تصویر برگزیده

در فرهنگسرای اندیشه؛

در سومین شب علوم انسانی از سایت عصر اندیشه رونمایی شد

آرتنا: شامگاه سه شنبه فرهنگسرای اندیشه میزبان سومین شب از سلسله برنامه های علوم انسانی عصر اندیشه، آیین تقدیر از دکتر مهدی گلشنی چهره ماندگار فیزیک کشور و پدر فلسفه علم در ایران بود.

به گزارش «آرتنا»،سومین شب علوم انسانی با موضوع ناکارآمدی علوم انسانی با حضور مهدی گلشنی، پرفسور کریستین یحیی بونو، دکتر فرانسیسکو خوزه لوییس، کیومرث منشی زاده، قاسم پورحسن، حسین کلباسی و جمعی از اندیشمندان، حجت‌الاسلام محمدرضا زائری رئیس موسسه فرهنگی سرچشمه، سجاد نوروزی مدیر فرهنگی هنری منطقه 7، محمدمهدی دانی مدیرمسئول و پیام فضلی نژاد سردبیر ماهنامه عصر اندیشه به همراه تعدادی از علاقه مندان به علوم انسانی در سالن اجتماعات فرهنگسرای اندیشه برگزار شد.

محمد گلشنی در ابتدای این جلسه در رابطه با ناکارآمدی علوم انسانی، از عدم توجه ویژه به این مقوله در کشور گلایه کرد و گفت: بر خلاف ما، در غرب از علوم انسانی بیشترین بهره را می برند؛ در ایران بیشترین دانشجو، استاد و دانشگاه و مجلات در رابطه با علوم انسانی است اما توجه جامعه بر علوم مهندسی است.

متاسفانه امیرکبیر دارالفنون تاسیس کرد، نه دارالعلوم!

وی افزود: سابقه این اتفاق به زمان حکومت فتحعلی شاه برمی گردد که در آن زمان علوم فنی بیشتر مورد توجه بود و متاسفانه حتی مرحوم امیرکبیر هم دارالفنون تاسیس کرد؛ نه دارالعلوم. علاوه بر این، کسانی که برای تحصیل به خارج از کشور رفتند، عموماً به واسطه شرایط آن زمان غرب، سراغ علوم فنی و مهندسی رفتند و به همین دلیل در حال حاضر، جو غالب در کشور بر مهندسی و پزشکی متمرکز شده است.

چهره ماندگار فیزیک ایران با اشاره به نگرش خانواده ها به علوم انسانی، بر لزوم توجه پدران و مادران به این علوم تاکید کرد و یادآور شد: مشکل بعدی در این حوزه، آینده شغلی نامعلوم فارغ التحصیلان علوم انسانی است؛ به این علت که اغلب وزرای علوم و معاونان وزارتخانه های کشور فارغ التحصیل مهندسی هستند، به جامعه نگاه ابزاری دارند و به عمق توجه نمی کنند.

دکتر گلشنی اضافه کرد: دانشگاه شریف که بر پایه دانشگاه MIT آمریکا بنا شده و با رویکرد توجه ویژه به علوم فنی آغاز به کار کرده است؛ متفکران آمریکایی متوجه اشتباه خود شدند و حالا MIT بر پایه علوم انسانی رو به پیشرفت است اما ما هنوز بر اساس علوم فنی و مهندسی در دانشگاه شریف فعالیت می کنیم.

در غرب مهندسی انتخاب ششم دانشجویان است

مدیر گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف بر نقش پررنگ علوم انسانی در پیشرفت کشور تاکید کرد و گفت: در ایالات متحده آمریکا مهندسی انتخاب ششم دانشجویان است اما در ایران برعکس، جوانان دنبال مهندسی هستند. شنیدم در کشور مجارستان ظرفیت رشته های فنی پر نمی شود و دانشجویان تمایل زیادی به رشته هایی مثل حقوق دارند. باید به این تغییرات توجه کنیم.

پدر فلسفه علم در ایران ادامه داد: متاسفانه کسانی که در ایران، برای علوم انسانی تصمیم می گیرند، از اهالی این علم نیستند. بر موضوعات علوم انسانی اشراف ندارند و در طرف مقابل، اندیشمندان ما در این حوزه علوم انسانی را به جامعه درست نشاسانده اند.

گلشنی با اشاره به اینکه باید با عینک فرهنگی و نگاه بومی به جامعه نگاه کنیم، گفت: اصطلاح «کشورهای پیشرفته» بسیار متداول است؛ اما غرب به جز علوم فنی و مهندسی چه پیشرفتی داشته است؟ آیا صرفاً پیشرفت علمی می تواند آینده انسان و بشریت را تامین کند؟ خودشان متوجه شدند که باید سراغ علوم انسانی بروند و در حال اصلاح رویکردشان هستند؛ ما هم باید نگاه مان را به مقوله پیشرفت تغییر دهیم.

راه حل؛ تلفیق رشته های علوم پایه و انسانی

وی افزود: سال 2003 استادان رشته های مهندسی در روزنامه نیویورک تایمز آمریکا مقاله ای منتشر کردند که نشان می داد فارغ التحصیلان علوم فنی و مهندسی در رشته و زندگی خود موفق نیستند. مسئولان این کشور با هم اندیشی عقلا تصمیم گرفتند دانشجویان رشته های مهندسی را وادار کنند چند واحد علوم انسانی و فلسفه بگذارنند تا این مشکل حل شود.

این اندیشمند علوم انسانی ادامه داد: برخی فکر می کنند با علوم فیزیکی و مادی می شود همه چیز را حل کرد و علوم محض را از علوم انسانی جدا می دانند. متاسفانه در دانشگاه های ما، اگر دانشجویی در کلاس فیزیک سوال فلسفی بپرسد مورد توجه قرار نمی گیرد در حالی که در جهان امروز، رشته های مشترک مثل فلسفه فیزیک تاسیس شده است که مورد استقبال دانشجویان قرار گرفته است.

مهدی گلشنی با اشاره به این رشته ها گفت: در رشته های مشترک مثل جامعه شناسی فناوری اطلاعات، فلسفه فیزیک و...، مدرک های مشترک به فارغ التحصیلان ارائه می شود و علوم پایه و علوم انسانی با هم تلفیق شده اند. باید با این روش ها، نگرش خانواده ها و جامعه را به علوم انسانی تغییر دهیم که نقش رسانه ها در این مورد، پررنگ تر است.

دانشجویان نخبه را جذب علوم انسانی کنیم

مدیر گروه فلسفه علم دانشگاه شریف اضافه کرد: باید کاری کنیم دانشجویان قوی تری سراغ علوم انسانی بروند و همه نخبگان کشور علوم مهندسی را انتخاب نکنند. وقتی رشته فلسفه فیزیک در دانشگاه صنعتی شریف ایجاد شد، دانشجویان خوبی از علوم پایه و محض وارد این رشته شدند که تاثیرات خوبی داشتند اما این وضعیت ادامه پیدا نکرد.

چهره ماندگار فیزیک کشورمان گفت: وقتی در دانشگاهی تصمیم می گیریم درباره علوم انسانی صحبت کنیم، از مقامات پیغام می فرستند که بحث فلسفی نکنید! به نظر من باید تصمیم گیری درباره علوم انسانی را به اصحاب خودش واگذار کنیم.

وی با اشاره به اسلامی کردن علوم هم گفت: انسان موجود ویژه و خاصی است؛ بزرگترین دانشمندان فیزیک در غرب هم معترف هستند که شعور انسانی را با علوم مادی و فیزیکی نمی توان درک کرد. متاسفانه در این حوزه، ما خوابیم و باید هر چه زودتر بیدار شویم. رسانه ها و اندیشمندان علوم انسانی باید نقش این علم را در پیشرفت جامعه تبیین کنند و علوم انسانی را ترویج کنند.

تقدیر از دکتر منشی زاده؛ پدر شعر ریاضی ایران

در ادامه با حضور جمعی از اندیشمندان علوم انسانی، از دکتر مهدی گلشنی پدر فلسفه علم در ایران، علیرضا ذاکری طراح و نقاش اندیشمندان علوم انسانی و کیومرث منشی زاده پدر شعر ریاضی ایران و استاد فلسفه و زیبایی شناسی، تقدیر و تجلیل شد و از سایت فارسی عصر اندیشه رونمایی کردند.

بعد از تجلیل ها؛ پیام فضلی نژاد سردبیر ماهنانه عصر اندیشه، در سخنان کوتاهی با تجلیل ویژه از دکتر کیومرث منشی زاده گفت: امروز مهمان ایشان هستیم؛ کسی که نیم قرن در عرصه روزنامه نگاری به فعالیت پرداخته و بعد از انقلاب اسلامی، از اولین افرادی بود که نسبت به حق مسلم ما در انرژی هسته ای مقالاتی به تحریر درآورد.

میزگرد ناکارآمدی علوم انسانی در عصر اندیشه

در پایان سومین شب علوم انسانی، با حضور قاسم پورحسن و حسین کلباسی استادان فلسفه در دانشگاه علامه طباطبایی، دکتر مهدی گلشنی و پروفسور فرانسیسکو خوزه لوییس، استاد دپارتمان مطالعات ادیان دانشگاه تورنتو، با اجرای پیام فضلی نژاد سردبیر عصر اندیشه، میزگرد «ناکارآمدی علوم انسانی» برگزار شد.

دکتر پورحسن در این نشست با اشاره به اینکه مقالات زیادی در حوزه علوم انسانی نوشته شده اما نظریه جدیدی صادر نشده است، تاکید کرد: در حوزه علوم انسانی تولید علم نداریم و با مشکلات معرفت شناسانه، معضل تاریخی و عدم وجود افق آینده روبرو هستیم. مهدی گلشنی هم در پایان تاکید کرد: وضعیت علوم انسانی خوب نیست و باید در ترویجش کمک کنیم. فکر نکنیم همه چیز وابسته به علوم پایه است و بدانیم که اگر می خواهیم فرهنگ و تمدن کشورمان پیشرفت کند، نیاز به علوم انسانی قدرتمند داریم.

لازم به ذکر است، پیش از این مجله عصر اندیشه و مرکز پژوهش‌های علوم انسانی «صدرا» اولین و دومین شب علوم انسانی را با حضور کریم مجتهدی، پرفسور پیر دورتیگیه، سیدیحیی یثربی، عبدالحسین خسروپناه، پرفسور کریستین یحیی بونو و ... برگزار کرده بود. این دو مجموعه همچنین در آبان ماه گالری اندیشمندان علوم انسانی را همزمان با برگزاری سومین کنگره علوم انسانی اسلامی در سالن همایش‌های صداوسیما افتتاح کردند که شامل 40 اثر از نقاشی‌های سید علیرضا ذاکری بود.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید