ماه رمضان
تصویر برگزیده

عضو انجمن نویسندگان و منتقدان خانه تئاتر؛

عدم استقبال از نقد به دلیل نقد پذیر نبودن جامعه ما است

آرتنا: برنامه "پرده آخر" با موضوع نقد تئاتر و با حضور سمیرا افتخاری ، حسین مسافر آستانه ،پیمان یاحقی روانه آنتن شد.

zoom
عدم استقبال از نقد به دلیل نقد پذیر نبودن جامعه ما است

به گزارش خبرگزاری هنر «آرتنا»،عضو انجمن نویسندگان و منتقدان خانه تئاتر در برنامه "پرده آخر" رادیو گفت‌وگو، با اشاره به عدم استقبال از منتقدین و نقد کردن گفت: مشکل اصلی این است که ما نقد پذیر نیستیم و نه فقط در هنر بلکه در همه عرصه ها. در حوزه های دیگر نیز وقتی در مورد موضوعی می خواهیم صحبت کنیم، اگر جنبه های منفی آن را بیان می کنیم، محکوم می شویم که شما خوب ندیدید در حالی که ممکن است 90 درصد سخن منتقد درست باشد.

برنامه "پرده آخر" با موضوع نقد تئاتر و با حضور سمیرا افتخاری نویسنده، منتقد تئاتر و عضو انجمن نویسندگان و منتقدان خانه تئاتر، حسین مسافر آستانه کارگردان، بازیگر، مدرس تئاتر و مدیر هنری و پیمان یاحقی تهیه کننده تئاتر روانه آنتن شد.

پیمان یا حقی تهیه کننده تئاتر افزود: منتقد در حوزه خود تنها کارشناس اثر هنری است و آن را نقد می کند. از نظر شخصی بنده، جایگاه منتقد و خالق اثر جدا است. در واقع هر کدام یک وظیفه دارند.

سمیرا افتخاری با تائید سخنان یاحقی اظهار داشت: منتقد الزاما کسی نیست که در این عرصه فعالیت کند یا حتی آرزو داشته باشد در این عرصه فعالیت کند.

عضو انجمن نویسندگان و منتقدان خانه تئاتر تاکید کرد: منتقد کسی است که آن حوزه هنری را به خوبی می شناسد و بر پایه تحلیل و شناختی که دارد می نویسد. اگر قرار باشد منتقد خودش هم خالق باشد، باز به نقطه اول برمی گردیم که اصلا نقد چیست و منتقد کیست.

در ادامه حسین مسافر آستانه نیز تخصص خالق و منتقد را جدا دانست و بیان داشت: در واقع کسی که منتقد است لزوما بازیگر و کارگردان نیست و این موضوع در سایر بخش های هنری نیز وجود دارد. به عنوان مثال کارگردان از بازیگر یک توقعی دارد و بازیگر بگوید، اگر خودت بهتر می توانی بازی کنی، بیا و بازی کن!

وی ادامه داد: در حقیقت کارگردان نیازی نیست که بازیگر باشد و حتی ابتدایی ترین اصول بازیگری را هم نداند ولی کارگردان خوبی باشد.  در واقع هنر مجموعه ای اجزای تخصصی است و علاوه بر تخصص یک خلاقیت لحظه ای نیز دارند که در وجود برخی وجود دارد و در وجود برخی دیگر نیست.

این  مدرس تئاتر با بیان اینکه با دانش بازیگری نمی شود، بازیگر شد، اظهار داشت: اگر همه علوم مربوط به بازیگری را هم یاد بگیریم تازه به یک آدم آگاه نسبت به فنون بازیگر می شویم ولی بازیگر نمی شویم. نمی توان هنر را در قالب تدریس، به کسی تزریق کرد زیرا هنر مانند شالوده ای است که باید در وجود آدمی باشد و یک آدم آگاه و دانشمند بتواند به این شالوده شکل دهد.

این بازیگر و کارگردان تئاتر پرورش یک بازیگر و هنرمند را به پرورش یک گل تشبیه کرد و تصریح کرد: اگر شرایط پرورش یک دانه و یا یک گل را محیا کنیم مانند نور خوب و آب و خاک مناسب، ولی اگر آن دانه در درون خودش استعداد رشد را نداشته باشد، هرگز تبدیل به یک گل نخواهد شد.

مسافر آستانه تاکید کرد: کسی ممکن است استعداد بازیگری نداشته باشد و هرگز بازیگر خوبی نشود ولی در تئاتر بازی کند. یک منتقد هم یک تخصص جداگانه است. ممکن است منتقد از ریزترین جزئیات بازیگری سر در بیاورد و تشخیص دهد ولی هرگز نتواند خودش آن کارها را انجام دهد.

این مدیر هنری در عین حال خاطرنشان کرد: البته ممکن است نمونه هایی را دیده باشیم که منتقدی اثری ساخته است، اما نباید فراموش کنیم این نمونه ها نباید جای تعریف اصلی و صحیح را بگیرد و آن بنیان صحیح فکری را تخریب کند زیرا خیلی ها هستند که ممکن است، علم موسیقی را بدانند ولی نتواند خواننده خوبی شود.

در ادامه یاحقی با تاکید بر اینکه نباید منتقد را متهم به ندانستن کرد، در عین حال گفت: برخی منتقدین اطلاعات کافی ندارند. به عنوان مثال یکی از منتقدین چیزی در مورد خروجی صدا و نوع پردازش صدا نداشتند و حتی تفاوت بین دو موسیقی تونال و آتونال را نمی دانستند. وقتی منتقد این اطلاعات را ندارد، نباید در مورد آن مطلب حرف بزند.

وی ادامه داد: اساساً هر کسی وقتی اطلاعات اولیه ای در مورد یک چیز را نمی دانند، نباید در مورد آن صحبت کنند. علم و آگاهی وجود داشته باشد می توان در مورد علمی که دارند، صحبت می کنند.  کسی که ابزارآلات موسیقی را به خوبی می شناسد و آگاهی دارد شاید نتواند خواننده خوبی شود ولی می تواند خوانندگان را مورد نقد قرار دهد.

این تهیه کننده تئاتر با بیان اینکه نقد کردن قواعدی دارد، اظهار داشت: اگر آن قواعد رعایت شود من به عنوان تهیه کننده تئاتر باید بپذیرم.

در ادامه افتخاری منتقد تئاتر اظهار داشت: بنده نقدی در خصوص یک کار ارائه داده بودم که کارگردان اثر از آن استقبال کرد و گفت که تا بحال کسی به این موضوع اشاره نکرده بود. 

وی با اشاره به عدم استقبال از منتقدین و نقد کردن بیان داشت: مشکل اصلی این است که ما نقد پذیر نیستیم و نه فقط در هنر بلکه در همه عرصه ها. در حوزه های دیگر نیز وقتی در مورد موضوعی می خواهیم صحبت کنیم، اگر جنبه های منفی آن را بیان می کنیم، محکوم می شویم که شما خوب ندیدید در حالی که ممکن است 90 درصد سخن منتقد درست باشد ولی چون هنرمند دیدگاه منفی نسبت به هنر دارد و هنوز برای او جا نیافتاده است که این نقد ممکن است به نوعی به او کمک کند، آن را نمی پذیرد.

وی خاطرنشان کرد: ولی افرادی بوده اند که ریزه کاری ها و جایگاه نقد را پذیرفته اند و هنگامی که اشکالات کار را برای آنها بیان کرده ایم، از آن استقبال کرده اند.

شایان ذکر است؛ برنامه "پرده آخر" هر جمعه شب ساعت 20 از شبکه رادیویی گفت‌وگو پخش می شود و فایل صوتی آن برای علاقمندان در سایت شبکه موجود است.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید