تصویر برگزیده

در گفت و گوی فرهنگی مطرح شد؛

نیازمند شناخت 1500 ریشه زبان مادری هستیم

آرتنا: رئیس انجمن پاسداری و پالایش زبان فارسی: ما باید 1500 ریشه، 600 پسوند و 250 پیشوند یاد بگیریم که نیازی به واژه های بیگانه نباشد.

رئیس انجمن پاسداری و پالایش زبان فارسی در برنامه "گفت و گوی فرهنگی" رادیو گفت و گو عنوان کرد: ما باید 1500 ریشه، 600 پسوند و 250 پیشوند یاد بگیریم که نیازی به واژه های بیگانه نباشد و اگر ریشه را یاد بگیریم، مقدمه ای برای شناخت زبان های دیگر خواهد شد.

برنامه "گفت و گوی فرهنگی" با موضوع «چالش های واژه گزینی در فرهنگستان ادب فارسی» با حضور سید ضیاء الدین هاجری( رئیس انجمن پاسداری و پالایش زبان فارسی و عضو هیأت امنای بنیاد فردوسی) و یاسر موحد فرد (دبیر بنیاد فردوسی) روی آنتن شبکه رادیویی گفت و گو رفت.

در ابتدای این برنامه، ضیاء الدین هاجری( رئیس انجمن پاسداری و پالایش زبان فارسی) درباره اهمیت واژه گزینی گفت: ما چیزی نزدیک به 1500 ریشه، 600 پسوند و 250 پیشوند داریم. تا به حال فردوسی با 60 هزار بیت به میدانی آمد که اگر 60 هزار واژه را در 10 ضرب کنیم، برآینده آن 600 هزار واژه است که هیچگاه چنین چیزی نداشتیم.

هاجری در رابطه با تلاش های استاد حسابی برای زبان فارسی توضیح داد: سراستاد حسابی مشخص کردند که تمام زبان های هند و ایرانی یک ساختار دارند که اگر در هم ضرب شوند 225 هزار هزار واژه دارد و یک 900 هزار واژه هم از تک ریشه هاست و دست کم هر زبان هند و ایرانی 226 میلیون واژه دارد.

وی با بیان اینکه ما می توانیم در برابر هر واژه بیگانه در زبان سامی یک معادل بیاوریم، افزود: محسن شاملو برای هر واژه تازی 3 معادل آورده است. ما باید 1500 ریشه، 600 پسوند و 250 پیشوند یاد بگیریم که نیازی به واژه های بیگانه نباشد. اگر این 1500 ریشه را یاد بگیریم، مقدمه ای برای شناخت زبان های دیگر خواهد شد.

وی با اشاره به تغییر نام تجاری یک خوراکی مانند شکلات عنوان کرد: ما چیزی را به جای شکلات گفتیم که شگفت انگیز است و به جای شکلات می توانیم از«خورمک» استفاده کنیم.

رئیس انجمن پاسداری و پالایش زبان فارسی ادامه داد: ما فرهنگ وندهای زبان فارسی و ساختاری واژگان فرانسه در سال 77 را آماده کردیم و پس از آن به این فکر افتادیم که چه کاری انجام دهیم. از 60 زبان به زبان ما فرهنگ بیگانه آمده است و کتابی به عنوان فرهنگ 20 هزار واژه فارسی داریم که بیشترشان به دست استادان دانشگاه هاست.

هاجری در رابطه با انتخاب واژه های معادل فارسی که دیر بین مردم مصطلح می شود، گفت: علت این است که ساختار واژه ها درست نیست که دیر جایگزین و بین مردم جا می افتد و از طرف دیگر نیز شناختی روی فرهنگ زبان مادری نداریم.

رئیس انجمن پاسداری و پالایش زبان فارسی خاطرنشان کرد: هر واژه بیگانه ای که به زبان فارسی آمده باشد بیگانه است. به عنوان نمونه، واژه "برخی" به معنای«قربان کسی شدن است»؛ پس اگر نمی دانیم به ناروا واژه های جایگزین انتخاب نکنیم. باید ریشه شناسی کنیم و هر واژه ای با توجه به مورد، زمان و مکان استفاده و انتخاب می شود. امروزه نیازمند شناخت ریشه های زبان مادری هستیم و اگر نشناسیم به جایی نمی رسیم.

در ادامه موحد فرد (دبیر بنیاد فردوسی) درباره عملکرد فرهنگستان زبان فارسی عنوان کرد: از آغاز که فرهنگستان راه اندازی شد، فشاری بود که انگار باید برای هر واژه بیگانه ای معادل پیدا کنند و اکثر استادانی که می توانستند در این رابطه کمک کنند، آنجا را ترک کردند و این به دلیل است که دچار نوعی مدیریت سلیقه ای شدیم.

دبیر بنیاد فردوسی درباره انتخاب نام ها با ذکر مثالی بیان کرد: مرداد به معنای مرگ و امرداد به معنای جاودانگی است. ناهید به معنای ناپاکی و آناهید به معنای پاکی است که دانش درستی درباره ریشه ها نداریم و به اشتباه آموزش دیدیم. در زبان عربی نیز حتی گفته می شود که ابتدا باید واژه ها را بیاموزیم و بعد مباحث مربوط به صرف و نحو مطرح می شود.

برنامه"گفت و گوی فرهنگی" از شنبه تا چهارشنبه ساعت 20:00 روی آنتن شبکه رادیویی گفت و گو می رود و علاقه مندان می توانند برای دسترسی به فایل صوتی برنامه به سایت شبکه مراجعه کنند

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید