تصویر برگزیده

گزارشي از اداره‌كل اخبار خارجي معاونت خبر

در جهان چه‌ مي‌گذرد؟

آرتنا: اداره كل اخبار خارجي معاونت خبر با رصد تصاوير شبكه هاي خبري و رصد اخبار راديو ها و تلويزيون هاي فارسي زبان و غيرفارسي زبان و سايت هاي معتبر و پرنفوذ اخبار درست را دست مخاطب مي رسد.

zoom
در جهان چه‌ مي‌گذرد؟

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»،در دورترين نقطه از جايي كه ما ايستاده ايم، نهنگ‌ها خودكشي كرده‌اند. در سردترين نقطه جهان مردي در آب شنا مي‌كند. كودكي از سقوط از طبقه يازدهم آپارتماني جان سالم به‌در برده است. كودكان زيادي در فلسطين با اصابت مستقيم گلوله صهيونيست‌ها كشته شده‌اند. رئيس جمهور آمريكا درحالي‌كه با نوزادي روي سنگفرش دفترش بازي مي‌كند، از صهيونيست‌ها حمايت مي‌كند. بنگاه‌هاي اقتصادي جهان به دنبال راهي براي مبادله با ايرانند و هزاران خبر ديگر، هر روز از شبكه هاي خبري دنيا مخابره مي‌شود و باراني از اخبار را بر سر مخاطبان دنيا مي‌ريزند و او را در دنيايي از اخبار درست و نادرست غرق كرده‌اند. اما كدام رسانه مي‌تواند ذات حقيقت جوي انسان را از اخبار واقعي به سرعت با خبر كند. چگونه مي‌شود در چنين دنيايي اخبار درست را به مخاطب رساند. اداره كل اخبار خارجي رسانه ملي  به عنوان تنها مرجع اصلي اخبار خارجي صداوسيما روزانه 800 عنوان خبر براي پوشش رويدادهاي جهان توليد مي‌كند و ضمن اعزام خبرنگاران و به كار گرفتن خبرنگاران آزاد در اقصي نقاط كشور، به رصد، انتخاب و ترجمه اخبار شبكه‌ها، خبرگزاري‌ها و سايت‌هاي خبري و تحليل و بررسي آن مي‌پردازد و مي‌كوشد در اسرع وقت، اخبار رويدادهاي جهان را با رعايت اصل صحت، دقت و سرعت به اطلاع مخاطبان برساند. محمدرضا چپريان مدير كل اخبار خارجي سازمان عملكرد اين اداره كل را تشريح كرده‌است كه مي‌خوانيد:

 نمايش چهره اي واقعي از جهان

  او 42 سال دارد به دو زبان اسپانيايي و انگليسي مسلط است و اكنون با مدرك كارشناسي ارشد مديريت رسانه، سكان هدايت اداره كل اخبار خارجي معاونت خبر را بر عهده دارد. او از سال1381 به عنوان مترجم و دبير خبر در اداره كل اخبارمشغول به خدمت شده است و از آن سال تا كنون در سمت‌هاي مختلفي در زمينه اخبار خارجي كار كرده است.

 چپريان در تشريح عملكرد اين اداره كل مي‌گويد: اين اداره كل زيرمجموعه خبرگزاري صدا وسيما و شايد عيالوارترين اداره كل خبرگزاري باشد كه وظيفه نشان دادن وقايع، رويدادها و تصاوير واقعي از دنياي خارج از كشور را براي مخاطبان داخل كشور برعهده دارد. وي اضافه مي‌كند كه اين بازنمايي درقالب خبر، گزارش خبري، گزارش تحليلي، بازتاب رسانه‌هاي بيگانه، گزارش‌هاي مستند، تصوير راش، بولتن‌هاي ويژه، بررسي مطالب انديشكده‌هاي خارجي صورت مي‌گيرد و چهار سردبيري روي اين كليات كار مي‌كنند. اين سردبيري‌ها  پيش از آنكه معاونت سياسي به معاونت خبر تغييير كند و خبرگزاري صداوسيما راه‌اندازي شود  مديريت بودند و پس از تغيير ساختار معاونت، بنابر چابك سازي و كاهش طول فرماندهي، كه در مديريت سازمان‌هاي ارگانيك يك اصل است به سردبيري بدل شدند و اكنون چهار سردبير ارشد، هدايت ادارات اين اداره‌كل را برعهده دارند. سردبيران اخبار نمايندگي‌ها و خبرنگاران آزاد خارج از كشور، مونيتورينگ اخبار خارجي، خبرگزاري‌هاي خارجي،  تحليل و پردازش خبر از جمله اين سردبيران هستند. بخش ديگري كه جديداً به اين اداره‌كل افزوده شده صفحه بين‌الملل سايت خبرگزاري است كه سردبير مجزا دارد. مدير كل اخبار خارجي توضيح مي‌دهد كه در بخش اخبار نمايندگي‌ها و خبرنگاران آزاد، 17 دفتر رسمي در خارج از كشور و حدود 16 خبرنگار آزاد خارجي داريم.

دفاتر رسمي سازمان در اروپا شامل انگليس، فرانسه، آلمان، روسيه و بوسني مي‌شود و خبرنگاران آزاد ما در رم، كي‌يف، سن پترزبورگ، مينسك و وين هستند. در آمريكاي  شمالي و جنوبي دفتر رسمي نيورك فعاليت مي‌كند. خبرنگاران  آزاد هم در آرژانتين، برزيل و دو شهر كشور كانادا يعني تورنتو و اوتاوا مسئوليت اطلاع رساني را برعهده دارند. دفاتر رسمي عراق، سوريه، لبنان و تركيه، دفاتر رسمي ما در غرب آسيا هستند و خبرنگاران آزاد ما در اين منطقه در صنعا، قاهره، غزه و رام‌الله حضور دارند. در آسياي شرقي و مركزي نيز دفاتر رسمي پاكستان، افغانستان، تاجيكستان، جمهوري آذربايجان، هند، مالزي و چين فعاليت مي‌كنند و در شهرهاي آلمآتي‌ (قزاقستان) و ايروان (‌ارمنستان) خبرنگاران آزادما مستقرند. او درباره فعاليت‌هاي اين واحد مي‌گويد : روزانه حدود 35 تا 40 خبر مكتوب، راش‌هاي تصويري و گزارش‌هاي خبري از اين نمايندگي‌ها و خبرنگاران به‌دست ما مي‌رسد و با معيارهاي سازمان تطابق داده مي‌شود و براي خبرگزاري ارسال مي‌شود كه به فراخور، پخش اخبار سيما و صدا و شبكه خبر از آن‌ها استفاده مي‌كنند. همچنين از تمام گزارش‌هاي تصويري ما معمولاً نسخه‌اي راديويي تهيه مي‌شود. بخش «مبادلات اخبار خارجي» را هم داريم كه قبلاً مديريت مستقل داشت، ولي بعدها در حد سردبيري فعاليتش را ادامه داد كه روزانه با آسيا ويژن تبادل تصاوير مي‌كنند. در اين بخش تصاوير خبري كه بايد به سمع و نظر مردم دنيا برسد با توجه به ظرفيت خوب آسيا ويژن، به آن ارسال مي‌شود و آن‌ها نيز تصاوير را در اختيار راديو تلويزيون‌هاي ديگر مي‌گذارند؛ اخباري از داخل كشور كه چهره واقعي ايران را به‌درستي بنماياند و توطئه‌هاي بيگانگان را در زمينه دروغ‌پردازي از كشور خنثي كند. آن‌ها نيز تصاويري از شبكه‌هاي ديگر براي ما ارسال مي‌كنند. چپريان از توليد روزانه 800 عنوان خبر در اين اداره كل خبر مي‌دهد كه در آينده بيش‌تر هم خواهد شد. بخش اخبار خبرگزاري‌هاي خارجي نيز رصد، انتخاب و ترجمه فرآورده‌هاي خبري را كه شامل، خبر، گزارش، تحليل، مصاحبه و مقاله مي‌شود بر عهده‌دارد. تعدادي از اين خبرگزاري‌ها بين‌المللي‌اند و تعداد ديگر ملي- منطقه‌اي هستند. فرانس پرس، رويترز، آسوشيتدپرس، يونايتدپرس ، شين‌هوآ، د پ آ، تاس، اسپوت نيك، و كيودوي ژاپن از جمله خبرگزاري‌هاي بين‌المللي هستند كه رصد مي‌شوند.  حدود35 خبرگزاري ملي- منطقه‌اي داريم كه از جمله آن مي‌توان به خبرگزاري كشور عراق(واع)، سوريه(سانا)، فلسطين(وفا)، اردن(پترا)، تركيه(آناتولي)، عربستان(واس)...اشاره كرد. اين شبكه‌ها هم در كشور خود و هم در منطقه، مورد وثوقند. خبرگزاري‌هايي هم هستند كه تحليل‌هاي خوبي ارائه مي‌دهند، مانند فارين افرز، فارين پاليسي و نشنال اينترست كه ما از آن‌ها استفاده مي‌كنيم.

او واحد ترجمه اين اداره را  از پر سابقه‌ترين واحدهاي ترجمه سازمان مي‌داند كه شايد قدمتي 50 ساله داشته باشد. در اين بخش در شبانه روز حدود 230 عنوان خبر، گزارش، تحليل و... توليد مي‌شود.

مديركل اخبار خارجي، وظيفه كلي مونيتورينگ را نيز رصد، انتخاب و ترجمه فرآورده‌هاي خبري تصويري و مكتوب مي‌داند و فعاليت‌هاي اين بخش را به دو قسمت توليدات خبري مكتوب و توليدات خبري تصويري تقسيم مي‌كند. چپريان مي‌گويد: توليدات تصويري‌ ما شامل تصاويري  است كه در طول شبانه روز از شبكه‌هاي خبري پخش و در اين بخش رصد مي‌شود و اخبار مكتوب هم از راديوها و تلويزيون‌هاي فارسي‌زبان و غير فارسي‌زبان و سايت‌هاي معتبر و پرنفوذ خارجي رصد مي‌شود. اين سايت‌ها گاهي شامل شبكه‌هاي اجتماعي نظير توئيتر و فيس‌بوك مقامات خارجي و شبكه‌هاي اجتماعي ديگر مي‌شود.  او تسلط سردبيران اين بخش به يك زبان خارجي را از ويژگي‌هاي اين بخش مي‌داند. 50 شبكه تلويزيوني را به زبان‌هاي انگليسي، عربي، اسپانيايي، فرانسه، ايتاليلايي، آلماني، تركي استامبولي، تركي جمهوري آذربايجان و روسي رصد مي‌كنيم. در بخش مكتوب 400 پايگاه اينترنتي انگليسي از جمله انديشكده‌هاي خارجي مثل انديشكده ويلسون و حدود 150 سايت عربي رصد مي‌شوند كه به تناسب خبرهاي روز به آن‌ها مراجعه مي‌كنيم؛ برخلاف شبكه‌هاي راديو تلويزيوني كه دائما رصد مي‌شوند. همچنين سايت‌هاي اين شبكه ها هم رصد و پياده سازي  مي‌شوند. او سرعت را از ويژگي‌هاي ديگر در عملكرد اين بخش مي‌داند و مي‌گويد: خبرهاي فوري در كم‌تر از 3 دقيقه در اين بخش ترجمه و در خبرگزاري متنشر مي‌شود. اين خبرها در سيستم اعلان،  سريع انتخاب مي‌شوند و سردبير آن را ترجمه و ارسال مي‌كند.

چپريان سپس در تشريح عملكرد واحد پردازش و تحليل اخبار خارجي مي‌گويد: وظيفه ذاتي اين بخش اصل آگاهي بخشي است كه به طور مستمر ضمن رصد و بررسي تبليغات رسانه‌هاي بيگانه درباره مسائل سياسي، اقتصادي اجتماعي و فرهنگي كشور، شگرد‌ها و تاكتيك‌هاي تبليغاتي رسانه‌هاي بيگانه و جنگ نرم خبري رسانه‌اي را كشف و راهبردهاي رسانه‌اي بيگانه را در قبال ايران تبيين مي‌كند. دريافت خبر، پردازش، گزيده سازي، محوريابي، سناريو خواني، تحليل و در آخر آينده پژوهي از آنچه در رسانه هاي خارجي رخ مي‌دهد از مراحل كار در اين بخش است. او مي‌گويد: محصولات اين بخش به صورت روزانه، هفتگي، ماهانه، فصلي و سالانه به مخاطبان داخلي و خارج سازمان نظير مسئولان رده اول كشورو مسئولان رسانه ارائه مي‌شود.

مديركل اخبار خارجي درباره در صفحه بين الملل خبرگزاري رسانه ملي مي‌گويد: توليدات هر چهار بخش اين اداره كل در بسته‌بندي‌هاي مناسبي در اين صفحه منتشر مي‌شود و پخش اخبار نيز از آن استفاده مي‌كند. او تأكيد مي‌كند: با توجه به حساسيت اخبار خارجي و دقت ما در تهيه اخبار موثق و اينكه خبرها به صورت تصويري نيز ارائه مي‌شوند  همه بخش‌هاي خبري رسانه‌ملي، چه سيما چه صدا و چه شبكه خبر صرفاً از اخبار خارجي اين اداره‌كل استفاده مي‌كنند.  چپريان درباره اينكه چرا به نظر مي رسد ديگر شبكه هاي خبري در وقايع جهاني از ما سريع‌تر عمل مي‌كنند، مي‌گويد: اين بستگي به موضوع دارد. گاهي خبر ما زودتر از بقيه پخش مي‌شود، گاهي هم اصلاً نمي‌خواهيم روي خبري كار كنيم، چون نمي‌خواهيم به نوعي اسير دستوركارسازي رسانه‌هاي بيگانه و مرعوب بازي رسانه‌اي آن‌ها شويم. ميزان امكانات و ظرفيت‌هاي ما نيز در اين امر دخيلند. امكانات ما با خبرگزاري نظير رويترز قابل مقايسه نيست. او معتقد است كه با راه‌اندازي خبرگزاري و رويكردهاي جديد، اين نقيصه برطرف شده است؛ چراكه قبلاً اخبار، بسته به سفارش پخش توليد مي‌شد،  اما اكنون همه خبرها در خبرگزاري در كم‌ترين زمان منتشر مي‌شود و روال پخش اخبار و سياست‎‌هاي آن روي انتشار خبر اثري ندارد.

مديركل اخبار خارجي همچنين از برگزاري كميته‌هايي روزانه در اين اداره‌كل خبر مي‌دهد و مي‌گويد: در اين اداره كل در طول هفته پنج كميته كارشناسي اخبار خارجي به صورت روزانه برگزار مي‌شود و هر روز به يك كميته اختصاص مي‌يابد. كميته كشورهاي مشترك‌المنافع، كميته غرب آسيا و مصر، كميته آسياي شرقي، افغانستان پاكستان و اقيانوسيه، كميته اروپا آمريكا و كميته آفريقا از جمله اين كميته ها هستند كه با حضور استادان برجسته هر حوزه، تحليل‌گران اين حوزه‌ها در داخل و خارج سازمان، درباره وقايع روز بحث مي‌كنند و محورهاي قابل پردازش هر رويداد را بررسي و در قالب توليد، ملاحظات پخش اخبار، گزارش و... راهكارهايي رسانه‌اي ارائه مي‌دهند.

هماهنگي‌هاي اين كميته در دبيرخانه آن صورت مي‌گيرد. دبير هركميته دستور و صورت جلسه را تهيه و به سردبير اين بخش مي‌دهد و پس از ويرايش و تطابق آن با سياست‌ها به دست مسئولان مي‌رسد.

پاي سخن چهار سردبير ارشد

معيارهاي انتخاب اخبار در دنياي امروز با وجود رسانه‌هاي متعدد حقيقي و مجازي در جلب نظر مخاطب، از عواملي است كه همواره مورد توجه اصحاب رسانه بوده و انتخاب درست آن موجب توفيق در به‌دست گرفتن افكار عمومي است. چهار سردبير ارشد اين اداره كل به اجمال درباره عملكردشان در اين زمينه سخن گفته‌اند:

سرعت و دقت براي ما يك اصل است

سبحان بهنام سردبير ارشد مونيتورينگ است. او ترجمه درست و تخصصي اخبار را موجب بالا رفتن ميزان اصل دقت در خبر و آن را در اقناع افكار عمومي موثر مي‌داند و از آن به عنوان اصلي كه هميشه در اين واحد بر آن تأكيد و عمل شده ياد مي‌كند. بهنام تحصيلات عالي و تجربه زياد كاركنان اين بخش را يكي از نقاط برجسته آن  مي‌داند و سرعت عمل ترجمه و انتشار خبر را در اين بخش بي‌نظير مي‌خواند. شناخت مخاطب نيز از ديدگاه بهنام در اين امر موثر است و مونيتورينگ مي‌كوشد با آگاهي از آن،  اخبار خارج از كشور را با رعايت اصل سرعت و دقت براي او برگزيند.

پخش اخبار روز اولويت ماست

نادر صحرايي از سردبيران اخبار دفاتر نمايندگي و خبرنگاران آزاد، مهم‌ترين اولويت اين بخش را اخبار روز مي‌داند. صحرايي سرعت در پوشش تحولات خبري جهان را براي مخاطبان داخلي از عواملي مي‌داند كه در جلب نظر مخاطبان موثر است.

پوشش اخبار كشورهايي كه از نظر جغرافيايي و يا معنوي با كشور ما مجاورت دارند نيز از اولويت‌هايي است كه اين بخش در توليد اخبار درنظر مي‌گيرد. او مي‌گويد: اين بخش علاوه بر پوشش رويدادها، به خبرنگاران موضوعاتي براي تهيه خبر و گزارش سفارش مي‌دهد. صحرايي اضافه مي‌كند: صداگذاري و تدوين راش‌هاي ارسالي از دفاتر و خبرنگاران نيز در اين بخش صورت مي‌گيرد.

نرم خبرها مخاطب را جذب مي‌كند

جمشيد خرد زارع درباره معيارهاي انتخاب خبر از ميان انبوه اخبار جهان مي‌گويد: تنوع اخبار و توجه به نياز مخاطب از مهم‌ترين معيارهاي انتخاب اخبار است. او معتقد است خبري كه موجب انفعال مخاطب مي‌شود مردود است و نرم خبرها موجب از بين رفتن اين انفعال و جلب نظر مخاطب مي‌شوند. او همچنين مي‌گويد: اخبار نبايد باعث ترويج رفاه طلبي و اسراف گرايي در جامعه شود. همچنين وفاداري به متن و ترجمه درست، سرعت و دقت در خبر از اصولي است كه بنا به گفته او مراعات آن رضايت مخاطب را درپي خواهد داشت. او اطلاع رساني صحيح و به موقع از آخرين اخبار و حوادث گوشه و كنار جهان را از سياست‌هاي اصلي اين واحد مي‌داند.

كشف لايه پنهان اخبار رسانه هاي بيگانه

گودرزي سردبير ارشد بخش تحليل و پردازش اخبار خارجي درباره اين واحد مي‌گويد: اين بخش با رصد رسانه‌هاي بيگانه، لايه پنهان اخبار آن‌ها را كشف مي‌كند و با تحليل سناريوي آن‌ها در زمينه اخبار سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي از راهبردهاي آن‌ها براي دسترسي به اهدافشان با خبر مي‌شود. اين بخش با ارائه اين نتايج و پيشنهاد راهبردها به مسئولان سازمان، رسانه‌هاي كشور و مسئولان ارشد كشور راهكارهايي را در مقابله با اين راهبردها ارائه مي‌دهد. به گفته او، كارشناسان اين بخش با اشراف به روان‌شناسي جامعه مخاطبان داخل كشور ، شناخت رسانه هدف و بررسي مهندسي اخبار رسانه‌هاي خارجي، تحليلي جامع از واقعيات اخبار ارائه مي‌دهند.

تحليل رويدادها، پس از وقوع

كشاورز سردبير كميته‌هاي اداره‌كل اخبار خارجي نيز درباره اهداف اين كميته‌ها مي‌گويد:اين كميته‌ها با تحليل و تبيين لايه‌هاي مختلف رويدادها، وقايع و جريان‌هاي خبري مطرح در جهان و سياست‌گذاري در زمينه ارائه اخبار خارجي راهبردهاي خبري رسانه ملي را در زمينه اخبار خارجي تبيين مي‌كنند و با استفاده از خرد جمعي كارشناساني كه سال‌ها در آن حوزه كار و مطالعه كرده‌اند، يا تحقيقاتي را در اين زمينه ارائه داده‌اند، يا صاحبان اثر هستند ، راهكارهاي رسانه‌اي و سوژه‌هاي خبري را به ديگر بخش‌هاي اين اداره كل ارائه مي‌دهند.بررسي روند رويدادها پيش از وقوع و تحليل آن پس از وقوع در دستور كار اين كميته‌هاست.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید