تصویر برگزیده

دری به خانه خورشید؛

یادی از سلمان هراتی در سالروز تولدش

آرتنا: انقلاب با پیروزی خود، انقلابی در حوزه‌های مختلف فرهنگی ایجاد کرد که از جمله این موارد، معرفی شاعرانی نواندیش و خلاق در عرصه شعری بود که سلمان هراتی، شاعر زاده مازندران، از جمله این کاروان است.

به گزارش «آرتنا»،شعر دهه شصت هرچند از منظر قالب در ادامه رویه گذشته شعری در کشور است، اما به لحاظ محتوا و ساخت مضامین جدید و تجربه در موضوعات نو، به کشف ساحتی تازه از شعر رسیده که عمده موضوعات آن را می‌توان در انقلاب اسلامی و دفاع مقدس خلاصه کرد. انقلاب با پیروزی خود، انقلابی در حوزه‌های مختلف فرهنگی ایجاد کرد که از جمله این موارد، معرفی شاعرانی نواندیش و خلاق در عرصه شعری بود که سلمان هراتی، شاعر زاده مازندران، از جمله این کاروان است.

سلمان هراتی به رغم زندگی حیات کوتاه و حضور پنج‌شش ساله‌اش در حوزه شعری، توانست دریچه‌های جدیدی وارد شعر انقلاب کند و از این نظر یکی از شاعران تأثیرگذار و قابل تأمل در عرصه شعر انقلاب اسلامی است. زبان ساده و در عین حال لطیف او با آمیختن عناصری مانند طبیعت‌گرایی و بیان مضامین جدید در حوزه انقلاب و مسائل اجتماعی از او شاعری تأثیرگذار در شعر دهه شصت آفریده است.

فعالیت‌ هراتی در حوزه شعر انقلاب اسلامی از دو وجه فرم و محتوا قابل توجه است. در حوزه محتوا و مضمون، او با نگاهی عمیق‌تر به مسائل جنگ و دفاع مقدس پرداخته و با پیوند دادن این موضوعات به مسائل اجتماعی روزگار، به شاعری آرمانگرا، پایبند به اهداف انقلاب و در عین حال معترض به وضعیت اجتماعی در زمان جنگ و بعد از آن تعریف می‌شود. اگر در روزگار او عمده سروده‌های شعری دفاع مقدس حول محور حماسه و ... بود، هراتی در نگاهی وسیع‌تر هم به این مقوله و توصیف شهید و شهادت پرداخته و هم با نگاهی انتقادی، به آن «پستو  نشین حقیر» می‌تازد:

قلب تو ای پستونشین حقیر
قلب تو مثل سکه های زمان طاغوت است
یک روی آن به عکس شاه مزین است
و روی دیگر آن عکس یک شغال
تو تلفیقی از شاه و شغالی
این سکه دیگر رایج نیست
و آخرین مهلتش پریروز بود
سرانجام تو هم نزدیک است
چرا که ما پشتمان
از حضور مردم گرم است...

سروده‌های هراتی در یک مجموعه گاه میان چند موضوع در حال حرکت است؛ او گاه منتقد است، گاهی شاعری عارف است و سروده‌هایش مضامینی لاهوتی دارند و گاه... اما او در تمام این زمینه‌ها در یک موضوع خلاصه می‌شود: شاعر تمام عیار انقلاب. هراتی از شعر برای بیان مضامین انسانی و به انسانیت رساندن انسان استفاده می‌کند و واژه‌ را برای تنبه مخاطب خود به کار می‌برد:

زندگی ساعت تفریحی نیست
که فقط با بازی
یا با خوردن آجیل و خوراک
بگذرانیم آن را
هیچ می‌دانی آیا
ساعت بعد چه درسی داریم؟
زنگ اول دینی
آخرین زنگ حساب!

خواننده شعرهای سلمان هراتی، در وهله نخست بیش از هر چیز با ایدئولوژی شاعر مواجه می شود. بیشتر اشعار سلمان، مستقیم یا غیر مستقیم به بازگویی جهان بینی، اعتقادات و برداشت های اجتماعی و سیاسی او می‌پردازد.

سلمان هراتی شعر را برای ادای تعهد اجتماعی و حتی گاه سیاسی خود می داند. آنجا که سلمان از وطن می‌گوید، منظورش ایران معاصر است و در وصف آن، نه به تاریخ سرک می کشد و نه مختصات فرهنگ ملی را برجسته می کند، بلکه از ایرانی سخن می گوید که نام خیابان هایش را شهیدان برگزیده اند، بهشت زهرایی دارد که آبروی زمین است، میزبان حضرت امام رحمه الله بوده و به واسطه جنگ، چندین تابستان است که در خون و آفتاب می‌رقصد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید