تصویر برگزیده

آرزویی که به حقیقت نزدیک می‌شود

گنجینه‌های خطی فارسی دنیا فهرست می‌شوند

آرتنا: حجةالاسلام والمسلمین مصطفی درایتی محقق و فهرست‌نگار نسخه‌های خطی از آغاز پروژه فهرست کردن تمامی نسخه‌های خطی فارسی جهان خبر داد و گفت:‌ این دغدغه سال‌ها در ایران مطرح بوده و ما تلاش داریم به آن جامه عمل بپوشانیم.

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»،حجةالاسلام والمسلمین مصطفی درایتی محقق و فهرست‌نگار نسخه‌های خطی از آغاز پروژه فهرستگان نسخه‌های خطی فارسی در جهان خبر داد و گفت:‌ این دغدغه که تمامی نسخه‌های خطی فارسی موجود در دنیا شناسایی شده و فهرست‌نگاری شوند،‌ از مدت‌ها پیش در ایران در جمع پژوهشگران وجود داشته است،‌ ما به عنوان پشتوانه تاریخ و ادبیات فارسی نیازمند این هستیم که زمینه اطلاعات نسخه‌های خطی فارسی در دنیا را فراهم کنیم.

وی ادامه داد: این امر سابقه طولانی در ایران دارد، مکرر هم بر آن اصرار شده و ضرورت دارد که ایران به عنوان مهم‌ترین کشور فارسی زبان دنیا از تألیفات فارسی در هر جای دنیا اطلاع داشته باشد، این کار تا به حال به سرانجام نرسیده است اما ما در تلاش هستیم تا آن را نهایی کنیم‌، البته این کار ابعاد متعددی دارد، یک بخشی از امسال آغاز شده است.

درایتی با بیان این مطلب که بیشتر نگاهمان به ترکیه، شبه قاره و کشورهای آسیای میانه است، این آرزوی بسیاری از فرهنگ دوستان است که این کار به سرانجام برسد،‌ چرا که شایسته نیست ایران با این همه امکانات نتواند این مهم را به عنوان پشتوانه زبان و ادبیات فارسی به سرانجام برساند. امیدواریم نهادهای ذیربط در این زمینه یاری رسان باشند.

وی اعلام تعداد نسخه‌های خطی فارسی موجود در دنیا را دشوار دانست و گفت:‌ اکنون نمی‌توان آمار دقیقی ارائه کرد،‌ طبق ارزیابی ما بیش از 5 هزار فهرست در دنیا به حدود 10 زبان و یا بیشتر نشر یافته است که خیلی از آن‌ها قدیمی و خیلی‌ها جدید است. تا زمانی که تمام این نسخه‌ها را استخراج نکنیم، ارزیابی‌ها چندان مطابق واقع نیست.

این پژوهشگر حوزه خطی با اشاره به پراکندگی نسخه‌های خطی فارسی در کشورهای دنیا گفت:‌ خوشبختانه بر خلاف انتظار ما که تصور می‌رفت، تنها در حوزه‌هایی که به شکلی در گذشته سیاسی ایران نقش داشته‌اند‌، آثار فارسی دیده شود، حتی در کشورهای افریقایی‌،  اروپایی و کشورهای دوردست عربی و ... به عبارت دیگر هیچ کتابخانه معتبری در دنیا نیست که از آثار معتبر فارسی تهی باشد. حداقل در هر کتابخانه چندین نسخه خطی فارسی وجود دارد و این نشان می‌دهد گستره این زبان در پهنه جهان تاثیر داشته است. زبان فارسی از معدود زبان هایی است که تمدن ساز بوده و توانسته شاهکارهایی به عالم علم عرضه کند، ما باید تلاش کنیم این زبان هم چنان قوت خود را در عرصه‌های گوناگون علمی حفظ کند.

وی با اشاره به روند فهرست‌نویسی نسخه‌های خطی فارسی در این طرح گفت:‌ در مرحله اول اطلاعات تولید شده برای ما مهم است، ابتدا فهرست‌های مختصر و مفصل را  ترجمه می‌کنیم، در مرحله دوم باید فکری برای نسخه‌های فهرست نشده کرد، در ترکیه، آسیای میانه و شبه قاره بیشترین نسخه‌های خطی فارسی فهرست نشده را داریم.

درایتی با بیان این مطلب که اگر به صورت فشرده کار کنیم،‌ این فهرست تا دو سال آینده آماده انتشار خواهد شد‌، اما این کار سنگین و پر هزینه‌ای است، هنوز هم سازمانی پشتیبانی از این کار را بر عهده نگرفته است، متاسفانه مراکز و مدیرانی که اعتبارات فرهنگی دارند، توجهی به این گونه فعالیت‌ها که از یک سو سنگین و پرهزینه است و از سویی دیگر نتایج قابل توجهی به دنبال خواهد داشت ندارند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید