تصویر برگزیده

ساسان شکاریان؛

پس از ۴۰۰ سال تنبور آذری را احیا می‌‌کنیم

آرتنا: ساسان شکاریان :ساز عاشیق‌ها و قوپوز ریشه در تنبور دارد

به گزارش«آرتنا»،کنسرت «سماع زرکوبان» با آواز ودود موذن و آهنگسازی ساسان شکاریان اواخر اردیبهشت با هدف احیای ساز تنبور در موسیقی آذری، برگزار می‌شود.

گروه موسیقی «ره سماع» اواخر اردیبهشت کنسرت خود را در تالار وحدت به روی صحنه می‌برد تا روایتی متفاوت از موسیقی آذری را به مخاطبان خود عرضه کند. شاید مهمترین وجه این کنسرت حضور تنبور در ترکیب سازبندی این گروه آذری است. برای بسیاری از علاقه‌مندان به موسیقی شنیدن صدای ودود موذن در کنار تنبور جذابیت‌های ویژه‌ای دارد.

ساسان شکاریان آهنگساز و سرپرست گروه «ره سماع» درباره این کنسرت می‌گوید:‌ ترکیب ساز‌بندی در گروهمان اگر بی‌نظیر نباشد، کم نظیر است. در گروه ما سازهای آذری با سازهای ایرانی به نوعی تلفیق شده و در کنار آنها تنبور هم به کار گرفته شده است.

وی ادامه داد:‌ سازهایی مانند بالابان، باغلاما و دایره را در کنار سازهایی مانند تنبک و دف و کمانچه و رباب به کار گرفته‌ایم و در این میان محوریت با ساز تنبور است. سعی داریم پس از چهارصد سال تنبور آذری یا همان تنبور منطقه شیروان(شهری در جمهوری آذربایجان کنونی) را بار دیگر احیا کنیم.

شکاریان تاکید می‌کند: تنبور سازی ایرانی و شرقی است و شکی در این مسئله نیست؛ هم‌اکنون هم در منطقه کرمانشاه بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد و در واقع تنبور را به عنوان سازی کرمانشاهی می‌شناسند. اما نباید فراموش کرد که تنبور تنها مربوط به کرمانشاه نیست و در زمان‌های قدیم در مناطقی از آذربایجان متداول بوده است. در اثبات این ادعا می‌توان به نوشته‌ها و رساله‌های باقی مانده از عبدالقادر مراغه‌ای استناد کرد.

این آهنگساز درباره تصاویر به جا مانده از تنبورِ آذری می‌گوید: ما از تنبور شیروان هیچ اثری نداریم، به جز نقاشی‌هایی که از حدود 500 سال پیش باقی مانده است. عکس‌هایی که از قوپوزهای قدیمی داریم ثابت می‌کند که شکل و شمایل و نحوه نوازندگی قوپوز در قدیم به همان شکلی است که الان تنبورنوازان استفاده می‌کنند.

وی ادامه داد: بنابراین تنبوری که اکنون در کرمانشاه هست، در منطقه آذربایجان هم به همین شکل وجود داشته است. تنبور آذربایجان از طریق تنبور منطقه تالش با کلیه تنبورهایی که در ایران متداوال بوده، ارتباط داشته است. ما سعی کردیم این تنبور را از نو احیا کنیم که البته کار دشواری است. ساز عاشیق‌ها و قوپوزی که الان در آذربایجان متداول است، ریشه در تنبور دارد.

شکاریان درباره آهنگسازی برای کنسرت پیش رو می‌گوید:‌ در آهنگسازی آثار این اجرا لحن‌های موسیقی آذری را به کار برده‌ایم تا کاری نو ارائه دهیم. در مجموع می‌توان کنسرت پیش رو را اجرایی سنتی و عرفانی تعریف کرد.

این آهنگساز درباره سابقه به کار بردن تنبور در اجرای موسیقی آذری تاکید می‌کند:‌ استفاده از ساز تنبور در موسیقی آذری طی سال‌های گذشته سابقه داشته اما بسیار کم‌رنگ بوده و بیشتر تحت تاثیر نوازندگی منطقه کرمانشاه بوده است. ما سعی کرده‌ایم که به ساز تنبور رنگ و بوی آذری بیشتری بدهیم و نوازندگی تنبور برای موسیقی آذری را مستقل کنیم.

وی درباره بخش‌هایی که در کنسرت 28 اردیبهشت اجرا می‌شود، می‌گوید: کنسرت «سماع‌ زرکوبان» شامل دو بخش موسیقی فارسی و آذری است که در اجرای قطعه‌های فارسی هم لحن آذری در آن‌ها وجود دارد. بیشتر قطعه‌ها را من آهنگسازی کرده‌ام و یا این که از ملودی‌های تنبور با تنظیم‌های جدید استفاده کرده‌ایم.
گروه موسیقی «ره سماع» فعالیتش را از سال 1391 آغاز کرده و در این سال‌ها برنامه‌های بسیاری داشته است. «خزان»، «حریق شب»، «شب خطایی» و اکنون هم کنسرت «سماع زرکوبان» از جمله برنامه‌های این گروه بوده است.

برخی از قطعه هایی که در این کنسرت اجرا می شود به این شرح اند: قطعه سحری (بدون کلام) - قطعه باستانی تنبور - با تنظیم ساسان شکاریان، تصنیف باز سپید - سروده مولانا - آهنگساز و تنظیم ساسان شکاریان ، تصنیف قدح عشق - سروده مولانا - آهنگساز و تنظیم ساسان شکاریان، تصنیف علی گویم علی جویم - سروده موافق / آهنگساز مرحوم امیر حیاتی، قطعه شور عشق (بدون کلام ) - آهنگساز و تنظیم - ساسان شکاریان، تصنیف بر قدسیان آسمان - سروده شیخ فضل الله نعیمی - آهنگساز و تنظیم - ساسان شکاریان، قطعه سنگلی سماع «سملی سماع» (بدون کلام ) - قطعه باستانی تنبور - تنظیم ساسان شکاریان، تصنیف در سوگ لیلی - سروده ملا پناه واقف - آهنگساز و تنظیم (بر اساس ملودی قدیمی ) ساسان شکاریان، قطعه سماع زرکوبان (بدون کلام) - آهنگساز و تنظیم و تک نواز تنبور ساسان شکاریان، تصنیف من مست و تو دیوانه سروده مولانا - آهنگساز و تنظیم ساسان شکاریان، تصنیف باز هوای وطنم آرزوست - آهنگساز کیخسرو پور ناظری، تصنیف منده سیغار ایکی جهان (آذری ) - سروده عماد الدین نسیمی -آهنگساز و تنظیم ساسان شکاریان.

نوازندگانی که در کنسرت «سماع زرکوبان» در ترکیب گروه «ره سماع» هستند عبارتند از: وحید جبارزاد کمانچه، جلیل حمیدی بالابان، هادی صوانی بربت، بهرنگ پادیر تنبک و دف، جاوید صادقی اشرافی کوزه و بندیر، پیام ترسلی پرکاشن، نیما برزگر رفاب، محمد سیفی کمانچه آلتو، هادی ارجمندی تنبک و دف. همچنین فرزانه احمدیان، سارا پور حسن، پوریا رمضانی، محمد سلیمانی، توحید سلمانزاده، جواد عباسپور، میلاد خدائی و علی علیزاده بزازی در این گروه تنبور می نوازند.

ویدا ملک نژاد اورنگی، سولماز پور مختار، آیدین غلامرضائی، سید محمد زمزم، اوکتای جلیل زاده ناسخ و داود سبیلی اعضای گروه کُر را تشکیل می دهند.
اشعار این کنسرت از سروده های مولانا، عماد الدین نسیمی، شیخ فضل الله نعیمی، ملا پناه واقف است.

گروه موسیقی «ره سماع» کنسرت خود را با عنوان «سماع زرکوبان»، 28 اردیبهشت 1395، ساعت 21:00 در تالار وحدت به روی صحنه می‌برد. خوانندگی گروه «ره سماع» در کنسرت پیش رو را ودود موذن برعهده دارد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید