ماه رمضان
تصویر برگزیده

احیاگر خط ناخنی:

متاسفانه داریم خط را از دست می دهیم

آرتنا: جواهر پور خوشنویس خط نستعلیق و احیاگر خط ناخنی در برنامه "گفت‌وگوی فرهنگی" رادیو گفت‌وگو با تاکید بر اینکه باید خط و خوشنویسی را احیا کرد، گفت: متاسفانه در حال حاضر داریم خط را از دست می دهیم و با رایج کردن نقاشی خط این اتفاق تسریع شده است. برخی جوان های امروزی خط اصیل را نادیده می گیرند.

zoom
متاسفانه داریم خط را از دست می دهیم

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»،برنامه "گفت‌وگوی فرهنگی" با موضوع آسیب شناسی هنر خوش نویسی در ایران و با حضور استاد مجید ملانوروزی مدیر کل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، استاد ناصر جواهر پور خوشنویس خط  نستعلیق و احیاگر خط ناخنی و علی اشرف صندوق آبادی عضو شورای عالی انجمن خوش نویسان ایران روانه آنتن شد.

استاد ناصرجواهر پور خوشنویس خط  نستعلیق و احیاگر خط ناخنی با بیان اینکه انسان ها همیشه در جستجوی بهترین ها هستند، بیان داشت: خط مرحله ای از الفبای خط و همچنین خوشنویسی است. هرکسی که از خوبی های دیگر لذت می برد، از خط خوب هم لذت می برد.

وی افزود: در برخی به دلایل مختلفی، پیگیری خوشنویسی وظیفه شده است تا اسوه ای برای دیگران باشند. اما اینکه هر کسی بتواند خوشنویس شود، بسیار بعید است زیرا خوشنویسی مانند بسیاری از کارهای دیگر، نیازمند صرف کردن یک عمر برای ماندگار شدن است.

استاد مجید ملانوروزی شروع انسان را با گفتار و واژه و حرف دانست و عنوان داشت: نوشتار یا نوشته بلافاصله بعد از واژه و گفتگو می آید و از زمان زیبانویسی نوشتار هم با توجه به ذوقی که در انسان وجود دارد، پدید می آید.

وی اضافه کرد: با توجه به نسبت های طلایی که انسان در هر زمانی از نظر زیباشناسی و فرهنگ خود دارد، خوش نویسی های مختلف شکل می گیرد. مهمترین بخشی که خوشنویسی دچار دگرگونی ها می شود، بحث متریال و مواد است. در جایی که خوشنویس می خواهد، متنی را بر کاشی بنویسد، مجبور است از قطعات کاشی و معرق های آن استفاده کند، زمانی که می خواهد بر دیواره خشتی بنویسد، از خشت استفاده می کند و همچنین برای نگارش بر هر جنسی، از آن کمک می گیرد. 

وی به مسئله حغرافیای اسلامی اشاره کرد و اظهار داشت: با توجه به گستردگی جغرافیای فرهنگ اسلامی و ایرانی، شاهد خطوط گوناگونی مانند خط کوفی و خطوط هفت گانه مثل تعلیق و بعد نستعلیق بوده ایم.

مدیر کل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به خط نستعلیق اشاره کرد و ادامه داد: نستعلیق عروس خط های فارسی است که بیشترین قرابت را با فضای فرهنگی ایران دارد که یکی از دلایل آن کنار نگارگری قرار گرفتن است زیرا می دانیم در نگارگری از شکل های حلزونی استفاده می کردیم در حالی که در خطوط سابق بر پایه مربع بود اما با خط نستعلیق شاکله خط از مربع به دایره می آید.

ملانوروزی منشا شکل گیری همه هنرها را در سپهر ایرانی و اسلامی دانست و اظهار داشت: وقتی از هستی شناسی هنر اسلامی صحبت می کنیم، یعنی ریتم، تعادل و هارمونی وجود دارد.

جواهر پور خوشنویس خط  نستعلیق و احیاگر خط ناخنی در ادامه تصریح کرد: نستعلیق عروس خطوط اسلامی است، گرچه ایرانی ها در تمام خطوط اسلامی چه در اختراع و چه در تکمیل سهم بزرگی دارند. حتی در خط کوفی که خطی تزئینی بوده است، ایرانی ها بیش از 20 نوع نگارش برای آن داشتند.

وی در خصوص استفاده از خط نستعلیق در کشورهای دیگر اسلامی گفت: آنها آرزو دارند و دارند کارهایی هم انجام می دهند که تا نستعلیق را هم به نام خودشان بزنند و متاسفانه مسئولین هم در غفلت هستند.

این استاد خوش نویس با تاکید بر اینکه باید خط و خوشنویسی را احیا کرد، بیان داشت: متاسفانه در حال حاضر داریم خط را از دست می دهیم و با رایج کردن نقاشی خط این اتفاق تسریع شده است.

وی با اشاره به نقاشی خط و سابقه آن گفت: در گذشته نیز نقاشی خط داشته ایم مانند سیاه مشق که یک نوع نقاشی خط بوده است یا خط نقاشی داشته ایم که مرحوم زرین قلم در زمان قاجاریه کار می کرده است.

وی افزود: با وجود زحماتی که گذشتگان کشیده اند و خط را به ما رسانده اند، ولی ما داریم خون دل می خوریم و به نوعی ایثار می کردیم.

جواهر پور درباره نقاشی خط توضیح داد و گفت: نمی توان گفت نقاشی خط ساده تر است زیرا کسانی که نقاشی خط را اصولی انجام می دهند مانند استاد احسایی و مرحوم استاد مافی، صاحب سبک هستند ولی برخی جوان های امروزی خط اصیل را نادیده می گیرند. متاسفانه گاهی چیزی شبیه دهن کجی در برخی خط ها می بینیم که یک انحراف در خط و خوش نویسی محسوب می شود که نمی توان به آن خط از نظر زیبایی نگاه کرد.

خوشنویس خط  نستعلیق و احیاگر خط ناخنی با بیان اینکه در مورد خط می توان به صراحت ادعا کرد که هنر اصیل ایرانی است، بیان داشت: خیلی چیزها را نمی توان اعلام کرد هنر اصیل ایرانی است مانند مینیاتور که منشاء آن جای دیگری است ولی خط از ایران به دیگر کشورها رفته است.

در ادامه علی اشرف صندوق آبادی خوش نویسی را یکی از هنرهایی دانست که بیانگر میراث و گنجینه فرهنگی و تمدن تاریخ ایران توصیف کرد و اظهار داشت: از نظر زیبا شناسی یکی از بهترین هنرهایی است که هندسه طلایی در آن نمایان است. امروز باید این میراث گرانمایه را نگهداری و پاسداری کنیم.

وی تاکید کرد: ما نیز باید متناسب با شرایط و جامعه شناسی و نیازهای روز حرکت کنیم. یعنی اینگونه نیست که تنها خوش نویسی صرف را در همه مقاطع تاریخی به همان شکل ادامه دهیم. این هنر به حدی ظرفیت دارد که هنرمند خلاق می تواند هم این میراث را حفظ کند و هم متناسب با نیازهای روز ابداع و حرکت جدیدی را ایجاد کند.

وی با بیان اینکه خوشنویسی میراث کهن ما است، در عین حال تصریح کرد: ما به عنوان پیشکسوتان این هنر باید آرام آرام  در حوزه جوانان و امور فرهنگی وارد کنیم و متناسب با روز این موضوع را ارائه دهیم.

صندوق آبادی به نقاشی خط اشاره کرد و بیان داشت: نقاشی خط وسیله و حرکت جدیدی است که می تواند جذابیت زیادی داشته باشد. برخی در این حوزه فقط فرم را می بینند که این موضوع صحیح نیست زیرا اصالت های خط باید حفظ شود و تنها رنگ در خدمت خوشنویسی باشد.

شایان ذکر است؛ برنامه "گفت‌وگوی فرهنگی" هر شب ساعت 20 از شبکه رادیویی گفت‌وگو پخش می شود و فایل صوتی آن در تارنمای شبکه موجود است.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید