریح کرد: مشروطیت مباحثی دارد که هنوز هم جای بحث و تبادل نظر دارد. ایشان بر نقش خارجی ها و عوامل وابسته به خارجی ها در مشروطیت تاکید دارند که در مشروطیت نقش انگلیسی ها بسیار پر رنگ است. ایران جایی است که قدرت های بزرگ می خواهند بر این منطقه تسلط داشته باشند.

معاون مرکز اسناد انقلاب اسلامی به تغییرات محتوایی در آثار خود پس از دیدار با رهبر معظم انقلاب اشاره کرد و بیان داشت: اولاً پس از دیدار و تاکید ایشان، کتاب هایمان را در سه سطح منتشر می کنیم؛ یکی برای جوان ها و دیگری برای عامه مردم و دیگری کتاب های تخصصی. برنامه ریزی جدید انجام داده ایم که کاملا مستند باشد. به عنوان مثال زندگی برخی شخصیت ها را متکی بر اسناد موجود نوشته ایم.

قاسم تبریزی با بیان اینکه تاریخ حافظه یک جامعه و میراث نسل های پیشین است، اظهار داشت: تاریخ مربوط به انسان است زیرا با انسان متولد شده است و به همین جهت میراثی عظیم است که سرنوشت همه انسان ها در آن وجود دارد.

وی درباره علت کم توجهی جامعه ایران به تاریخ گفت: مقداری از آن را باید در تاریخ نگاری پهلوی بدانیم که تنها در تمجید از رضاخان و محمدرضاشاه بوده است و حاوی یک نوع دروغ و افسانه باقی بوده است.

پژوهشگر تاریخ معاصر افزود: علت دیگر تاریخی بوده است که غربی ها نوشته اند آمیخته با اهداف استعماری بوده است مانند منشورات دانشگاه کمبریج. اگر بخواهیم تاریخ را در ایران بعد از صفویه مطرح کنیم، باید ابتدا استعمار شناسی داشته باشیم و ماهیت و هدف و کارنامه استعمار را بشناسیم. مراکز ایران شناسی و شرق شناسی در غرب با اهداف استعماری بود. حرکت شرق شناسی هیچ گاه حرکت علمی نبود.

تبریزی به رساله ادوارد سعید شرق شناس فلسطینی اشاره کرد و گفت: در این رساله ماهیت استعماری شرق شناسی را به خوبی مطرح کرده است و مشخص کرده است که این مراکز با اهداف استعماری بوده است. خود انگلیسی ها می گویند ما از دوران قاجار 2217 سفرنامه داریم یا در بین جنگ جهانی اول و دوم 3500 خاطره جمع آوری کرده ایم.

دکتر عرفانی با بیان اینکه وقتی رهبر معظم انقلاب از تاریخ نگاری ایراد می گیرند، منظورشان قبل از انقلاب نیست، تاکید داشت: به اعتقاد بنده باید تاریخ نگاری بعد از دوران انقلاب آسیب شناسی شود. در حقیقت ایراد به ما مورخان وارد می شود. هیچ وقت نباید توقع داشته باشیم که یک انگلیسی و آمریکایی بیاید تاریخ ایران را بنویسد و در آن منافع ما را در نظر بگیرد.

این پژوهشگر ادامه داد: غربی ها همیشه به دنبال منافع خودشان بوده اند. اینکه من ایرانی منتظر بمانم تا یک خارجی تاریخ من را بنویسد، هیچ گاه به سرانجامی نخواهیم رسید.

وی به بیان مشکلات مرتبط به تاریخ نگاری پس از انقلاب پرداخت و گفت: روی سخن رهبر انقلاب به ما است. تاریخ نگاری بعد از انقلاب متاسفانه دچار دردهای زیادی شد. از دهه سوم شاهد هستیم بجای اینکه اهل تاریخ وارد تاریخ شوند، اهل سیاست وارد تاریخ شده اند و هنگامی که اهل سیاست وارد تاریخ شوند، به دیدگاه چپی ها وارد می شود تا یک نظریه حزبی و چپی را حاکم کنند.

متذکر می شویم، برنامه "گفت‌وگوی فرهنگی" شنبه تا چهارشنبه ساعت 20 از رادیو گفت‌وگو به روی آنتن می رود و فایل صوتی آن در سایت شبکه موجود است.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید