تصویر برگزیده

واکنش هنرمندان به تصمیم آموزش و پرورش

چرا نقاشی از دروس هنرستان‌ها حذف می‌شود؟

آرتنا: حذف هنر نقاشی از دروس هنرستان‌ها باعث شده این روزها هنرمندان واکنش‌های مختلفی را به این تصمیم عجیب وزارت آموزش و پرورش داشته باشند.

به گزارش «آرتنا»،این روزها هنر، حوزه پر تلاطمی شده است و هر روز شاهد کمپین‌هایی از سوی هنرمندان هستیم که نسبت به تصمیمات مدیریتی که در حوزه هنر گرفته می‌شود، واکنش نشان می‌دهند. این روزها هنرمندان عرصه هنرهای تجسمی با موضوع حذف رشته نقاشی از دروس کلیه هنرستان‌ها روبرو شده‌اند. موضوعی که دامن‌گیر هنرستان هنرهای زیبا با 60 سال سابقه و تربیت نسل‌های مختلف هنری کشور شده است، هم شامل می‌شود. این موضوع در روزهای اخیر جریان‌های مختلفی را در پی داشته که در ادامه مرور می‌کنیم.

نقاشی از هنرستان‌های هنرهای زیبا حذف خواهد شد

احمد رویایی مدیر هنرستان هنرهای زیبای پسران درباره حذف رشته نقاشی از هنرستان‎ها  گفت: چند سالی است که بخش آموزش و درس‌های تئوری هنرستان از طریق خود وزارت ارشاد و آموزش و پرورش به ما اعلام می‏‌شود و به علاوه قرار است از سال آینده با حذف دوره پیش‎دانشگاهی، آموزش در هنرستان نیز به دو دوره متوسطه اول شامل سال‎های هفتم، هشتم و نهم و متوسطه دوم شامل سال‎های دهم، یازدهم و دوازدهم تقسیم شود. از نظر آموزش و پرورش ما جزو هنرستان‎‏های فنی و حرفه‌ای محسوب می‏‌شویم و با توجه به تصویب حذف رشته نقاشی از هنرستان‎های فنی و حرفه‌‍‏ای این رشته از هنرستان‎های هنرهای زیبا نیز حذف خواهد شد.

وی با اشاره به تشکیل کمپینی از سوی این هنرستان در مخالفت با این مصوبه اظهار کرد: ما بخشی از وزارت ارشاد هستیم و دست کم در دو هنرستان هنرهای زیبای دختران و پسران نباید چنین مصوبه‏‌ای اجرا شود. شالوده این هنرستان بر طراحی و نقاشی استوار است و حذف این رشته پایه‎های هنرستان را هدف قرار خواهد داد.

مدیر هنرستان هنرهای زیبای پسران ادامه داد: در اعتراض به این موضوع ما ابتدا از طریق معاونت هنری خود اقدام کردیم و سپس در نشستی با آقای شریف قادری مدیر کل دفتر توسعه و آموزش‎های فرهنگی هنری وزارت ارشاد خواستار حمایت این مرکز از هنرستان‏‌های هنرهای زیبا شدیم. در نهایت به نظر من باید هنرستا‌ن‎های متعلق به ارشاد از مسائلی که زیر نظر وزارت آموزش و پرورش هستند دور باشند. هرچند این موضوع در جلسه تصمیم‌گیری نهایی در آموزش و پرورش که قرار است به زودی برگزار شود مشخص خواهد شد.

رویایی با بیان اینکه حذف رشته نقاشی از هنرستان‎ها به هنر ایران آسیب بسیار وارد خواهد کرد گفت: در طول سابقه 95 ساله تاسیس مدرسه صنایع مستظرفه و 60 سال فعالیت هنرستان هنرهای زیبا، همواره نقاشی به عنوان رشته مادر مطرح بوده است و نمی‏‌توان هنرستانی با چنین سابقه درخسانی در هنر نقاشی را با هنرمندانی که امروز جهانی هستند نادیده گرفت و گفت که نقاشی از امروز نباشد.

وی افزود: به علاوه حذف نقاشی از همه هنرستان‌های کشور صدمات جبران‏ ناپذیری را به هنر ما وارد خواهد کرد. ممکن است اکنون نتوانیم تبعات آن را به شکل دقیق بدانیم اما در سال‎های آینده آنچه به لحاظ هنری و فرهنگی رخ خواهد داد را خواهیم دید. همه صاحب‏نظران حوزه هنر در نادرست بودن این اقدام هم نظر هستند و هنرجویان نیز از این موضوع شوکه شده‌اند. امیدوارم رسانه‎ها به درستی این موضوع را مد نظر قرار دهند و وزارت آموزش و پرورش نیز لطف بیشتری به هنر داشته باشد و نقاشی را تنها یک رشته کار و دانش تلقی نکند.

زیبایی از آثار هنری می‌رود

کاظم چلیپا، هنرمند نقاش نیز با اظهار ناراحتی از این که درس نقاشی از مراکز آموزشی درحال حذف شدن است درباره طرح تازه وزرات آموزش و پرورش برای حذف رشته نقاشی از هنرستان‎ها و جایگزینی آن با عنوان درسی موهومی به نام "فتوگرافیک"  گفت: کارهایی مانند تغییر یا حذف رشته‎های درسی در آموزش و پرورش اصلا ساده نیستند و باید با نقد و بررسی کافی انجام شوند. مدارس، هنرستان و دانشگاه‌ها محل‌های آموزش هنرجویان است که باید روی آموزش بصری هنرجویان بیش از پیش کار کنند.

وی ادامه داد: نقاشی هنر مادر است و در عرصه هنر باید نسبت به این هنر آموزش کافی و درست وجود داشته باشد. اگر نقاشی و آموزش آن به درستی انجام نگیرد، در هیچ یک از آثار هنری زیبایی دیده نخواهد شد و این معضل به همه عرصه‎های هنر نیز تسری پیدا خواهد کرد.

چگونه فتوگرافیک جایگزین نقاشی

اما  این تصمیم عجیب آموزش و پرورش طی روزهای گذشته واکنش‌های را نیز به دنبال داشته است. موضوع مربوط به حذف رشته نقاشی از دروس هنرستان‌ها و جایگزین‌شدن رشته‌ای با عنوان "فتوگرافیک" است.

براساس نامه‌ای که در اختیار روزنامه "شرق" قرار گرفته؛ برزین ضرغامی، مدیرکل ارشاد تهران به شریفی قادری، مدیرکل دفتر آموزش و توسعه فعالیت‌های هنری این وزارتخانه آورده است: "نظر به تغییر نظام آموزشی و اصلاحات صورت‌گرفته در پایه دهم در رشته‌های تحصیلی ریاضی، تجربی، انسانی، کاردانش، هنرستان‌ها و تغییرات در برنامه‌های دروس عمومی و تخصصی به استحضار می‌رساند، برخی رشته‌های تخصصی در زمینه هنرهای تجسمی از جمله نقاشی در هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای از سوی آموزش‌ و پرورش حذف شده است".

در برنامه‌ درسی که از سوی وزارت آموزش و پرورش برای سال آینده در نظر گرفته شده، رشته فتوگرافیک به نوعی جایگزین رشته نقاشی شده است. البته این تغییرات محدود به رشته نقاشی نیست. در مواد درسی که برای گروه در نظر گرفته شده، تغییرات دیگری هم آمده است؛ همچنان‌که برای رشته صنایع دستی تنها شاخه فرش در نظر گرفته شده و هنرهایی مانند نگارگری، منبت، معرق و سفالگری حذف شده یا رشته معماری به تزئینات داخلی تغییر کرده است.

بیانیه هنرمندان به حذف نقاشی از هنرستان هنرهای زیبا

به دنبال این موضوع بیانیه‌ای در حال امضا از سوی هنرمندان خطاب به وزیر آموزش‌ و پرورش و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تنظیم شده است که در متن آن چنین اظهار شده است: "همان‌گونه که مستحضرید طبق برنامه اخیر اعلام‌شده و اصلاحات صورت‌گرفته در نظام آموزشی از پایه دهم به بعد، متأسفانه در گرایش‌های هنری تغییراتی صورت گرفته که در صورت اصلاح‌نشدن آن، صدماتی جدی به حوزه هنر در کشور وارد خواهد شد و در درازمدت، موجب ویرانی بنیان‌های هنر در کشور خواهد شد. در تغییرات اخیر، رشته "نقاشی" از دروس اصلی هنرستان‌ها حذف شده است. همچنین رشته گرافیک با تعریف جدید به نام "فتوگرافیک" جایگزین شده و بسیاری از مفاد پایه و تاریخی محتوای دروس لحاظ نشده است. این تغییرات موجب نگرانی هنرمندان و فارغ‌التحصیلان شده است و در آینده نزدیک باعث افول و اضمحلال این کانون هنری درخشان خواهد شد. به نظر می‌رسد بدون توجه به تاریخ این رشته‌ها کارشناسی مناسبی در این خصوص صورت نگرفته است".

در بخش دیگری از این بیانیه درباره ضرورت آموزش رشته نقاشی گفته شده است: "رشته نقاشی در تاریخ ٩٥ساله آموزش هنر به ‌عنوان رشته‌ای مادر در حوزه هنرهای تجسمی همواره نقشی بی‌بدیل در تربیت نسل‌های متمادی هنرمندان در کشورمان داشته است. استادان بزرگی چون حسین بهزاد، محمود فرشچیان، پرویز تناولی، سهراب سپهری، غلامحسین نامی، محمدباقر آقامیری، ابراهیم جعفری، حسین زنده‌رودی، صادق تبریزی، مسعود عربشاهی، حبیب صادقی، کاظم چلیپا، رضا عابدینی و بسیاری از هنرمندان دیگر؛ مدرس و تحصیل‌کرده هنرستان‌های هنرهای زیبای تهران هستند. امضاکنندگان این نامه، به‌ عنوان هنرمندان، فارغ‌التحصیلان و مدرسین هنرستان‌های هنرهای زیبا از آن مقام محترم تقاضا دارند مفاد درسی رشته‌های هنرهای تجسمی ماند رشته موسیقی، به‌ عنوان آموزشی تخصصی زیر نظر شورای کارشناسان، در اختیار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گیرد تا هنرستان‌های هنرهای زیبای وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به آموزش این مهم بپردازند. به همین منظور تشکیل شورای کارشناسان متشکل از هنرمندان نام‌آور، استادان دروس هنری و کارشناسان هنری آموزش‌وپرورش برای آینده این دروس مهم ضرورت به شمار می‌رود و انتظار می‌رود با توجه به پیشینه این عرصه هنری تصمیم جدی گرفته شود".

واکنش انجمن هنرمندان نقاش ایران

همچنین هیأت‌مدیره انجمن هنرمندان نقاش ایران نیز در نامه‌ای به علی‌اصغر فانی، وزیر آموزش‌وپرورش چنین عنوان کرده است: "در این روزها که شایعات ناخوشایند و نگران‌کننده درباره هنرهای تجسمی کشور از هر سو به گوش می‌رسد و هر روز شنیدن اخباری از تغییرات بدون پشتوانه کارشناسانه بر ناآرامی و ناخشنودی هنرمندان کشور می‌افزاید؛ اینک شایعه‌ای درباره حذف رشته نقاشی و تلفیق عجیب دو رشته گرافیک و عکاسی در برنامه‌های سال جاری هنرستان هنرهای زیبا موج جدیدی از واکنش‌ها را در میان اهالی هنر برانگیخته است. ناگفته پیداست که رشته نقاشی به‌عنوان پایه اصلی هنرهای تجسمی کشور با کارنامه‌ای درخشان از فارغ‌التحصیلان و دانش‌آموختگان، در بازشناساندن هنر بی‌نظیر ایران‌زمین به جهانیان نقشی بی‌بدیل ایفا کرده است و امروز دیگر هیچ‌یک از رویدادهای شاخص هنری جهان از تلألو پرافتخار آثار هنرمندان پرورش‌یافته در دامان مراکز پراهمیتی چون هنرستان هنرهای زیبا بی‌بهره نمی‌مانند. ما اعضای هیأت‌مدیره انجمن هنرمندان نقاش ایران از حضرت‌عالی درخواست می‌کنیم تا با واکنش مناسب و پاسخ‌گویی به‌موقع به این قبیل شایعات، موجبات آرامش خاطر هنرمندان دلسوز و مردم شریف هنردوست ایران را فراهم آورید".

تکذیب مدیرکل دفتر آموزش‌های کاردانش وزارت آموزش‌وپرورش

از سوی دیگر مدیرکل دفتر آموزش‌های کاردانش وزارت آموزش‌وپرورش با خبرگزاری مهر گفت‌وگو و عنوان کرده است که جای نگرانی برای حذف رشته نقاشی وجود ندارد. سیدمصطفی آذرکیش با اشاره به انتقاد برخی هنرمندان هنرهای تجسمی به حذف رشته نقاشی و تغییر عنوان رشته گرافیک افزود: "از گذشته به‌روزآوری و تغییر عناوین رشته‌ها وجود داشته است البته ما رشته‌ای را حذف نمی‌کنیم، بلکه سرفصل‌ها و محتوا را در برخی رشته‌ها به‌روز می‌کنیم. آموزش نقاشی در شاخه کاردانش یا فنی و حرفه‌ای وجود خواهد داشت و شورای‌عالی آموزش‌وپرورش در روزهای آینده عناوین رشته‌های نهایی‌شده را اعلام می‌کند".

آذرکیش تأکید کرد: "هنرمندان هنرهای تجسمی از این بابت نگرانی نداشته باشند. البته تغییر رشته و عناوین همیشه با حساسیت جامعه روبه‌رو بوده است. هزار و ٢٠٠ هنرجو رشته نقاشی در سراسر کشور وجود دارد و هفته آینده در جلسه شورای‌عالی آموزش‌وپرورش، تکلیف رشته نقاشی مشخص می‌شود و آن زمان جزئیات را می‌توانیم اعلام کنیم".

دیرکل دفتر آموزش‌های کاردانش وزارت آموزش‌وپرورش درحالی درباره حذف‌نشدن رشته نقاشی در سیستم کاردانش صحبت کرده است که باید به این نکته توجه کرد که نگرانی اهالی تجسمی درباره حذف این رشته از سوی هنرستان‌هاست نه کاردانش و چنانچه کاردانش هم رشته نقاشی را از مقاطع تحصیلی خود حذف نکند، این موضوع ارتباطی با حذف رشته نقاشی از سوی وزارت آموزش‌وپرورش در فنی‌وحرفه‌ای و هنرستان‌ها ندارد.

انتقاد فرح اصولی به حذف نقاشی از هنرستان ها؛ عادت داریم همه چیز را برهم بزنیم

 فرح اصولی نقاشی ک،ه یکی از هنرجویان هنرستان دختران در پیچ شمیران تهران بوده، در یادداشتی که در اختیار روزنامه شرق قرار داده است، نسبت به خبر حذف رشته نقاشی از هنرستان های فنی و حرفه‌ای انتقاد و عنوان کرد که نه تنها نقاشان، بلکه بسیاری از طراحان گرافیک و مجسمه سازان شناخته شده ایرانی در این هنرستان ها تحصیل کرده‌اند.

برای بسیاری از رویدادها و مکان ها در سطح دنیا به دلیل قدمت و سابقه‌ای که دارند، ارزش قائل هستند؛ به عنوان مثال بیِنال ونیز یک شبه به شهرت نرسیده است یا موزه لوور اعتبار خود را در سالیان دراز کسب کرده است، حتی یک شیرینی فروشی به دلیل سابقه طولانی که دارد، شهرت زیادی پیدا می‌کند. تاریخ روی این مکان‌ها و رویدادها اثر گذاشته است و درباره این مکان‌ها یا اتفاق‌ها می‌توان نوشت یا تحلیل کرد؛ چراکه باعث رشد افراد نخبه یک کشور شده و اکنون به جایگاه مهمی تبدیل شده‌اند؛ اما آنچه در ایران شاهد آن هستیم، این است که چنین رویدادها یا مکان هایی اهمیت پیدا نمی‌کند. معموال در ایران روال بر این بوده است که وقتی چیزی نتیجه درست و موفقی می‌دهد، حتما آن را عوض می‌کنند؛ مثال یکی از نمونه‌هایی که هنوز هم باعث تأسف من است، دانشگاه تکمیلی علوم پایه زنجان به مدیریت پرفسور ثبوتی بود که بسیاری از دانشجویان آن توانستند مقاله‌هایشان را در کنفرانس‌های جهانی ارائه کنند و در کل این دانشگاه نتایج موفقی در زمینه علمی داشت که همه از حاصل آن راضی بودند؛ با این حال چند سال آقای ثبوتی را از مدیریت دانشگاه برداشتند و شخص دیگری جایگزین او شد.

درباره هنرستان هنرهای زیبا مخصوصا هنرستان دختران که خود من فارغ‌التحصیل آن هستم، بایدبگویم این مکان ۶۲ سال قبل تأسیس شد و تا به حال بخش بزرگی از نقاشان، مجسمه سازان و گرافیست ها در آن تحصیل کرده اند و وقتی به حاصل هنرجویان آن نگاه می‌کنیم، شاهد هنرمندانی هستیم که اکنون نقش مهمی در جریان هنری کشور داشتهاند و همین نشان می‌دهد این هنرستان‌ها خوب جواب داده‌اند. دوره تحصیلی هنرستان‌ها در ابتدا سه سال و بعد چهارساله بوده و اگر کسی به دانشکده هم نمی‌رفت، دوران هنرستان برای نقاش شدن او کافی بود. در این هنرستان‌ها نقاشان بزرگی درس خواندند و استادان حرفه ای و باتجربهای درس دادند؛ حتی باوجود اینکه تغییراتی در دروس هنرستان‌ها انجام شد و لزومی هم نداشت (مثل افزوده شدن دروس نظری و کمترشدن ساعت عملی) اما نتایج این هنرستان‌ها همچنان خوب است.

من کارهای نسل جوانش را هم دنبال کرده‌ام و می‌بینیم نسل جدیدی هم که از این هنرستان ها فارغ‌التحصیل شده‌اند، آثار خوب و مقبولی دارند. با توجه به این موضوع، نمی‌دانم انگیزه آنها که خواهان حذف رشته نقاشی شده‌اند، چه بوده است. نقاشی رشته مادر است و اصال هنرستان‌ها با نقاشی مطرح شده‌اند. اگر انگیزه حذف این رشته، مسائل مالی است، دولت می‌تواند روی دو هنرستان هنرهای زیبای دختران و پسران تمرکز کند تا آنها که دوست دارند در رشته نقاشی تحصیل کنند، به این دو هنرستان بروند. چرا عادت داریم هر چیزی را که نتیجه می‌دهد، بی مورد برهم بزنیم؟ بهتر است روی چیزهایی که نتیجه درستی داده‌اند، آزمایش نکنیم. هنرستان‌ها محلخوبی برای یادگیری و نقاشی بودند و حذف این رشته از هنرستان‌ها برای افرادی مثل من که فارغ‌التحصل آن هستند، دردناک است. برای دیگران هم اقدام عجیبی است. دولت در هرکجای دنیا آرمان‌هایی دارد و بابت آن هزینه می‌کند. همه ما می‌دانیم هنر در سالم کردن یک جامعه و محیط خیلی مؤثر است. دولت باید متوجه این جریان باشد و از مکان‌هایی مانند هنرستان‌ها حمایت کند.

۲۳:۵۱ ::: ۲۹ / ۱ / ۱۳۹۵

ARTNA آرتنا-> تجسمی -

منبع خبر : هنرآنلاین

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید