تصویر برگزیده

معاون سازمان بهزیستی؛

از هفت میلیون سالمند، تنها پانزده‌هزار نفرشان درخانه‌های سالمندان‌اند

آرتنا: دکتر حسین نحوی نژاد:از هفت میلیون سالمند، تنها پانزده‌هزار نفرشان درخانه‌های سالمندان‌اند بقیه کجاهستند؟

به گزارش «آرتنا»،دکتر حسین نحوی نژاد، معاون سازمان بهزیستی کشور در برنامه  گفت و گوی اجتماعی گفت: «ازهفت میلیون سالمند، تنها پانزده هزار نفرشان در خانه های سالمندان اند. بقیه کجاهستند؟ بقیه در خانه‌های شان هستند. اما مشکل اینجاست که فضای خانه های مناسب حال وروز سالمندان نیست. مثلاً روی سرامیک ها براحتی سرمی خورد و می افتد. کلید و پریز برق ما مناسب سازی نشده اند. ساختمان ها و پله ها و نورپرداری ها در خانه... خب، اینها چطور حل می شود؟»

 در برنامه «گفت و گوی اجتماعی» رادیو گفت و گو، با حضور کارشناسان موضوع «چالش های سالمندی» بررسی شد. دراین برنامه، درآغاز متنی کوتاه از سوی مجری (احمد توکلی) خوانده شد که حاکی از افزایش جمعیت سالمندی در ایران بود. اما نکته جالبش در زنانه بودن جمعیت سالمندان است. چراکه، زنان، بیش از مردان امید به زندگی دارند. در برابر هشتاد مرد بالای شصت سال، صد زن بالای شصت سال زندگی می کنند. درابتدای پرسش و پاسخ، میهمانان معرفی شدند. دکتر حسین نحوی نژاد، معاون سازمان بهزیستی کشور و متخصص طب سالمندان، دکتر شهلا کاظمی پور، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و جمعیت شناس، با  طرح پرسش مجری مبنی بر میزان اهمیت و اولویت بندی توانمندسازی و بیمه ی سالمندان و کلاً خدماتی که معطوف به گروه سالمندان کشور است، در بحث سهیم شدند و به تفصیل درباره مسائل درپیش روی جامعه سالمندان کشور گفتند. شهلا کاظمی پور گفت: « ما چه سالمند شویم و چه نشویم، بحث رفاه و بیمه و بهداشت سالمندان، در هرجامعه ای است ضروری است. چون سالمندان هم جزئی از آحاد جامعه هستند. حالا ممکن است از نظر جسمی کمی فرسوده شوند یا از نظر توان کاری ضعیف تر شوند، درآمدزایی شان کمتر شود، خب قطعاً نیاز به رسیدگی بیشتری دارند. این نافی این نیست که ما سالمند بشویم یا نشویم. ما از هم اینکه باید به فکر آینده باشیم و توجه به بیمه های سالمندان کنیم. به دو صورت. یکی همین بیمه های تأمین اجتماعی است و هم بیمه های بهداشتی. بحث اوقات فراغت شان است و بحث  خانه سالمندان و انواع مسائلی که این گروه سنی در جامعه مان با آن مواجه اند یا خواهند شد.»

مجری: همین ها که می فرمایید، همین خدمات، چقدر اتفاق افتاده؟

شهلا کاظمی پور: «درحال حاضر، تقریبا نیمی از جامعه سالمندان کشور تحت پوشش کمیته های امداد و بهزیستی اند. یعنی چیزی حدود زیرخط فقرند. یعنی الان وضع شان مناسب نیست. سالمندان ما چون در گذشته بیمه نبودند و درآمدشان بروز بوده، وقتی توان شان را از دست دادند، رفتند زیرخط فقر. و در نتیجه، چون بیمه هم نشدند، بهداشت شان هم تحت پوشش بیمه نیست.  درحال حاضر، از جمعیت هفتاد ونه میلیونی ما، حدود هفت میلیون سالمند هستند. حدود یک میلیون و پانصدهزارنفرهم تحت پوشش کمیته امداد هستند.»

حسین نحوی نژاد هم با تأیید حرف های کاظمی پور، بحث را این طور ادامه داد: «البته موافق هستم با حرف های خانم دکتر، بگذارید کمی آمار وضعیت سالمندان و مسائلش را تشریح کنم. کمیته امداد حضرت امام معتقد است که یک و نیم میلیون سالمند را تحت پوشش خود دارد. پانصد هزار نفر از جمعیت سالمندان هم که ناتوانی های جسمی یا روانی دارند، یا مشکلات شدید اقتصادی دارند، تحت پوشش سازمان بهزیستی اند. مشکل ما اما جایی است که سالمند نمی تواند در جامعه عبور و مرور بکند. مردان سالمند، عارضه بزرگی پروستات را دارند، چه اندازه سرویس مناسب بهداشتی است که این با خیال راحت تردد کند. ایستگاه های متروی ما و خیابان های ما را نگاه کنید. بیاییم به بیمه ها نگاه کنیم. آیا غربال گری در بیمه داریم؟ مثال می زنم. آیا هر سه سال یکبار تست غربال گری انجام می شود برای سالمندان ما؟ یا درمان سرطان سینه با آن معضلات و مشکلات و هزینه ها و سختی هایش که مسائل روحی و روانی ایجاد می کند راحت تراست یا اینکه ما بیاییم هر سه سال یکبار یک ماموگرافی انجام دهیم. اینجا ما دو مشکل داریم. یکی اش فرهنگی است. این است که تا زمانی که بیمار نشویم و اتفاقی برای مان نیفتد، به پزشک مراجعه نمی کنیم. دوم اینکه هنوز پزشک خانواده در جامعه ما جا نیفتاده. یک سردرد کوچکی هم که می گیریم، یا ناراحتی معده پیدامی کنیم، دنبال فوق تخصص هستیم که معمولاً هم کم گیر می آید. درحالی که براحتی با مراجعه به یک کارشناس بهداشتیو یا با پزشک عمومی مشورت کنیم، مشکل ما می تواند حل شود. معضل دوم این است که پزشک نمی تواند غربالگری کند، چون در تعهد بیمه ها نیست. بیمه ما باید بیمه پیشگیری محور باشد. من و شما باید خیال مان راحت باشد وقتی به سن و سال سالمندی رسیدیم، دولت شرایطی برای مان ایجاد کند که دغدغهای این چنینی نداشته باشیم.»

مجری: خب حالا چرا ما این بیمه های به قول شما پیشگیری محور را نداریم آقای دکتر؟

حسین نحوی نژاد: «اینکه چرا نیست دلایلش این است که نظام بیمه ای ما نظام بیمه ای سنتی است. نظام بیمه ای ما پزشک محور و بیماری محور تعریف شده. زمانی که بنده در شورای ملی سالمندان بودم، یکی از برنامه های ما نوشتن یک سند ملی سالمندان بود. در این سند سعی کردم همین مواردی که در آغاز برنامه گفتین، نیمرخی از وضعیت سالمندان برای مسئولین تصویرکنم. حالا حتما نباید به افزایش رشد جمعیت سالمندان فکرکنیم، چون دارد زیاد می شود کار بکنیم، بلکه به قول خانم دکتر چه سالمند بشویم و چه نشویم، باید این خدمات بیمه ای را داشته باشیم. یک سالمند ناتوان، حداقل دونفر را از چرخه اقتصاد می کشد کنار. یعنی فرزندان در خانه یا محل کار خود، همیشه نگران پدر و مادر سالمند خوداند. اینکه نکند الان در حمام سربخورد و بیفتد و لگنش بشکند. یعنی همیشه در تشویش اند آنانی که در منزل سالمند دارند. حالا وقتی می گوییم نظام بیمه ای باید تغییر کند منظور ما همین بحث هاست که موجب آرامش هم برای سالمند می شود و هم برای خانواده اش. یک چیز دیگر هم که می گویند همه سالمندان را سپرده اند به خانه سالمندان. نه این طور نیست. از هفت میلیون سالمند، تنها پانزده هزار نفرشان در خانه‌های سالمندان‌اند. بقیه کجاهستند؟ بقیه در خانه های شان هستند. اما مشکل اینجاست که فضای خانه های مناسب حال وروز سالمندان نیست. مثلاً روی سرامیک ها براحتی سرمی خورد و می افتد. کلید و پریز برق ما مناسب سازی نشده اند. ساختمان ها و پله ها و نورپرداری ها در خانه... خب، اینها چطور حل می شود؟»

مجری مانع از طرح پاسخ نحوی نژاد می شود و سراغ مصادیق جزئی تر مشکلات سالمندان می رود. مثل اینکه چرا ما سرویس بهداشتی مناسب حال سالمندان در ایستگاه های مترو نداریم. سالمند باید آرام راه برود، اما مترو شلوغ است. خب، خدمات به این سالمند چه می شود؟

نحوی نژاد حرفش را نیمه کاره رها می کند و به این پرسش توکلی پاسخ می دهد: «خب ما با تأخیر به یاد این رفاه و امکانات و سرویس و خدمات در جامعه امروز افتاده ایم. ما تا همین ده سال پیش، اصلا این خدمات و مناسب سازی ها که در کشور کم و بیش می بینیم مطرح نبود. یعنی ما متخصصین به فکرش نبودیم. اولین رد پای مناسب سازی را شما در قانون جامع حمایت از معلولین مصوب سال 83 می بینید. یعنی تا آن موقع هیچ خبری نبود. ادبیات رسیدگی به جامعه معلولان دیر جاافتاد برای ما. بنابراین آن شکافی که وجود دارد خیلی زیاد است. نماینده شهرداری نیستم از شهرداری دفاع کنم ولی به عنوان یک شهروند عرض می کنم که در خدمات عمومی شهری انصافاً این سال ها خوب عمل کرده اند. یعنی آدم حس می کند، سالمندان و معلولان در این جامعه را سازمان شهرداری بخوبی دیده است و برای شان امکاناتی فراهم کرده است. می دانم که در طی پنج سال اخیر، در تهران ایستگاه مترویی فعال شود اما آسانسوری در آن تعبیه نشود. سرویس های بهداشتی مناسب سازی شده اند. حداقل یه سرویس مناسب سازی شده در ایستگاه ها دارند. ولی همه این خدمات و مناسب سازی ها را که در کنار هم می گذارید، در مجموع زیر سی درصد است.

فایل صوتی برنامه "گفت و گوی اجتماعی" از وبگاه شبکه رادیویی گفت و گو قابل دریافت است.

 

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید