تصویر برگزیده

نمایشگاهی شامل اسناد فرهنگ دیداری ؛

کودکان ایران و تأثیر فرهنگ‌های غرب و شرق/این اسناد را بدون جانبداری ببینید

آرتنا: نمایشگاهی شامل اسناد فرهنگ دیداری کودکان ایران و تأثیر فرهنگ‌های غرب و شرق بر این فرهنگ،در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار خواهد شد.

به گزارش«آرتنا»،احسان آقایی-مشاورهنری و مسئول نمایشگاهای موزه هنرهای معاصر-در نشست رسانه‌ای نمایشگاه «کارنامه» در این‌ باره توضیح داد: موزه‌ها در دهه‌های اخیر، رویکرد خود را تغییر داده و بیشتر به سمت فعالیت‌های آرشیوی رو آورده‌اند. نمایشگاهایی که در موزه‌ها برگزار می‌شوند باید مانیفست، مبانی نظری مشخص و رویکرد مشخص داشته باشند.

او اظهار کرد: نمایشگاه «کارنامه» نمونه‌ی خوبی از کار پژوهشی و آرشیوی است. کیوریتورهای نمایشگاه حدود هفت - هشت سال برای جمع‌آوری این اسناد زحمت کشیده‌اند و فرهنگ بصری کودکان را به‌طور عمده طی 60 سال و به‌طور خاص طی 30 سال به‌نمایش گذاشته‌اند.

آقایی همچنین بیان کرد: اهمیت آموزش و تربیت کودکان برای ما به‌صورت شخصی و برای جامعه به‌صورت کلی، اهمیت بسیار زیادی دارد. این نمایشگاه با رویکردی انتقادی به این می‌پردازد که در دوره‌هایی به جای این‌که با تکیه بر هویت ملی و بومی تربیت فرزندان صورت بگیرد، زیر سایه‌ی تفکرات غربی و شرقی (کمونیستی) بوده است. همچنین نشان می‌دهد سیستم‌های پرورشی کودکان در دوره‌هایی نتوانستند الگویی مبتنی بر فرهنگ غنی کشورمان ارائه دهند.

او همچنین گفت: مخاطب این نمایشگاه کودکان نیستند، اما چهار نسل می‌تواند با آن نوستالژی داشته باشد. ما با توجه به ویژگی‌های فرهنگی‌مان خیلی سیاه و سفید به مسائل نگاه می‌کنیم. امیدوارم کسانی که به دیدن این نمایشگاه می‌آیند از هرگونه جانبداری و حب و بغض خودداری کنند، چون فعالیت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سال‌های گذشته مورد تقدیس یا تکفیر قرار گرفته است. این نمایشگاه سعی می‌کند آنچه را که واقعی است نشان دهد. موزه هرگز در جهت رد یا تأیید جریان خاصی نبوده، چون شأن موزه‌ای این است که به آنچه اتفاق افتاده است، بپردازد.

علی بختیاری - یکی از کیوریتورهای این نمایشگاه - نیز در این نشست اظهار کرد: نمایشگاه دو رویکرد را در پیش گرفته است. یک رویکرد انتقادی که بر پایه‌های تئوریک سال‌های 1330 تا 1340 را پوشش می‌دهد. در این دوره به‌دلیل کودتای 28 مرداد، سیستم آمریکایی در ایران قدرتمند شد و در پس ظاهر جذاب و شیرین خود، محصولاتی را برای کودکان ارائه داد که همان نگاه آمریکایی را دنبال می‌کردند. در این دوره، یک هجمه‌ی فرهنگی بسیار بزرگ و برنامه‌ریزی‌شده نهفته بود که ما سعی کردیم این تجربه‌ی تاریخی را در نمایشگاه نشان دهیم. در آن دوره فرهنگ غربی از دهه‌ی 30 و فرهنگ شرقی از نیمه‌های دهه‌ی 40 به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده، فرهنگ دیداری و عمومی کودکان و نوجوانان را تحت تأثیر قرار داد.

او ادامه داد: در خط سیر نمایشگاه و چیدمان آن سعی کردیم خط سیر سال‌ها را رعایت کنیم و به ترتیب دهه‌های مختلف را بررسی کردیم. به‌عنوان مثال در بخش دهه‌ی 30 به تصویرها پرداختیم و در بخش دهه‌ی 40 که «ایران در میانه‌ی غرب و شرق» نام دارد، تأثیر مستقیم جنگ سرد بر محصولات دیداری کودکان مورد بررسی قرار گرفت. همچنین فعالیت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و قوت و ضعف‌های آن بررسی شده است.

بختیاری همچنین گفت: در انتها نیز وقوع انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی بررسی شده و نمایشگاهی از عکس‌های مستند عکاسان آن دوره از جمله سیف‌الله صمدیان، جاسم غضبان‌پور، مریم زندی و رعنا جوادی‌پور در معرض دید علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.

او ادامه داد: در این نمایشگاه رسانه‌هایی از جمله مجله، کتاب، تصویرسازی، پوستر، فیلم، انیمیشن و گستره وسیعی از محصولاتی که کارکرد آموزشی و تفریحی برای کودکان دارند، به‌نمایش گذاشته می‌شود که بیش از دو هزار قطعه است. در این نمایشگاه از همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، موزه سینما، موزه گرافیک و فیلمخانه ملی بهره بردیم و توانستیم از آرشیوهای این نهادها و بنیادها سود ببریم.

بختیاری به بخش تماشاخانه این نمایشگاه اشاره و اظهار کرد: در این نمایشگاه، بخشی با عنوان «تماشاخانه کارنامه» برگزار می‌شود که در آن، هفت شب فیلم‌هایی که سال‌های گذشته برای کودکان یا درباره کودکان ساخته شده‌اند، به‌نمایش گذاشته می‌شوند. بیشتر این فیلم‌ها یا دیده نشده یا بسیار کم دیده شده‌اند.

او افزود: هنرمندان و علاقه‌مندان به سینما این فرصت را دارند که نسخه 35 میلی‌متری این فیلم‌ها را ببینند. «آزادی آمریکایی» ساخته پرویز کلانتری در سال 58، «راه حل اول» ساخته عباس کیارستمی، «یک قطره خون، یک قطره نفت» ساخته فرشید مثقالی و «موش و گربه» ساخته اسفندیار احمدی به‌عنوان اولین انیمیشن رسمی ایران از جمله فیلم‌هایی است که به‌نمایش درخواهد آمد.

در ادامه،یاشار صمیمی مفخم-دیگر کیوریتور این نمایشگاه-نیز گفت: جمع‌آوری این مجموعه حدود 10 سال طول کشید و دو سال هم جمع‌ بندی آن زمان برد. برای این نمایشگاه سه‌هزار نسخه سند بررسی شد که چکیده‌ای از آن‌ها را خواهیم دید. این نمایشگاه نخستین رویداد از این دست نمایشگاه‌هاست که به جای نمایش آثار موزه‌ای و فاخر، قطعاتی از آرشیوها از جمله بریده روزنامه‌ها و جراید، عکس‌های خانوادگی، کارنامه‌های مدارس و ... را در معرض دید مخاطبان قرار می‌دهد.

او افزود: در این رویکرد نمایشگاهی، آثاری به‌نمایش درمی‌آیند که به اندازه‌ی آثاری که در حراجی‌ها به قیمت‌های سرسام‌آور به فروش می‌رسند ارزش هنری، معنوی و فرهنگی دارند.

پیمان پورحسین-دیگر نمایشگاه‌گردان این نمایشگاه-نیز در سخنانی اظهار کرد: تلاش کردیم این نمایشگاه در حد بضاعتی که داریم، متفاوت باشد و اهمیتی را که برای تصویر قائل هستیم، در آن به‌نمایش بگذاریم. معمولا کتاب‌هایی که برای کودکان تولید می‌شوند در جشنواره‌هایی عموما درجه دو و سخیف ارائه می‌شوند و این مورد که چنین نمایشگاهی در موزه هنرهای معاصر برگزار می‌شود، نشان از روشن‌بینی مسؤولان موزه دارد.

او ادامه داد: سعی کردیم در این نمایشگاه آنچه را که برای ساخت کودکان به‌عنوان خوراک و مردان و زنان آینده استفاده می‌شد، از لحاظ تاریخی و زیبایی‌شناسی بررسی کنیم.

نمایشگاه «کارنامه» پنجم خردادماه ساعت 18 در گالری‌های موزه هنرهای معاصر افتتاح می‌شود و تا 25 مرداد ادامه خواهد داشت.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید