ماه رمضان
تصویر برگزیده

خسرو دهقان:

آرزوی فیلمسازهای ایرانی ساخت فیلمی مانند «کریمر علیه کریمر» است

آرتنا: فیلم «کریمر علیه کریمر» در خانه هنرمندان ایران به روی پرده رفت.

zoom
آرزوی فیلمسازهای ایرانی ساخت فیلمی مانند «کریمر علیه کریمر» است

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»،در یکصد و چهل و یکمین برنامه سینماتک خانه هنرمندان ایران که دوشنبه 23 آذر در تالار استاد ناصری برگزار شد، فیلم «کریمر علیه کریمر» به نمایش در آمد. در ادامه نیز خسرو دهقان و کیوان کثیریان به نقد و بررسی فیلم پرداختند.

دهقان در ابتدای این نشست گفت: «کریمر علیه کریمر» از معدود فیلم های تاریخ سینماست که توانسته جوایز اسکار را درو کند و برای فیلم، کارگردانی، فیلمنامه، بازیگر زن و بازیگر مرد اسکار بگیرد. رابرت بنتون فیلمنامه نویس قدرتمندی است که در زمینه های مختلفی طبع آزمایی کرده و موفق بوده، همان طور که در کارگردانی هم عملکرد شایسته ای از خود نشان داده است.

وی سپس به معیارهای اهداء جایزه جایزه اسکار اشاره کرد و ادامه داد: اسکار در عین اینکه نگاهی نرم به ملودرام و اندکی اشک و آه دارد، به موضوعات روز جامعه اهمیت می‌دهد. «کریمر علیه کریمر» نیز با طرح مساله زن، آینه‌ای در برابر اجتماع آمریکا در دهه 70 میلادی بوده است؛ از همان لحظه اول فیلم وارد فضای اجتماعی واقعی آن دوران می‌شویم. این فیلم که متعلق به سینمای بدنه است، حرفش را سرراست می‌زند و در عوضِ آموزش شنا به تماشاگر، او را به داخل استخر هل می‌دهد. یکی از دلایل موفقیت این فیلم که در کسب جایزه اسکار نقش مهمی دارد، این است که محک تماشاگر به آن خورده و مورد استقبال فراوان قرار گرفته بود. «کریمر علیه کریمر» همان فیلمی است که ساخت آن، آمال و آرزوی فیلمسازهای هم‌وطن ماست؛ فیلمی گرم، با هزینه پایین، فروش بالا و.. . محتوای فیلم نیز چیز پیچیده‌ای نیست و از آسمان نیامده است. کارگردان هم قصد ندارد نظریه‌ای سیاسی یا روانشناختی به فیلم تحمیل کند.

این منتقد سینمایی افزود: فیلم در واقع به وضعیت زنان در اواخر دهه 70 و اوایل دهه 80 میلادی در جامعه آمریکا می‌پردازد. شخصیت زن فیلم یعنی «جوانا» قصد دارد «تد» را آدم کند. در واقع او زنی است که چندین سال به امورات سنتی خانه‌داری، بچه‌داری و.. مشغول بوده و مرد خانه به دنبال پیشرفت شغلی و شخصی خود بوده است. حال «جوانا» می‌خواهد بگوید زن هم شخصیت دارد و می‌تواند کار کند و هویت فردی و استقلال اقتصادی داشته باشد. او سر عناد با همسرش ندارد اما به تقسیم زندگی در همه زمینه‌های داخل و بیرون از خانه و مسئولیت‌پذیری در زندگی مشترک معتقد است و نمی‌پذیرد که نادیده گرفته شود. پس از ترک خانه و در غیاب محسوس «جوانا»، «تد» در سر دو راهی بین کار و بچه به سرعت تصمیم می‌گیرد و با بچه پیش می‌رود. بر سر تمام دوراهی‌هایی که در فیلم می‌بینیم، کفه بچه سنگین‌تر است و «تد» که سال‌ها به‌خاطر کار از انجام وظایف خود به‌عنوان همسر و پدر غافل بوده، اینبار به‌خاطر بچه کارش را از دست می‌دهد.  

دهقان در ادامه و در پاسخ به سوال کثیریان در خصوص محوری بودن عنصر خانواده و نقش مهم بچه در فیلم گفت: دعوای زن و شوهر نه بر سر پول، بلکه در مورد بچه بود. بچه در فیلم نقش موتور محرکه را داشت که اگر در این میان نبود، تمام معادلات تغییر می کرد. در واقع حضور اوست که باعث ایجاد این تحولات در خانواده خود می‌شود. «جوانا» نیز که از عدم مسئولیت‌پذیری «تد» ناراحت است، وقتی در دادگاه با تحولات او روبرو می‌شود، تصمیم می‌گیرد خودش را کنار بکشد. دلیل رفتنش از زندگی نیز وارد کردن شوک به «تد» برای توجه به مسئولیت‌هایش است. اینها مسائلی است که ما نیز در جامعه خود با آن مواجه هستیم. نباید فراموش کنیم که در تاریخ سینما فیلم‌هایی موفق به فروش بالا شده‌اند که توانسته‌اند خانواده‌ها را درگیر خود کرده و به تماشای فیلم ترغیب کنند. هالیوود اگرچه ایدئولوژی خود را دارد، اما در وهله اول به گیشه و فروش بالا اهمیت می‌دهد.

این منتقد سینمایی افزود: این فیلم در زمان خود لایق اسکار بوده است. شاید الان برخی از ابعاد فیلم لوس به نظر برسد، اما در آن دوره با توجهی که به مساله ساختار خانواده و استقلال زن داشته، مانند یک بمب عمل کرد. ما نباید تصور خود نسبت به دنیای غرب را بر اساس آنچه ماهواره تصویر می‌کند، شکل بدهیم. بسیاری از مسائل دنیای غرب و شرق به هم شبیه است و آنها نیز قید و بندهای اجتماعی خود را دارند.

دهقان در پایان در مورد عملکرد جشنواره‌های مختلف سینمایی و جهت‌گیری‌های آنها گفت: هر جشنواره سیاست‌های خاص خودش را دارد و آنها را دنبال می‌کند. به‌عنوان مثال جشنواره فیلم برلین نگاهی سیاسی دارد و به همین دلیل است که به «تاکسی» جعفر پناهی جایزه می‌دهد. آنها چنین موضوعی را انکار هم نمی‌کنند. جشنواره فیلم فجر نیز به گمان من جوایزش را به حق می‌دهد. البته بیش از آنکه به جوایز اهدا شده و هیات داوران و سلیقه آنها در اهدا جوایز توجه کنیم، باید نگاه خود را به سیاست مرکزی هر جشنواره معطوف کنیم.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید