تصویر برگزیده

جواد گودرزی، حقوقدان و قاضی سابق تهران؛

پدرها و مادرها سعی کنند سرنوشت فرزندان خودشان را وجه المصالحه نزاع‌های خود قرارندهند

آرتنا: جواد گودرزی به پدرها و مادرهایی که به هرعلت از هم جداشده اند خواست سعی کنند سرنوشت فرزندان خودشان را وجه المصالحه نزاع های خود قرارندهند.

به گزارش«آرتنا»،جواد گودرزی، حقوقدان و قاضی سابق تهران دربرنامه" گفت و گوی اجتماعی"  رادیو گفت و گو براساس تجربیاتش در دادگاه خانواده به پدرها و مادرهایی که به هرعلت از هم جداشده اند خواست  سعی کنند سرنوشت فرزندان خودشان را وجه المصالحه نزاع های خود قرارندهند.

در برنامه "گفت و گوی اجتماعی" ، این بار به موضوع «حضانت کودک پس از طلاق» با حضور کارشناسان  حقوقی، قضائی و اجتماعی پرداخته شد. اینکه  پس از جدایی والدین، تکلیف فرزندان خردسال چه می شود و قانون چه پیش بینی هایی دارد؟ این، پرسش گزارشگر برنامه بود که در آغاز از عبدالرضا عزیزی ، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی  پرسید. عزیزی پاسخ داد: «قانون فرزندخواندگی از سال 1340 تاکنون بررسی نشده بود و ما در عمل مشکل داشتیم. چون ورودی ها در شیرخوارگاه ها زیاد بود و خروجی ها کم. چون خیلی سخت می گرفتند.  آنانی  که می خواستند فرزندخوانده قبول کنند، برای شان وثیقه های سنگین می گذاشتند. حالا ما آمدیم راحت ترش کردیم. حتی خانم هایی که مجردند، اما مایل اند فرزندخوانده داشته باشند، توانایی نگهداری بچه را داشته باشند و یا دیگرانی که مورد تأیید باشند، مشکلی نیست و می توانند، چنین کودکانی را به عنوان فرزندخوانده بپذیرند و از بچه در تمامی مراحل رشد، کمک کنند. یا داریم افرادی که با توجه به اینکه خودشان فرزند دارند، می بینیم مراجعه می کنند که فرزندخوانده داشته باشند. این فرهنگ دارد در جامعه ما جا می افتد.

سعید نقدی، حقوقدان هم در این گزارش ویژه که درآغاز برنامه پخش شد، گفت: «اینکه پس از طلاق، تکلیف فرزند یا فرزندان چه می شود، موضوع حضانت کودکان، قراردادی و به اصطلاح، توافقی است بین زوج و زوجه و اینجا قانون، امری نیست. مگرآنکه به اثبات برسد که زوج، مشکلات روحی دارد یا انحطاط اخلاقی دارد که در این صورت، حضانت فرزند از زوج گرفته می شود و به مادر داده می شود. اما کلا حضانت فرزند، طبق قانون تا هفت سالگی با مادر است و پس از آن با پدر.»

جواد گودرزی، حقوقدان و قاضی سابق تهران، سیدرضا صالحی، حقوقدان و مدرس دانشگاه و هم چنین لیلا خسروی، قاضی شورای حل اختلاف در تهران، کارشناسان حاضر در استودیو بودند که به پرسش های مجری در باره حضانت کودک پس از طلاق پاسخ دادند.

مجری: آقای صالحی! خوب است درآغاز برنامه، اول تعریفی از حضانت کودک ارائه دهید. آیا مراد از حضانت، صرفاً حضانت فیزیکی است؟

سیدرضا صالحی: «حضانت، یکی از معانی یا یکی از برداشت هایش نگهداری است. همان طور که در قانون مدنی و قانون خانواده به آن اشاره شده، در تعریف حضانت، علاوه بر مسائل نگهداری، به مسائل تربیتی نیز اشاره شده است. در قانون سال 92 خانواده، این موضوع مصلحت کودک در بحث حضانت، مشخصاً در آن مطرح شده است.»

مجری: جناب آقای گودرزی، در این بحث، موضوع  حضانت و ولایت چیست؟ آیا در طول هم و مکمل هم اند یا مستقل از یکدیگر؟

گودرزی: «ولایت، حق و تکلیفی است که پدر و جد پدری بر فرزند دارند، در حالی که موضوع حضانت، مستقل از ولایت است. درحضانت، بحث نگهداری و تربیت کودک مطرح است اما در بحث ولایت، می شود گفت که تقریبا مالی است. یا هنگام ازدواج دختر که پدر یا جد پدری به عنوان ولی قهری مطرح است و اجازه دادن و اینها. در حضانت، ممکن است یکی مسئولیت بچه را به عهده گرفته باشد و ولایتش ممکن است برعهده کسی دیگر باشد.»

مجری برنامه از لیلا خسروی می خواهد درباره تحولات تاریخی قانون حضانت کودک بگوید و اینکه قانون، چه سنی را برای حضانت کودک درنظرگرفته است؟  قاضی شورای حل اختلاف درپاسخ می گوید: «طبق قانون ایران، حضانت فرزند تا رسیدن طفل به سن بلوغ در دختران نه سالگی و در پسران پانزده سالگی به عهده والدین است. شخصی که حضانت به او محول شده، حق خودداری از حضانت یا اسقاط حق را ندارد. به عبارت قانونی، حضانت، حق و تکلیف والدین است. به این معنی که والدین حق دارند حضانت و سرپرستی کودک خود را به عهده بگیرند. و قانون جز در موارد استثنائی نمی تواند آنان را از این حق محروم کند. و از سوی دیگر آنان  مکلف اند تا زمانی که زنده اند و توانایی دارند نگهداری و تربیت فرزند خویش را بر عهده بگیرند. قبل از این تا هفت سالگی، دختران و پسران حضانت شان برعهده مادر بود ولی طبق این قانون  در دختران نه سالگی و در پسران پانزده سالگی بر عهده والدین شده است.»

سپس مجری برنامه از صالحی در باره پیچیدگی عصرحاضر پرسید که در این شرایط جدید که مسأله بلوغ برای دختران و پسران به لحاظ سنی فرق کرده و درقانون چیز دیگری آمده، به این ناهمگونی عملی در شرایط زیست کنونی مان با قانون حضانت چه پاسخی می توان داد؟

صالحی حقوقدان و مدرس دانشگاه توضیح داد: «بله قانون آمده سن بلوغ دختران را نه سال اعلام کرده و بلوغ پسران را پانزده سال ولی شما وقتی می آیید داخل جامعه ایرانی می بینید که وضعیت رشد و بلوغ جسمی و عقلی  دختران و پسران، متفاوت از آن چیزی است که در قانون آمده است. هفته گذشته یک مقاله علمی می خواندم که آقایان پزشکان سن بلوغ دختران را یازده سال اعلام کردند و سن بلوغ پسران را بین 13 تا 15 سال. در قانون حضانت فرزند، آنچه که در قانون 1314 آمده گفته، برای پسر که تحت حضانت مادر باشد، دوسال و برای دختر هفت سال قرار داده است. درصورتی که پدر و مادر بخواهند جدای از هم زندگی کنند. که خوشبختانه در قانون سال 1382 تغییراتی حاصل شد و گفتند اگر اولیاء از هم جدا زندگی کنند اولویت با مادر است تا سن هفت سالگی کودک. و این نشان دهنده‌ی آن بحث روابط عاطفی و روحی بین مادر و فرزندان است که دراین قانون جدید، این موضوع لحاظ شده است.»

دراین برنامه، کارشناسان از حق و تکلیف اولیاء بر فرزندان شان گفتند و این موضوع هم مطرح شد درصورتی که یکی از طرفین، پدر یا مادر، دارای ویژگی های خاص سلبی باشند، به لحاظ قانونی ممکن است آن حق حضانت شان بر فرزند ساقط شود. مثلاً ممکن است مادر مجنون شود، یا ازدواج کند، یا انحطاط اخلاقی بر او حادث شود، دراین صورت، آن حق از وی سلب می شود. همین طور برای پدر نیز چنین مواردی برای دادگاه محرز شود، آن حق حضانت، از او نیز سلب می شود.

گودرزی در دقایق پایانی برنامه، باتوجه به تجربیاتش در دادگاه خانواده، توصیه ای داشت به پدران و مادرانی که جدای از هم زندگی می کنند. گفت: « پدرها و مادرها سعی کنند سرنوشت فرزندان خودشان را وجه المصالحه نزاع های خود قرارندهند.»

لیلا خسروی هم  در لحظات پایانی یک یادآوری حقوقی کرد به پدرهاو مادرهایی که از هم جداشده اند. گفت: قانون حضانت فرزندان براساس مصالح عمومی تنظیم شده است.  پس از جدایی در زمانی که فرزند نیاز بیشتری به مراقبت دارد، اولویت نگهداری اش با مادر است. و از دیگرسو هزینه زندگی هم بر عهده پدر است.باتوجه به اینکه پدر بر فرزند ولایت دارد و امورمالی زندگی برعهده پدر است، درصورت صلاحیت پدر، برای کاستن از مسئولیت های مادر، حضانت را هم پدر می تواند از مادر بگیرد که هم ولایت داشته باشد و هم حضانت.

  قابل ذکر است؛ برنامه "گفت وگوی اجتماعی"  هر شنبه تا چهارشنبه ساعت 13:30 از شبکه رادیویی گفت‌وگو پخش می شود و         علاقه مندان می توانند برای دریافت فایل صوتی برنامه به سایت رادیو گفت‌وگو مراجعه کنند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید