تصویر برگزیده

گفت‌وگوبا یاران سبزواری «حمید»

استاد سبزواری؛ از مبارز سیاسی تا پدر شعر انقلاب

آرتنا: به گواه اهالی فرهنگ و هنر سبزوار اشعار استاد سبزواری پیش از قیام 15 خرداد امام خمینی جنبه وطنی و ملی‌گرایانه داشت و هم‌زمان با قیام بنیان‌گذار انقلاب اسلامی لحن اعتراضی و انتقادی به خود گرفت و با انقلاب همگام شد.

به گزارش «آرتنا»،حسین آقا ممتحنی متخلص به «حمید سبزواری» در سال 1304 در شهرستان سبزوار چشم به جهان گشود و در ابتدای دوران کودکی نزد مادربزرگش مقدمات آموزش تعلیم و تربیت را فراگرفت و زمانی که به مدرسه شیخ حسن داورزنی، یکی از معلمان و پیشکسوتان فرهنگ سبزوار رفت تعلیم و تربیت را در کنار استادان برجسته آموخت.

استاد حمید سبزواری دوران نوجوانی و جوانی خود را در زادگاهش سپری کرد ولی به دلیل تنگ‌دستی و مشکلات معیشتی تحصیلاتش را با دشواری گذراند و در ابتدای دوران جوانی خود شروع به سرودن شعر کرد و آثارش را در برخی از کتاب‌فروشی‌های شهرستان سبزوار به فروش می‌گذاشت.

استاد به علت شوق حضور در شغل معلمی قدم در تعلیم و تربیت دانش‌آموزان گذاشت و در آزمون استخدامی آموزش‌وپرورش آن زمان شرکت و رتبه سوم را کسب کرد و پس از حضور در آموزش‌وپرورش به فعالیت سیاسی پرداخت و هم‌زمان با جریان ملی شدن صنعت نفت به دلیل موضع‌گیری‌های سیاسی که در اشعار خود داشت از آموزش‌وپرورش به‌صورت رسمی اخراج شد و برای مدتی در یکی از شهرهای خراسان شمالی مخفی‌ شده بود.

از آثار استاد حمید سبزواری می‌توان به «کاروان سپید»، «دیوان اشعار»، «گزیده ادبیات معاصر»، «سرود سپید»، «یادیاران» و «سرود درد» اشاره کرد.

استاد حمید سبزواری از ابتدای شکل‌گیری انقلاب اسلامی همواره در خدمت نظام جمهوری اسلامی بود و در همین راستا افتخارات زیادی را کسب کرد؛ همچنین در بحبوحه انقلاب اسلامی سرودهای بسیاری را می‌سرود که در بسیاری از تجمعات و راهپیمایی‌های مردمی خوانده می‌شد؛ از مهم‌ترین و به‌یادماندنی‌ترین سرودها می‌توان به «خمینی‌ ای امام»، «الله‌اکبر، خمینی رهبر» و «آمریکا آمریکا ننگ به نیرنگ تو» اشاره کرد.

استاد حمید سبزواری، شاعر مطرح انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، سحرگاه شنبه 22 خردادماه دار فانی را وداع گفت و چهره در نقاب خاک کشید.

انقلاب افق جدیدی را فراروی سبزواری قرار داد

دوستان استاد سبزواری و اهالی و فرهنگ و هنر سبزوار اما در غم از دست دادنش داغدارند و مویه می‌کنند. مدیر انجمن شعر سبزوار  با انتقاد از برخی از رسانه‌ها در تحریف سخنان وی در خصوص استاد سبزواری گفت: حمید در دوران نوجوانی هم‌زمان با حمله متفقین به ایران فعالیت سرودن شهر را آغاز کرده بود و در یکی از حساس‌ترین موقعیت‌های تحولات سیاسی و اجتماعی دست‌ به‌ قلم برد تا بتواند با اشعار خود تحولات مختلف جامعه را به دیگران بشناساند.

حسین شنوایی متخلص به شهاب سبزواری با بیان اینکه اشعار استاد سبزواری در قیام 15 خرداد امام خمینی (ره) جنبه وطنی و ملی‌گرایانه داشت، افزود: خوشبختانه شیوه ملی‌گرایانه استاد حمید سبزواری کذابی نبود و هم‌زمان با قیام بنیان‌گذار انقلاب اسلامی بیشتر اشعار پدر شعر انقلاب با لحن اعتراضی و انتقادی همراه بود و بسیاری از مسائل سیاسی و اجتماعی را به نقد می‌کشید.

وی ادامه داد: هم‌زمان با شروع انقلاب اسلامی افق جدیدی به روی اشعار وی گشوده و اشعار این استاد برجسته زبان و ادب فارسی با حال و هوای جدیدی مواجه شد.

سبزواری وقوع انقلاب را پیش‌بینی کرده بود

مدیر انجمن شعر سبزوار با بیان اینکه اشعار استاد سبزواری قبل از انقلاب با عنوان «سرود سرد» به چاپ رسید، تصریح کرد: مقام معظم رهبری با قلم خود مقدمه‌ای ویژه در این مجموعه کتاب به تحریر درآوردند و این اثر در سال 67 توسط موسسه کیهان به چاپ رسید.

شنوایی با بیان اینکه اشعار پدر شعر انقلاب را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد، گفت: نخستین بخش از اشعار ایشان مجموعه اشعار وطنی است که از دوران نوجوانی استاد سبزواری سروده شده و بخش دوم اشعار وی از خرداد سال 42 تا پیروزی انقلاب اسلامی با محوریت سیاسی و زبان انتقادی است که در این بخش اشعار استاد سبزواری در قالب قصیده سروده شده لذا با خواندن اشعار زبان پرخاشگری، افشاگرانه و رنج‌های مردمی به‌خوبی قابل‌ مشاهده است.

وی با اشاره به پیش‌بینی حمید سبزواری از شکل‌گیری جریان انقلاب اسلامی در دو قصیده خود، یادآور شد: استاد سبزواری با تفکر انقلابی که داشت، وقوع انقلاب را چند سال پیش از پیروزی پیش‌بینی کرده بود لذا این‌گونه با اشعار خود سایه به سایه با جریان انقلاب گام برمی‌داشت درحالی‌که هنوز هیچ انقلابی صورت نگرفته بود و بیشتر شعرهای استاد سبزواری در قبل از انقلاب اسلامی ریشه در قیام امام خمینی (ره) دارد.

این شاعر پیشکسوت سبزواری عنوان «پدر شعر انقلاب» را برای استاد حمید سبزواری درست و منطقی دانست و خاطرنشان کرد: جلد دوم اشعار حمید سبزواری در سال 67 به‌عنوان «سرود سپید» و با مقدمه‌ای از مقام معظم رهبری به چاپ رسید که این اثر آینده تمامی حوادث، اتفاقات و پدیده‌های انقلاب اسلامی است و این شعرها در آن مدت زمانی به‌عنوان تاریخ‌ساز تلقی می‌شود.

شنوائی به اخراج استاد از آموزش‌وپرورش به علت فعالیت‌های سیاسی در سال‌های پیش از انقلاب اشاره کرد و گفت: زندگی سیاسی استاد سبزواری در این مرحله ثبات بیشتری پیدا کرده است؛ ارتباط وی با کانون شعر خراسان بزرگ ایجاد شد و با برگزاری نشست با شخصیت‌های سیاسی که رهبر معظم انقلاب اسلامی هم در آن جلسات حضور داشتند، آشنایی بسیار نزدیکی میان رهبری و وی ایجاد شد.

وی افزود: استاد سبزواری با حضور در تهران آثار خود را به انجمن شعر و مجله صائب ارائه داد و با افزایش تب‌وتاب انقلاب اسلامی وابستگی دیرینه پدر شعر انقلاب با رهبری معظم منسجم‌تر نیز شده بود.

غفلت اهالی فرهنگ از 400 سرود انقلابی حمید سبزواری

مدیر انجمن شعر سبزوار با اشاره به دیگر مجموعه اشعار حمید سبزواری، اظهار داشت: پس آر سرودن دو مجموعه شعر که بیشتر قصاید، غزلیات و مثنوی بود، استاد حمید اشعار دیگری ازجمله «یادیاران»، «سرود دیگری»، «بار دیگر مسجد ضرار» و «گزیده ادبیات معاصر» را سرود که توسط انتشارات نیستان به چاپ رسید.

شنوایی با اشاره به چاپ کتاب «بار دیگر مسجد ضرار» به قلم استاد حمید سبزواری، افزود: این اثر نامش به «دشمن به رنگ آمده» تغییر پیدا کرده که این اثر نیز با همکاری موسسه کیهان به چاپ رسیده است.

وی با تأکید بر اینکه برخی از آثار حمید سبزواری به‌صورت دست‌نویس هنوز به چاپ نرسیده است، یادآور شد: مهم‌ترین ویژگی استاد حسین آقا ممتحنی بیان و سخن ایشان بود لذا این صفت در گفتار روزانه و تعدادی از اشعار استاد سبزواری قابل‌مشاهده است؛ امیدواریم اشعاری از حمید سبزواری که به چاپ نرسیده با هماهنگی مسئولان و اهالی فرهنگ در مجموعه‌ای به چاپ برسد.

مدیر انجمن شعر سبزوار فعالیت حمید سبزواری در قالب سرودهای انقلابی و جاودانه را از دیگر ویژگی‌های وی عنوان کرد و ادامه داد: استاد سبزواری در طول مدت زندگی خود بالغ‌بر 400 سرود را در راستای انقلاب و اسلام به تحریر درآورده است که برخی از آن‌ها توسط خوانندگان انقلابی اجراشده و متأسفانه اهالی فرهنگ کمتر به بررسی فعالیت‌های سرودی استاد سبزواری پرداخته‌اند و باید بدانیم که شاعری پس از انقلاب نداریم که این میزان سرود گفته باشد.

خستگی‌ناپذیری انقلابی در اشعار استاد سبزواری قابل‌مشاهده است

فرزند استاد حمید سبزواری با بیان اینکه استاد سبزواری در موقعیت‌های زمانی مختلف نقش خود را در انقلاب ایفا کرده است، افزود: در اوج دوران انقلاب اسلامی روحیه انقلابی استاد سبزواری در اشعار او قابل‌ مشاهده بود و او در تمامی لحظات انقلاب اسلامی در صحنه مبارزه و گسترش تفکر انقلابی حضور داشت.

محسن ممتحنی با بیان اینکه در اشعار قبل از انقلاب استاد سبزواری حس علاقه‌مندی به اسلام موج می‌زند، تصریح کرد: استاد سبزواری در دوران قبل از انقلاب، بعد انقلاب و در طول وقوع جنگ تحمیلی با سرودن اشعار خود در هر اتفاقی که در صحنه اجتماعی رخ می‌داد، وظیفه خود را انجام می‌داد.

وی با اشاره به رابطه دوستانه استاد سبزواری و رهبر معظم انقلاب اسلامی، اضافه کرد: رابطه پدرم با رهبری معظم انقلاب به زمان تبعید ایشان برمی‌گردد که نشست‌های شبانه‌ای با حضور 15 نفر از فرهیختگان و دور از نظر دستگاه ستم‌شاهی به‌صورت کاملاً مخفیانه در سبزوار برگزار می‌کردند.

فرزند استاد حمید سبزواری همچنین در خصوص محل دفن استاد حمید سبزواری گفت: بنده و خانواده‌ام تمایل داشتیم استاد سبزواری در محل خانه قدیمی‌مان در این شهرستان دفن شود اما به دلایل مشکلات منزل پدری‌مان تصمیم گرفتیم پیکر استاد حمید سبزواری در پارک جانبازان به خاک سپرده شود.

خانه شعر انقلاب در زادگاه استاد حمید سبزواری تأسیس می‌شود

رئیس اداره ارشاد سبزوار نیز با بیان اینکه استاد حمید سبزواری شخصیت فرهنگی و انقلابی والایی دارند، گفت: اکنون فرهیختگان وظیفه دارند تا از پتانسیل تدفین استاد سبزواری در زادگاهش به‌خوبی استفاده کنند.

محمدعلی‌آبادی از راه‌اندازی «خانه شعر انقلاب» در شهرستان سبزوار خبر داد و افزود: علی‌رغم پیشینه بسیار کهن و وجود عرفای برجسته در سبزوار، یادمانی در این شهرستان وجود نداشت و پارک جانبازان که برای تدفین استاد حمید سبزواری انتخاب شد دارای وضعیت بهتری است و با هماهنگی شهرداری سبزوار قرار است ساختمان اداره فرهنگی ورزشی جنب محل تدفین استاد سبزواری در اختیار موزه یا کتابخانه اسناد پدر شعر انقلاب قرار گیرد.

وی هدف از تأسیس خانه شعر انقلاب را برگزاری شب‌شعر و جشنواره شعر انقلاب و هنر با هماهنگی حوزه هنری این شهرستان عنوان کرد و گفت: آثار استاد سبزواری باید برای مشاهده در اختیار علاقه‌مندان قرار گیرد؛ امیدواریم در ترویج افکار و آثار استاد حمید سبزواری بتوانیم طرح‌های خود را به‌سرعت ارائه دهیم تا از این ظرفیت بالا به‌خوبی استفاده کنیم.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید