تصویر برگزیده

امین متولیان ؛

40 میلیون نسخه کتاب در کتابخانه های عمومی نهاد کتابخانه ها داریم

آرتنا: امین متولیان عنوان کرد: طبق آمار سال 94 حدود 40 میلیون نسخه کتاب در کتابخانه های عمومی نهاد کتابخانه ها داریم.

به گزارش«آرتنا»،امین متولیان معاون برنامه ریزی نهاد کتابخانه های عمومی در«گفت وگوی فرهنگی» رادیو گفت و گو عنوان کرد: طبق آمار سال 94 حدود 40 میلیون نسخه کتاب در کتابخانه های عمومی نهاد کتابخانه ها داریم. در حال حاضر حدود 2 هزار و 200 کتابخانه عمومی و 900 کتابخانه مشارکتی داریم و ظرف 15 سال گذشته حدود 3 هزار کتابخانه عمومی در کل کشور به وجود آمده است.

برنامه گفت و گوی فرهنگی با موضوع «نقد و بررسی ظرفیت ها و توانمندی های کتابخانه های عمومی» با حضور مهردخت وزیر پوری (مشاور دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی)، امین متولیان ( معاونت برنامه ریزی و پژوهش و فناوری نهاد کتابخانه های عمومی) و عنایت سالاریان (مشاور سابق روابط بین الملل کتابخانه ملی) روانه آنتن رادیو گفت وگو شد.

در ابتدای این برنامه، مهردخت وزیری پور درباره چگونگی شکل گیری کتابخانه های عمومی گفت: هر کشور پیشرفته ای باید هویت گذشته خود را بداند. در ایران باستان کتابخانه های بسیار مهمی مانند کتابخانه استخر کاخ آپادانا در سده چهارم میلاد،کتابخانه جندی شاپور و در دوران اسلامی نیز کتابخانه بخارا را داشتیم.

در ادامه، متولیان در پاسخ به این پرسش که چه زمانی به اهمیت کتابخانه های عمومی پی بردیم، گفت: سنت های متفاوتی در کشورهای مختلف وجود دارد که برخواسته از نوع نگرش آن ها نسبت به کتابخانه های عمومی است. کتابخانه های عمومی رویکردهای مختلفی مانند عدالت محور داشتند که در برخی کشورها به طیف غیر برخوردار، خدمات متوسطی را ارائه می دادند. در دیگر کشورها نیز کتابخانه ها کارکرد فرهنگی دارند و در حال حاضر دغدغه موجود درباره آینده کتابخانه های عمومی است.

وی با ارائه آماری درباره تعداد کتابخانه های عمومی و کتاب های موجود در آن تشریح کرد: در حال حاضر حدود2 هزار و 200 کتابخانه عمومی و 900 کتابخانه مشارکتی داریم و ظرف 15 سال گذشته حدود 3 هزار کتابخانه عمومی در کل کشور به وجود آمده است. طبق آمار سال 94 حدود 40 میلیون نسخه کتاب در کتابخانه های عمومی نهاد کتابخانه ها داشتیم.

معاونت برنامه ریزی، پژوهش و فناوری نهاد کتابخانه های عمومی با اشاره به اینکه کتابخانه های عمومی براساس معیارهای مختلف شناخته می شوند، گفت: کتابخانه های عمومی براساس منابع عمومی در حوزه های مختلف دانشی و معرفتی، تجمیع و نگه داری می شوند. یکی از وظایف این کتابخانه ها، عمومی سازی علم و دانش به معنی گسترش سواد عمومی و ارائه خدمات به عموم جامعه است.

متولیان درباره چگونگی رده بندی کتابخانه های جهان توضیح داد: چندعامل در رده بندی کتابخانه های جهان مؤثر است اما ارائه آمار خام در حوزه کتابخانه ها، ما را از واقعیت فرهنگی دور می کند و موضوع مهم، ملاک قراردادن سرانه هاست. هرچند وضع قابل مقایسه با کتابخانه های پیشرو درآمریکای شمالی و اسکاندیناوی نیست اما در سطح آسیا نسبت سرانه های ما مطلوب است. در سند چشم انداز 1404 نهاد کتابخانه های کشور، جایگاه پانزدهم و شانزدهم در معدل سرانه ها در نظر گرفته شده است.

وی در خصوص عمر کتابخانه های ایران و کشورهای دیگر گفت: بعضی کتابخانه های عمومی در آمریکا بیش از 150سال قدمت دارند. در ایران عمر سامانه ملی متمرکز، منسجم و شبکه ای حدود 20 سال است.

وزیری پور در این رابطه با اشاره به چگونگی نزدیک شدن کتابخانه های عمومی ایران به معیار جهانی گفت: حدود 100 سال پیش نیز کتابخانه های عمومی کار می کردند اما ردیف و رده بندی نداشتند و در حال حاضر به تدریج به سوی رده بندی دیویی که در کتابخانه های انگلستان و آمریکا متداول است، پیش می رویم.

در ادامه سالاریان درباره کتابخانه های عمومی با اشاره به سرعت رشد مباحث فرهنگی بیان کرد: نیازمند رویکرد جدید و جهشی در این رابطه هستیم و همان طور که ذکر شد، حدود 3 هزار کتابخانه عمومی در کل کشور داریم. سوال اینجاست که آیا این تعداد پاسخگوی نیاز این جمعیت است و چقدر از کتابخانه عمومی استقبال می شود؟

مشاور سابق روابط بین الملل کتابخانه ملی ادامه داد: به نظرم با این سرعت کند نیازمند منابع و امکانات هستیم و میانگین حضور کمتر از یک نفر در کتابخانه های عمومی مطلوب نیست. آمار منابع و اعضا به نسبت آنچه قرار است باشیم، بالاست و نیازمند یک تغییر اساسی در تمام ابعاد برای افزایش کتابخانه های عمومی هستیم. افزایش کتابخانه های عمومی نیازمند منابع، اقتصاد، ارتباطات و تغییر دیدگاه مردم و افزایش انگیزه و میل برای مطالعه است.

وی با اشاره به لزوم توجه به کتابخانه های دیجیتال گفت: با این سرعت کند، امکان پیشرفت فیزیکی کتابخانه وجود ندارد اما از طرف دیگر می توانیم کتابخانه های دیجیتال را افزایش دهیم تا دسترسی به دانش عمومی سریع تر شود.

سالاریان درخصوص چگونگی ارائه خدمات کتابخانه های عمومی به مراکز آموزش عالی گفت: به طور میانگین در هر شهر ایران بین 3 تا 7 موسسه آموزش عالی داریم و یکی از کمک های کتابخانه های عمومی پاسخ به نیازهای این گروه پرشمار است. اگر امکان ارائه راهکار و تنوع خدمات وجود داشته باشد، رضایتمندی نیز افزایش می یابد.

شایان ذکر است برنامه  "گفت و گوی فرهنگی"  شنبه تا چهارشنبه ساعت 20 از شبکه رادیویی گفت و گو پخش می شود و علاقه مندان می توانند برای دریافت فایل صوتی برنامه به سایت رادیو گفت و گو مراجعه کنند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید