تصویر برگزیده

برای عرضه در بین‌الملل

ضرورت حمایت از ترجمه کتاب‌‌های برتر ایرانی

آرتنا: ایوب دهقان‌کار معاون اداره کل مجامع و فعالیت‌‌های فرهنگی وزارت ارشاد گفت:یکی از طرح‌‌های وزارت ارشاد برای عرضه نشر ایران در بین‌الملل ضرورت حمایت از ترجمه کتاب‌‌های برتر ایرانی است که به تازگی در وزارت ارشاد مطرح شده است.

به گزارش «آرتنا»، ایوب دهقان‌کار معاون اداره کل مجامع و فعالیت‌‌های فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نشست تخصصی «نقش اقوام ایران و ادیان الهی در تحکیم وحدت و وفاق ملی» گفت: به تازگی در وزارت ارشاد و موضوع چگونگی حمایت از آثار ایرانی برتر و انتشار آن در خارج کشور را مطرح کرده است که می‌‌تواند گامی برای انتشار آثار برتر ایران در نشر بین‌الملل باشد. در این جلسه من قصد دارم ابتدا درباره سیر تطور اندیشه‌‌های زبان‌شناختی به مقوله فرهنگ و مروری بر تاریخچه نگاه فرهنگی به زبان صحبت کنم. در حوزه زبان‌شناسی سه مکتب به وجود آمده است که از عمر آن بیش از نیم قرن نگذشته اولین مکتبی که به وجود آمد مکتب نسبت زبانی فرهنگ بود که نوام چامسکی زبان‌شناس و سیاست‌مدار غربی از پیشگامان مطرح کردن این نظریه بود که می‌‌گفت زبان همان فرهنگ است در واقع زبان ابزار تجلی افکار است.

وی در پاسخ به این سوال که نگاه فرهنگی به زبان از کجا آغاز شد گفت: در برخی از کشورها مانند انگلیس، آلمان، ترکیه که پیشگامان صدور زبان در قالب فرهنگ‌شان بودند سه مکتب به وجود آمد. در حیطه زبان‌شناسی شاید عمر آنها به نیم قرن هم نرسد. ولی تاثیر آنها آن‌قدر زیاد بود که باعث نفوذ زبان‌شان در میان کشورها به خصوص خانواده‌‌های ایرانی شد.

وی افزود: مکتب نسبیت زبانی می‌‌گوید زبان تغیین کننده فرهنگ جوامع، آداب و رفتار و سلوک انسان‌‌ها است و به طور کلی جرقه ادغام فرهنگی در مسایل زبا‌ن‌شناسی با این ایده در مکتب سه‌گانه شروع شد که فرهنگ متاثر از زبان است. یعنی زبان هرکس تعیین کننده رفتار و سلوک اوست و اگر در جوامع مختلف تفاوت‌‌های فرهنگی می‌‌بینیم این تفاوت‌‌های فرهنگی را ناشی از تفاوت‌‌های زبان مطرح می‌‌کنند و در این زمان بود که غربی‌‌ها نشر زبان را جدی گرفتند.

وی اظهار کرد: بعد از مکتب نسبیت زبانی مکتب دیگری در قالب نظریه امپریالیسم زبانی مطرح شد که به سلطه‌گرایی زبان انگلیسی در جهان شد.

وی به دیدگاه یک استاد دانشگاه آمریکایی اشاره کرد و گفت: استاد یکی از دانشگاه‌‌های آمریکا نظرش این بود که یک آمریکایی یا انگیسی هنگامی که از خواب بلند می‌‌شود و در حال دم کردن چایی است تمام دنیا به زبان خودش در حال نوشتن مقاله علمی هستند. آمارهای تکان دهنده‌ای در فضای مجازی قرار گرفت که در سال بیش از یک میلیون کتاب علمی به زبان انگلیسی چاپ شده است که این یک میلیون کتاب علمی نویسندگان غیر انگلیسی بوده‌اند. امپریالیسم زبانی در حال حاضر در بین خانواده‌‌های ایرانی دیده می‌‌شود که آنجا ترجیح می‌‌دهند فرزندان‌شان را به کلاس‌‌های یادگیری زبان انگلیسی بفرستند.

حمیدرحمانی رئیس اداره مجامع و فعالیت‌‌های فرهنگی وزارت ارشاد نیز دیگر سخنران این نشست گفت: تلاشی که برای انتشار کتاب‌‌های ایران در عرصه بین‌الملل صورت گرفته تا سمت و سوی تازه ادبیات را به مخاطبان بکشاند، ایجاد جایزه ادبی است که در جهان عمر آن 115 سال و در ایران سال است در واقع جایزه ادبی بستری را برای دیده شدن قلم نویسندگان، شناسایی استعدادهای جوان، اطلاع‌رسانی ترویج و تقویت و اقتدار حوزه نشر کم کردن فاصله پدیدآورنده و مخاطب و تشویق و تقدیس پدیدآورنده فراهم کرده است اما موفق نبوده است.

وی در ادامه اظهار کرد: اعتقاد من به جوایز ادبی این است که جوایز غیردولتی که پشتوانه‌‌های مالی نداشته باشند. استمرار نمی‌یابند یا تحت تاثیر حامیان مالی  آنان قرار می‌‌گیرند و جوایز ادبی خصوصی نیازمند بودجه کافی برای تبلیغات و اطلاع‌رسانی و خبرسازی است. کم بضاعت بودن در جوایز، تنوع موضوعات و صرفه جویی هزینه‌‌های اجرایی سبب عملکرد ضعیف جوایز ادبی در ایران شده است که در آخر جوایز ادبی که از پتانسیل زیادی برای مطرح کردن آثار برتر ایرانی در جهان را دارد به ارتباطات نویسندگان برتر ایرانی و خارجی منجر نشود. بنابرای جوایز ادبی نیازمند ساماندهی هستند و این ساماندهی‌‌ها باید در جهت تنوع موضوعیت ارایه راهکار برای تسهیلات مالی غیرمستقیم حقوقی، تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی شود.

علیرضا کریم‌دادیان دانشجوی دکترای رشته نشر از دانشگاه مالزی نیز در این نشست بر شناخت ناشران خارجی برای تبادل نشر تاکید کرد و گفت: شناخت یکی از ابزارهای هدف در حوزه نشر کتاب‌‌های ایرانی در خارج کشور است اگر بدون شناخت برای تبادل و عرضه کتاب‌‌های برتر ایرانی در عرصه بین‌الملل وارد شویم به شدت ضربه خواهیم خورد. بنده در پی تحقیقی که در کشور مالزی برای تبادل نشر ایران و مالزی انجام دادیم، متوجه شدم مالزی به شدت نگران نفوذ ایران و دین شیعه در این کشور است و به نوعی شیعه‌هراسی در آنجا حاکم است که اجازه تبادل کتاب‌‌های ایرانی و مالزی را نمی‌دهد. به نظر من یکی از راه‌‌های نفوذ در نشر کشور مالزی شناخت و تحقیق و پژوهش در مورد بازار نشر این کشور است.

کریم‌دادیان به حضوره کتاب‌‌های کودک اشاره کرد و گفت: ایران به لحاظ محتوای نشر دارای پتانسیل بالایی است و ما در حوزه نشر کودک در جهان حرفی برای گفتن داریم و در این زمینه هم کارهای بسیار خوبی صورت گرفته است. لذا نشر ایران برای ورود پیدا کردن به بازارهای جهانی باید ابتدا شناخت کسب کند.

بیست و نهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با شعار «فردا برای دخواندن دیر است...» از ۱۵ تا ۲۵ اردیبهشت در مجموعه نمایشگاهی شهر آفتاب برگزار می‌شود. مجموعه شهر آفتاب در اتوبان خلیج فارس، روبه روی حرم مطهر امام خمینی (ره) قرار دارد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید